Rynek (ekonomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rynek (w ekonomii) – zespół mechanizmów umożliwiający kontakt producentów z konsumentami.

Targ – forma sprzedaży i kupna towarów, która odbywa się na wydzielonej przestrzeni, w określonym czasie. Często związana z pewną tradycją lub formalnymi zasadami handlowymi. Miejsce gdzie odbywa się targ nazywane jest targowiskiem, placem targowym lub targiem.Reglamentacja – wprowadzone na stałe lub czasowo ograniczenie wolnego obrotu pewnymi dobrami lub towarami, spowodowane przeważnie niedostatkiem tych dóbr lub towarów i koniecznością ich racjonowania; zjawisko typowe dla gospodarki okresu wojennego i tuż po wojnie, a także, w różnych formach, dla ekonomiki państw socjalistycznych.

Rynek to całokształt transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków w jakich one przebiegają. Na rynku konkurencyjnym tak dokonuje się ustalenia ceny oraz ilości dóbr. To także określona zbiorowość podmiotów gospodarujących zainteresowanych dokonywaniem operacji kupna-sprzedaży określonych dóbr, wartości lub usług. Część zbiorowości reprezentuje podaż (oferenci) zaś część popyt (nabywcy). Przeciwstawienie się popytu podaży w określonym miejscu oraz czasie prowadzi do ustalenia ceny wartości będącej przedmiotem obrotu – sprawia to iż dochodzą do skutku transakcje kupna sprzedaży.

Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) jest ogólnie dostępną encyklopedią internetową filozofii opracowaną przez Stanford University. Każde hasło jest opracowane przez eksperta z danej dziedziny. Są wśród nich profesorzy z 65 ośrodków akademickich z całego świata. Autorzy zgodzili się na publikację on-line, ale zachowali prawa autorskie do poszczególnych artykułów. SEP ma 1260 haseł (stan na 20 stycznia 2011). Mimo, że jest to encyklopedia internetowa, zachowano standardy typowe dla tradycyjnych akademickich opracowań, aby zapewnić jakość publikacji (autorzy-specjaliści, recenzje wewnętrzne).Ekonomia – nauka społeczna analizująca oraz opisująca produkcję, dystrybucję oraz konsumpcję dóbr. Słowo „ekonomia” wywodzi się z języka greckiego i tłumaczy się jako oikos, co znaczy dom i nomos, czyli prawo, reguła. Starożytni Grecy stosowali tę definicję do określania efektywnych zasad funkcjonowania gospodarstwa domowego.

Rynek jest instytucją, która umożliwia zawarcie transakcji między sprzedającym a kupującym. Każdy rynek ma określoną strukturę. Strukturę tę tworzą kupujący i sprzedający, którzy mogą być partnerami równorzędnymi lub też narzucać sobie nawzajem różne warunki, zależnie od “siły”, jaką dysponują. Przedmiotem transakcji dokonywanych pomiędzy kupującym i sprzedającym są dobra, usługi czy tytuły prawne.

Rynek finansowy – miejsce, gdzie dokonuje się transakcji środkami pieniężnymi. Przedmiotem rynku finansowego są walory finansowe występujące w postaci zmaterializowanej lub zdematerializowanej.Karl Polanyi (ur. 25 października 1886, zm. 23 kwietnia 1964) - intelektualista węgierski. Znany głównie jako autor Wielkiej Transformacji.

Spis treści

  • 1 Rodzaje rynku
  • 1.1 Według rodzaju dóbr będących przedmiotem obrotu
  • 1.2 Według zasięgu geograficznego
  • 1.3 Według głównych miejsc produkcji i konsumpcji
  • 1.4 Według relacji popytu do podaży
  • 1.5 Według swobody dokonywania transakcji na rynku
  • 1.6 Formy rynków zorganizowanych
  • 1.7 Według kryterium skali lub wielkości transakcji
  • 1.8 Według charakteru transakcji handlowej
  • 1.9 Według stopnia zaspokojenia potrzeb
  • 2 Charakterystyka modeli rynku
  • 2.1 Modele rynku w literaturze socjologicznej
  • 2.2 Modele rynku w ujęciu historycznym
  • 2.3 Modele rynku w ujęciu kulturowym
  • 2.4 Model rynku jako komunikatywnej publiczności rynkowej
  • 2.5 Dychotomiczny model rynku
  • 2.6 Model rynku w ujęciu systemowym
  • 2.7 Model rynku kooperatywnego i rynku niekooperatywnego
  • 3 Czynniki rynkowe
  • 4 Czynniki pozarynkowe
  • 5 Zobacz też
  • 6 Przypisy
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Rodzaje rynku[ | edytuj kod]

    Według rodzaju dóbr będących przedmiotem obrotu[ | edytuj kod]

  • Rynek towarów
  • Rynek dóbr konsumpcyjnych
  • Rynek dóbr przemysłowych
  • Rynek usług – obejmuje dobra które są konsumowane w trakcie ich produkcji, np.: usługi spedycyjne, bankowe
  • Rynek finansowy – obejmuje rynek walutowy (obrót pieniądzem i środkami dewizowymi), rynek kapitałowy (obrót akcjami i obligacjami), rynek instrumentów pochodnych oraz obrót ubezpieczeniami.
  • Rynek czynników produkcji (ziemi, pracy, kapitału)
  • Według zasięgu geograficznego[ | edytuj kod]

  • Lokalny – w bezpośrednim otoczeniu klienta
  • Regionalny – do kontaktów między klientem a dostawcami dochodzi na większym terenie, np. powiatu, województwa
  • Narodowy (krajowy) – funkcjonuje w obrębie państwa
  • Międzynarodowy – prowadzone są transakcje pomiędzy przynajmniej dwoma państwami
  • Światowy – dotyczy wymian dóbr i usług na obszarze całego świata
  • Według głównych miejsc produkcji i konsumpcji[ | edytuj kod]

  • Rynek pierwotny – główne miejsca produkcji
  • Rynek centralny – główne miejsce obrotu i konsumpcji
  • Według relacji popytu do podaży[ | edytuj kod]

  • Rynek nabywcy (jeśli podaż jest większa od popytu)
  • Rynek sprzedawcy (jeśli popyt jest większy od podaży)
  • Według swobody dokonywania transakcji na rynku[ | edytuj kod]

  • Rynek wolny – swoboda obrotu, podjęcia działalności, minimalizacja ograniczeń dostępu do poszczególnych rynków międzynarodowych.
  • Rynek reglamentowany
  • Szary rynek (szara strefa) – posiadanie reglamentowanych dóbr jest legalne, ale obrót nimi poza wyznaczonym systemem reglamentacji jest zakazany.
  • Czarny rynek – obrót wartościami, których posiadanie jest nielegalne lub ograniczone do pewnych organizacji, zakazany jest także obrót tymi wartościami.
  • Formy rynków zorganizowanych[ | edytuj kod]

  • Rynki formalne – do nich należy zaliczyć:
  • targi i wystawy
  • giełdy towarowe
  • aukcje
  • przetargi
  • Rynki formalne ułomne
  • Rynki nieformalne
  • Według kryterium skali lub wielkości transakcji[ | edytuj kod]

  • Hurtowy
  • Detaliczny (półhurt)
  • Według charakteru transakcji handlowej[ | edytuj kod]

  • Dóbr i usług
  • Produkcyjny – rynek elementów służących do dalszej produkcji (np. maszyn, urządzeń) lub elementów służących do dalszego przetworzenia, półproduktów (np. surowców, minerałów)
  • Konsumpcyjny – zaspakaja bezpośrednio zapotrzebowanie konsumentów
  • Kapitałowy – np. środków pieniężnych, papierów wartościowych
  • Pracy
  • Według stopnia zaspokojenia potrzeb[ | edytuj kod]

  • Producenta – jest to taka sytuacja na rynku w której warunki dyktuje producent. Występuje brak konkurencji (monopol), oczekiwania nabywców znacznie przewyższają oferowaną do sprzedaży ilość produktów (popyt jest większy niż podaż), toteż sprzedawcy nie zabiegają o konsumenta, a nabywcy muszą rywalizować w ich zdobywaniu; konsekwencją takiego stanu rzeczy może być korupcja, wprowadzanie reglamentacji sprzedaży, przydziałów, talonów i wreszcie dystrybucja za pomocą systemu kartkowego;
  • Konsumenta – sytuacja przeciwna do rynku producenta, tzn. warunki dyktuje konsument (klient). Nieodzownym elementem tego rynku jest konkurencja. Ilość produktów przeznaczonych do sprzedaży przewyższa zapotrzebowanie klientów, przedsiębiorstwa produkują to, co znajduje aprobatę nabywców i właściwie zaspokaja ich potrzeby, a pozyskanie klienta jest wynikiem marketingu.
  • Powiat – jednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego II stopnia w Polsce. Jednostką nadrzędną jest województwo, podrzędną gmina. Ich funkcjonowanie reguluje ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 511). Rynek walutowy – rynek, na którym handluje się walutami (ew. dewizami). Na rynku tym tworzy się kurs walutowy (kurs wymiany), który odzwierciedla stosunek ceny między dwoma walutami.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wartość w rozumieniu ekonomii nie jest pojęciem jednoznacznym. Na przykład: w wycenie nieruchomości używane jest często jako pojęcie w powiązaniu z jakimś przymiotnikiem, np. wartość rynkowa, odtworzeniowa, aktualna, bieżąca, rzeczywista itp. Zdefiniowana wartość traktowana jest jako podstawa wyceny mienia.
    Czarny rynek – określenie obrotu nielegalnymi towarami i usługami. Nie należy go mylić z szarą strefą, która obejmuje nielegalny obrót legalnymi towarami i usługami. Czarny rynek polega m.in. na odpłatnym:
    Umowa, kontrakt (łac. contractus) – w prawie cywilnym zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki. Według bardziej szczegółowej definicji umowa to stan faktyczny polegający na złożeniu dwóch lub więcej zgodnych oświadczeń woli (konsens) zmierzających do powstania, uchylenia lub zmiany uprawnień i obowiązków podmiotów składających te oświadczenia woli. Umowy są zawsze co najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi.
    Producent – osoba lub przedsiębiorstwo produkujące towary w celu ich sprzedaży na rynku. Celem producenta jest zwykle maksymalizacja udziału jego produktów w rynku, a co za tym idzie maksymalizacja zysków.
    Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody jako środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluty, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.
    Rynek producenta (sprzedawcy) – sytuacja rynkowa, w której producenci, ze względu na nadwyżkę popytu na określone dobro (popyt jest większy od podaży, istnieje względnie trwały niedobór rynkowy), zajmują silniejszą pozycję w stosunku do nabywców. Ze względu na istniejące braki rynkowe, producenci nie są zmuszeni do zabiegania o klientów, ponieważ praktycznie wszystko, co wytworzą, zostanie przez nabywców wykupione. Nie zachodzi konkurencja pomiędzy producentami, a wszelkie warunki rynkowe są dyktowane przez producentów. Rynek producenta jest przeciwieństwem rynku konsumenta.
    Bon towarowy − dokument uprawniający jego posiadacza do nabycia towarów w oznaczonym terminie, w określonym przedsiębiorstwie. Bony towarowe najczęściej kupowane są z okazji świąt, czy jubileuszy przez zakłady pracy i wydawane pracownikom. Bony towarowe powinny zawierać informację o terminie ważności.

    Reklama