S-IC

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
S-IC w hali montażowej VAB

S-IC (wym. S-jeden-C): pierwszy stopień rakiety Saturn V, produkowany przez zakłady Boeing w latach 1961-1973. Jak większość pierwszych stopni rakietowych i w przeciwieństwie do stopni S-II i S-IVB, napędzany był mieszaniną węglowodorów, w ilości 645 ton, o składzie bardzo zbliżonym do nafty, a utleniaczem był ciekły tlen, w ilości 1700 ton.

Boeing Company – amerykański koncern lotniczy, zbrojeniowy i kosmiczny z siedzibą w Chicago. Dwa najważniejsze działy stanowią:Profil standardowej misji programu Apollo zawiera wszystkie elementy misji niezbędne do lądowania człowieka na powierzchni Księżyca i niezbędne do powrotu na Ziemię. Moduł księżycowy LM znajdował się w adapterze SLA będącym elementem rakiety Saturn V. Skrót SLA pochodzi od ang. Spacecraft LM Adapter.

Dane techniczne[ | edytuj kod]

S-IC miał średnicę 10,06 m i długość 42,01 m. Wyposażony był w 2 zbiorniki: dolny na naftę (poj. 7700 hl) i górny na ciekły tlen (poj. 12040 hl). Przedział napędowy stanowił zestaw pięciu silników F-1, rozmieszczonych na kształt krzyża, najmocniejszych silników rakietowych jakie dotąd powstały. Podobnie jak w członie S-II, 4 silniki F-1 w S-IC mogły zmieniać kąt nachylenia by ułatwić sterowanie, a silnik centralny na ok. 30 sekund przed wypaleniem paliwa wyłączał się wcześniej niż pozostałe (tzw. Inboard Cutoff). Zestaw ten zapewniał ciąg 34 meganiutonów. Jedną z zewnętrznych cech były owiewki, umieszczone wokół działu silnikowego. W tych owiewkach również umieszczono specjalne ładunki odpalane po separacji S-IC od reszty rakiety. S-IC prosto z zakładów Boeinga dostarczany był do Centrum Kennedy'ego wraz z członem przejściowym, umożliwiającym połączenie ze stopniem S-II, a także odłączenie od niego i oddalenie na bezpieczną odległość, by S-II mógł wykonać sekwencję zapłonu. Zużyty S-IC kontynuował lot na trajektorii balistycznej, a potem spadał do Atlantyku, człon przejściowy odłączał się od S-II minutę po odłączeniu S-IC.

Saturn V – wielostopniowa rakieta kosmiczna jednokrotnego użytku na paliwo ciekłe, wykorzystywana przez NASA w programach załogowych lotów kosmicznych Apollo i Skylab. Była to największa z rakiet należących do rodziny Saturn. Została zaprojektowana przez zespół pod kierownictwem Wernhera von Brauna i Artura Rudolpha w instytucie Marshall Space Flight Center przy udziale firm Boeing, North American Aviation, Douglas Aircraft Company oraz IBM. Apollo 4 – statek kosmiczny, którego lot był pierwszą, bezzałogową próbną misją programu Apollo, podczas której wykorzystano rakietę nośną Saturn V i statek kosmiczny Apollo.

Użycie[ | edytuj kod]

Wyprodukowano w sumie 15 egzemplarzy S-IC zdolnych do lotu, z czego użyto 13. Pozostałe 2 można podziwiać na wystawach.

  • Pierwszy lot testowy: listopad 1967, lot Apollo 4.
  • Pierwszy lot załogowy: grudzień 1968, lot Apollo 8.
  • Ostatni lot: maj 1973, lot Skylab 1.
  • Ostatni lot załogowy: grudzień 1972, lot Apollo 17.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. 2,28 kt
    2. Charles A. Murray, Catherine Bly Cox, Apollo, the race to the moon, Simon and Schuster, lipiec 1989, s. 54, ISBN 978-0-671-61101-9 [dostęp 2019-05-09] (ang.).
    3. W. David Woods, How Apollo Flew to the Moon, Springer Science & Business Media, 8 sierpnia 2011, s. 24, ISBN 978-1-4419-7179-1 [dostęp 2019-05-09] (ang.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Apollo 17– ostatnia w ramach programu Apollo, szósta załogowa misja na Księżyc, w której astronauci lądowali na powierzchni. W czasie misji zebrano 110,52 kg próbek. Astronauci przebywali na powierzchni 3 dni 02 godziny 59 minut i 40 sekund. W czasie pobytu na Księżycu wykonali 3 spacery (EVA) o łącznym czasie 22 godziny 03 minuty i 57 sekund.
    Defekacja i mikcja były uciążliwymi nieprzyjemnymi aspektami podróży kosmicznych od początku załogowych lotów kosmicznych. W nieważkości czynności te są dodatkowo trudne do wykonania. Urządzenia przy nich wykorzystywane muszą być tak zaprojektowane, aby funkcjonować w stanie nieważkości oraz zachować, ograniczone przez systemy kosmiczne, wielkość, masę i moc.
    The Blue Marble – słynne zdjęcie Ziemi wykonane 7 grudnia 1972 przez załogę Apollo 17 z odległości około 29 000 km.
    Earthrise (z ang. Wschód Ziemi; numer kodowy nadany przez NASA: AS8-14-2383) – zdjęcie Ziemi wynurzającej się zza horyzontu Księżyca, wykonane na orbicie wokółksiężycowej 24 grudnia 1968 r. za pomocą kolorowego aparatu fotograficznego (wyprodukowanego przez firmę Hasselblad) przez Williama Andersa podczas trwania misji Apollo 8.
    S-IVB (można spotkać się z pisownią S4B, wym. Es four bee): stopień rakietowy dla rakiet Saturn IB i Saturn V używany w programach: Apollo, Skylab i misji Sojuz-Apollo.
    Nafta – ciekła frakcja ropy naftowej wrząca w granicach 170–250 °C, mająca gęstość 0,78–0,81 g/cm³. Żółtawa, palna ciecz o charakterystycznym zapachu, będąca mieszaniną węglowodorów, których cząsteczki zawierają 12–15 atomów węgla. Stosowana jako paliwo lotnicze (pod nazwą „kerozyna” lub „nafta lotnicza”), jako rozpuszczalnik oraz do celów kosmetycznych.
    Moduł dowodzenia był elementem statku kosmicznego, który jako jedyny uczestniczył w ostatnim etapie misji Apollo, czyli przechodził przez atmosferę ziemską i wodował na Pacyfiku lub Oceanie Atlantyckim. Podczas powrotu z misji księżycowej, przed wejściem w atmosferę ziemską moduły dowodzenia i serwisowy rozłączały się. Moduł serwisowy spalał się w atmosferze ziemskiej, a moduł dowodzenia zawierający astronautów wchodził w atmosferę ziemską z prędkością do 11,08 km/s (tę rekordową prędkość osiągnięto w trakcie misji Apollo 10). Nigdy więcej załogowe statki kosmiczne nie wnikały w atmosferę ziemską z taką prędkością. Do sterowania modułem dowodzenia podczas wchodzenia w atmosferę służyły silniki systemu sterowania reakcyjnego.

    Reklama