Rugby (sport)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mecz rugby (2009)
Piłka do rugby marki Gilbert

Rugby (ang. rugby lub rugby football) – grupa sportów drużynowych o wspólnym pochodzeniu. Trzema najpopularniejszymi rodzajami rozgrywek są:

Letnie Igrzyska Olimpijskie, a właściwie Igrzyska VIII Olimpiady, rozegrane zostały w Paryżu we Francji między 4 maja a 27 lipca 1924 roku. Paryż był organizatorem igrzysk po raz drugi, było to jednocześnie pożegnanie się z działalnością w MKOl twórcy nowożytnych igrzysk barona Pierre’a de Coubertina. Na terenach Racing Club wybudowano nowoczesny stadion olimpijski na ponad 60 tysięcy widzów, obok stadionu po raz pierwszy powstała wydzielona wioska olimpijska. Do udziału w imprezie (po absencji na poprzednich igrzyskach) zaproszono sportowców Austrii, Bułgarii, Turcji i Węgier, znów jednak nie dopuszczono reprezentacji Niemiec, a oficjalny komunikat informował, że organizatorzy nie są w stanie sportowcom tego kraju zapewnić pełnego bezpieczeństwa.Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.
  • rugby union – piętnastoosobowy i najpopularniejszy wariant zarządzany przez World Rugby (dawniej IRB). W Polsce zwykle określenie „rugby” oznacza właśnie tę odmianę.
  • rugby 7 – zyskujący na popularności siedmioosobowy wariant rugby union, od 2016 dyscyplina olimpijska.
  • rugby league – trzynastoosobowa odmiana rozwijająca się samodzielnie od końca XIX stulecia, popularna przede wszystkim w Australii i Anglii.
  • Ponadto istnieją wersje bezkontaktowe (paryżanka, rugby TAG), plażowe, rugby na wózkach, rugby podwodne oraz z innymi liczbami zawodników (np. dość popularne w Azji rugby 10).

    La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.Mezoameryka – region obejmujący terytoria zamieszkane przez członków wielkich środkowoamerykańskich kultur prekolumbijskich oraz ich wpływu kulturalnego, ekonomicznego i politycznego. Rozciąga się w przybliżeniu od środkowego Meksyku po Przesmyk Panamski.

    Podstawowe zasady[ | edytuj kod]

    Wszystkie odmiany rugby łączy kilka cech wspólnych. Jest to gra zespołowa, kontaktowa, rozgrywana (w podstawowych odmianach) na prostokątnym boisku, zakończonym z obu stron bramką w kształcie litery H i za nią polem punktowym. Celem gry jest zdobycie większej liczby punktów, które zdobywa się poprzez przyłożenia (położenie piłki na polu punktowym przeciwnika) lub kopnięcia na bramkę, które można wykonać z gry (tzw. drop gol), w ramach rzutu karnego bądź w ramach podwyższenia (dodatkowego kopnięcia, jakie otrzymuje drużyna po zdobyciu przyłożenia). Piłką, mającą owalny kształt, można grać zarówno nogą, jak i ręką. Podania ręką można wykonywać jedynie do tyłu. Szarżować można jedynie zawodnika posiadającego piłkę, w sposób niezagrażający jego zdrowiu (zakazane są kopnięcia, ciosy, przerzucanie, atak powyżej barków). Cechą charakterystyczną są formacje, mające własne, dodatkowe zestawy przepisów, na przykład młyn.

    Futbol gaelicki, futbol irlandzki (ang. gaelic football, irl Peil, Peil Ghaelach lub Caid) – jeden z irlandzkich sportów narodowych. Stanowi połączenie koszykówki, piłki nożnej, rugby i siatkówki. Gra się w niego piłką o obwodzie ok. 65 cm. Piłkę można kopać, kozłować i podbijać nogą. Gracze podają sobie piłkę przez kopnięcie nogą lub odbicie piłki ręką. W zespole jest 15 graczy, w tym jeden bramkarz.Rugby Europe (do 2014 r. pod nazwą FIRA – Europejskie Stowarzyszenie Rugby, FIRA-AER) – międzynarodowa organizacja zarządzająca rugby union w Europie. Powstała w 1999 roku dla promocji, rozwoju, organizacji i zarządzania grą w rugby na terenie Europy pod auspicjami Międzynarodowej Rady Rugby (IRB).

    Różnice między rugby union a rugby league[ | edytuj kod]

    Wznowienie z autu w rugby union w meczu między Nową Zelandią a RPA w 2006

    Rugby union i rugby league są do siebie podobne i przez to zjawisko przechodzenia z jednego kodu na drugi jest powszechne, szczególnie w regionach gdzie istnieją ligi zawodowe w odmianie trzynastoosobowej (Australia, Anglia, Walia). Niemniej jednak rozwój obu dyscyplin doprowadził do kilku poważnych zmian.

    World Rugby Sevens Series (od nazwy sponsora HSBC World Rugby Sevens Series) – coroczna seria turniejów dla męskich reprezentacji narodowych w rugby 7 organizowana przez World Rugby (wcześniej IRB) od sezonu 1999/2000. Zwycięzcą w danym sezonie zostaje zespół, który podczas całego cyklu zdobędzie najwięcej punktów, które są przyznawane za zajęcie poszczególnych miejsc w każdym turnieju, których liczba w historii zawodów wahała się od siedmiu do jedenastu. Turnieje trwają z reguły dwa dni i występuje w nich szesnaście reprezentacji, wyjątkiem jest trzydniowy Hong Kong Sevens. Spośród szesnastu dotychczasowych edycji dwunastokrotnie triumfowała reprezentacja Nowej Zelandii.Papua-Nowa Gwinea (Papua New Guinea, Niezależne Państwo Papui-Nowej Gwinei – Independent State of Papua New Guinea) – państwo w Oceanii, w Melanezji, położone w większości na wyspie Nowa Gwinea oraz dodatkowo na około 2800 wyspach. Lądowo graniczy jedynie z Indonezją, ale w najbliższym otoczeniu leżą również Australia i Wyspy Salomona. Papuę-Nową Gwineę oblewają wody Oceanu Spokojnego, Morza Nowogwinejskiego oraz Morza Koralowego.

    Usunięcie z reguł rugby league formacji raków i autów, czy ograniczenie młynów uprościło znacząco grę. Zmiany te, podobnie jak zmniejszenie liczby graczy z 15 do 13 miały na celu zwiększenie widowiskowości meczów. W odmianie league występuje także charakterystyczne wznowienie play-the-ball wprowadzone w zastępstwie raków i, wzorowana na futbolu amerykańskim, zasada sześciu prób. Pozostałe różnice w sposobie prowadzenia gry są nieznaczące i wynikają z wymienionych wcześniej zmian.

    European Rugby Champions Cup – najwyższy poziom międzynarodowych klubowych rozgrywek rugby union. Puchar istnieje od roku 2014, zastąpił on poprzednią formułę rozgrywek Puchar Heinekena. W rozgrywkach uczestniczą kluby z krajów grających w Pucharze Sześciu Narodów reprezentujących 3 ligi: Top 14, English Premiership oraz Pro12.Rugby School – szkoła w mieście Rugby, założona w 1567 jako szkoła publiczna, od XIX w. jedna z elitarnych angielskich prywatnych szkół z internatem (ang. public school), uznawana za miejsce narodzin sportu rugby.

    Między obiema odmianami istnieje także różnica w wartości akcji punktowych. W rugby union przyłożenie jest warte 5 punktów, podwyższenie 2 punkty, bramka z gry i z karnego po 3 punkty. W rugby league drużyna otrzymuje za przyłożenie 4 punkty, za podwyższenie i bramkę z karnego 2 punkty, a za bramkę z gry 1 punkt.

    Boiska do obu sportów są niemal identyczne – w rugby league jest ono 2 m węższe, a pole punktowe jest zazwyczaj krótsze. Piłka do gry w rugby league jest minimalnie mniejsza.

    William Webb Ellis (ur. 24 listopada 1806 roku w Salford, zm. 24 stycznia 1872 w Menton) – pastor anglikański, legendarny twórca gry w rugby. Jego imię nosi trofeum przyznawane zwycięzcom Pucharu Świata w rugby.The Rugby Championship – coroczny turniej rugby union dla reprezentacji RPA, Nowej Zelandii, Australii oraz, od 2012 roku, Argentyny. Powstał w 1996 roku wraz z Super 14 pod nazwą Puchar Trzech Narodów. Zarządza nim SANZAR, organizacja skupiająca związki rugby z Australii, Nowej Zelandii i RPA.

    Różnice między rugby piętnastoosobowym a siedmioosobowym[ | edytuj kod]

    Różnice między wersją piętnastoosobową a olimpijską siedmioosobową rugby union są nieznaczne i wynikają z potrzeby dostosowania przepisów do mniejszej liczby graczy. Zawody odbywają się na takim samym boisku. Najważniejszymi zmianami są:

  • w obu odmianach mecz składa się z dwóch połów, z tym że w siódemkach trwają one po siedem minut a w piętnastkach czterdzieści,
  • w siódemkach rozgrywki są prowadzone w ramach turniejów, w czasie których odbywa się kilkadziesiąt spotkań,
  • w siódemkach po zdobyciu punktów grę rozpoczyna drużyna, która je zdobyła, a w piętnastkach ta, która je straciła,
  • w siódemkach formacji młyna gra jedynie trzech zawodników, gdy w piętnastkach ośmiu.
  • Porównanie z innymi sportami[ | edytuj kod]

    Istnieje kilka podstawowych odmian sportów piłkarskich mających wspólne źródło z rugby: piłka nożna, futbol australijski, futbol rusztowy (ang. gridiron, do którego zaliczają się odmiany futbolu amerykańskiego i kanadyjskiego) i futbol gaelicki. Wszystkie te dyscypliny (przede wszystkim w odmianach podstawowych rozgrywanych na boisku) łączy kilka cech wspólnych, jednak osoba zaznajomiona z jednym kodem nie jest w stanie od razu zrozumieć zasad drugiego. Na przykład: zagranie „mark” rozwinęło się inaczej w rugby, futbolu australijskim i piłce nożnej. W pierwszej dyscyplinie oznacza wychwycenie we własnym polu obronnym piłki kopniętej przez przeciwnika, co skutkuje rzutem wolnym. W odmianie australijskiej piłkę można wyłapać na całym polu gry i się dostaje za to punkt. W piłce nożnej zagranie zachowało się we wznowieniu wykonywanym po złapaniu piłki przez bramkarza, a na innych pozycjach przekształciło się w grę głową.

    Puchar Świata w rugby (ang. Rugby World Cup) – międzynarodowy turniej rugby union organizowany przez World Rugby i biorą w niej udział męskie reprezentacje narodowe. Pierwszy turniej odbył się w 1987, na terenie Australii i Nowej Zelandii. Od tamtej pory kolejne zawody są rozgrywane co cztery lata. Ekstraliga polska w rugby union - najwyższa w hierarchii liga męskich ligowych rozgrywek rugby union w Polsce. Zmagania toczą się cyklicznie (co sezon) systemem kołowym, jako mistrzostwa kraju i przeznaczone są dla 8 najlepszych polskich klubów rugby. Triumfator Ekstraligi zostaje jednocześnie Mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi polskiej (dawnej II ligi polskiej).

    Rugby jest sportem kontaktowym, stąd często jest przyrównywane do innych dyscyplin, gdzie dopuszczony jest kontakt zawodników, zarówno zespołowych (futbol amerykański, piłka ręczna), jak i indywidualnych (judo, zapasy).

    Rugby a futbol amerykański[ | edytuj kod]

    W wielu krajach, w tym w Polsce, rugby i futbol amerykański są często błędnie uznawane za odmianę tego samego sportu. Istnieje jednak wiele znaczących różnic powodujących wzajemne niezrozumienie zasad obu dyscyplin. Do głównych podobieństw należą:

  • kontaktowość,
  • zdobywanie punktów przez przyłożenia, podwyższenia, kopnięcia na bramkę,
  • podobny kształt piłki,
  • pole punktowe i bramka, na którą składają się dwa wysokie słupy,
  • zasada prób (w rugby league).
  • Zagranie snap wywodzi się z formacji młyna (znanej też w pierwotnej piłce nożnej), stąd osobie nieobeznanej z zasadami może wydawać się podobne.

    Harpastum – w starożytnym Rzymie dyscyplina sportowa, uprawiana przez legionistów, uznawana za przodka dzisiejszego rugby. Piłka nożna też przyznaje się do pochodzenia od harpastum.Futbol australijski (ang. Australian rules football lub od nazwy największej ligi AFL – Australian Football League), popularnie nazywany footy lub Aussie rules) – bardzo popularny w Australii sport drużynowy, grany zazwyczaj na boiskach krykietowych przez dwie 18-osobowe drużyny owalną piłką przypominającą nieco piłkę do rugby. Obok krykieta jest to drugi "sport narodowy" Australii uprawiany we wszystkich stanach tego kraju, a coroczny "AFL Grand Final" (rozgrywany tradycyjnie we wrześniu na stadionie MCG w Melbourne) jest jednym z największych wydarzeń sportowych tego kraju. Słynnym żartem jest, że w futbolu australijskim jedyną zasadą jest to, że nie ma zasad.

    Każde z powyższych podobieństw jest jednocześnie przykładem różnic:

  • W rugby można zatrzymać tylko zawodnika z piłką; w futbolu amerykańskim każdego i jest mniej ograniczeń (szarże są znacząco agresywniejsze).
  • Istnieją różnice w sposobie zdobywania punktów i ich punktacji – na przykład w rugby należy położyć piłkę na polu punktowym, w futbolu amerykańskim wystarczy na nie wbiec.
  • Piłka w rugby jest owalna i minimalnie większa; w futbolu amerykańskim posiada charakterystyczne wiązanie i jest zazwyczaj „ostrzej” zakończona.
  • Boisko w futbolu amerykańskim jest mniejsze, bramka ma inny kształt i znajduje się za polem punktowym (w rugby przed nim).
  • Zagranie snap jest podstawowym sposobem wznowienia gry i ma znacząco inne reguły niż młyn.
  • Do innych podstawowych różnic należą:

    Futbol amerykański (ang. American football) – sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły. Najpopularniejszy sport w Stanach Zjednoczonych.Drop goal - metoda zdobywania punktów w rugby union i rugby league, polegająca na kopnięciu piłki po koźle, w trakcie otwartej gry (nie jest to stały fragment gry). Punkty zdobyte zostają tylko wtedy, gdy piłka przekroczy linię bramkową pomiędzy słupami i nad poprzeczką, nie dotykając ziemi pomiędzy kopem a przekroczeniem linii bramkowej. Piłka może odbić się od słupa lub poprzeczki, jeżeli po tym przejdzie w wyznaczonym korytarzu, również zaliczane są punkty.
  • W futbolu amerykańskim gra polega na blokowaniu zawodników przeciwnika, by zawodnik z piłką mógł przebiec jak największy dystans, zaś w rugby wolno atakować jedynie zawodnika z piłką, przez co gra jest spontaniczna jak w przypadku piłki nożnej.
  • W futbolu amerykańskim zazwyczaj tylko jedna formacja (tu rozumiana jako grupa zawodników mająca jedno zadanie: atak, obronę itp.) jest na placu gry, przez co zawodnicy są bardziej wyspecjalizowani, natomiast w rugby zawodnicy muszą być bardziej uniwersalni (pewne ograniczenia dotyczą tylko młyna), gra jest płynna.
  • Czas gry: w rugby jest ciągły tak jak w piłce nożnej, w futbolu amerykańskim przerywany po każdym nieudanym zagraniu, lub powaleniu gracza z piłką.
  • W futbolu amerykańskim obowiązkowe są twarde ochraniacze.
  • W futbolu amerykańskim istnieje więcej możliwości zdobywania punktów (np. zagranie safety, two-point conversion).
  • W futbolu amerykańskim dopuszcza się podanie do przodu.
  • W futbolu amerykańskim gra 11 zawodników (co wywodzi się z piłki nożnej).
  • Historia[ | edytuj kod]

    Pochodzenie gry[ | edytuj kod]

    Calcio fiorentino

    Do połowy XIX wieku historia wszystkich kodów futbolowych (piłki nożnej, rugby, futbolów amerykańskiego, australijskiego, gaelickiego i kanadyjskiego oraz ich odmian) jest wspólna. Początków rugby można doszukiwać się w grach popularnych w starożytności w basenie Morza Śródziemnego, choć warto wspomnieć że sporty z użyciem piłki istniały w różnych cywilizacjach i kulturach na całej Ziemi. W Chinach grano w grę cuju już około 2300 lat temu. Jej reguły spisano między 206 a 220 r.n.e. Gra dotarła później do Korei (znana jako chuk-guk) i Japonii (pod nazwą kemari). Podobne gry mieli Eskimosi (Aqsaqtuk), Indianie (Pahsaheman), Aborygeni, czy Maorysi (Ki-o-rahi). Gumowej piłki używano w prekolumbijskiej Mezoameryce, choć lokalny sport przypominał raczej koszykówkę albo siatkówkę. Gry z piłką znali też Celtowie, choć trudno dziś określić, czy było to zapożyczenie od Rzymian, czy własna inwencja.

    Super Rugby – zawodowa liga rugby union skupiająca czołowe zespoły z Australii, Nowej Zelandii i Południowej Afryki. Jest to największa i uznawana za najlepszą ligę południowej półkuli. W przeszłości liga była mniej liczna, zgodnie z czym nosiła nazwę Super 12 (do 2006), a później Super 14 (do 2010).Włoska Federacja Rugby (FIR) – ogólnokrajowy związek sportowy, działający na terenie Włoch, posiadający osobowość prawną, będący jedynym prawnym reprezentantem włoskiego rugby 15-osobowego i 7-osobowego, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych w kraju i za granicą.
    Mob football, rycina z 1721

    W starożytnych Grecji i Rzymie gry z piłką były popularne. Harpastum, wywodzące się od greckiej episkyros często uznaje się za przodka rugby. Jedna z dwóch podstawowych wersji polegała na umieszczaniu gumowej piłki za linią końcową boiska. Rozpowszechnione po całym imperium przez legionistów harpastum dało początek średniowiecznym grom takim jak calcio fiorentino we Włoszech, la soule we Francji, czy mob football na Wyspach Brytyjskich. Nie wiadomo, czy gry piłkarskie dotarły na drugą stronę kanału La Manche z Celtami, Rzymianami, Duńczykami, czy Normanami, można jednak prześledzić ich niesłabnącą popularność od najstarszej notatki, sporządzonej między rokiem 1174 a 1183.

    Safety, safety touch, zagranie bezpieczne – pojęcie w futbolu amerykańskim określające sytuację, w której drużyna broniąca się zdobywa 2 punkty (rzadziej 1) zmuszając drużynę atakującą do określonych działań w polu punktowym tej drugiej.Rumuńska Federacja Rugby – ogólnokrajowy związek sportowy, działający na terenie Rumunii, posiadający osobowość prawną, będący jedynym prawnym reprezentantem rumuńskiego rugby 15-osobowego i 7-osobowego, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych w kraju i za granicą.

    Dotarcie gier piłkarskich na Wyspy Brytyjskie jest o tyle ważne, że to właśnie tam w XIX wieku spisano po raz pierwszy reguły gry. W średniowieczu w wielu miastach grano w różne odmiany futbolu ludowego (mob football), jak np. Royal Shrovetide Football. Piłki wtedy głównie przenoszono w rękach, kopiąc je tylko sporadycznie. Grano na ulicach miejskich, a celem było przeniesienie piłki do wyznaczonego miejsca (najczęściej była to brama miejska). Sport ten nie miał spisanych reguł: cechował się dużą brutalnością, drużyny liczyły nawet po kilkuset zawodników, którzy w czasie gry dewastowali miasto. Z tych powodów sport ten był wielokrotnie zakazywany edyktami królewskimi, kościelnymi i miejskimi. Piłki w tym czasie robiono ze zwierzęcych pęcherzy.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Rugby Australia (Rugby AU, do 2017 Australian Rugby Union) – ogólnokrajowy związek sportowy, działający na terenie Australii, posiadający osobowość prawną, będący jedynym prawnym reprezentantem australijskiego rugby 15-osobowego i 7-osobowego, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych w kraju i za granicą. Członek World Rugby i Oceania Rugby.

    Rozwój współczesnego rugby[ | edytuj kod]

    Rugby School w Anglii

    W XIX wieku Wielka Brytania była centrum rewolucji przemysłowej, co doprowadziło do znaczących zmian cywilizacyjnych. Piłką zaczęto grać na podmiejskich łąkach, doprowadzono do spisania pierwszych reguł. Prym wiodły szkoły prywatne, które uznały, że gry ruchowe mogą pozytywnie wpłynąć na rozwój i dyscyplinę młodzieży. Powstanie kolei sprawiło, że szkoły mogły dużo łatwiej rywalizować ze sobą. Problemem był jednak brak wspólnych zasad rywalizacji. Reguły – zazwyczaj nieliczne – ustalano tuż przed meczem. Najstarsze spisane zasady gry powstały w 1845 w szkole w mieście Rugby w środkowej Anglii, od którego wzięła się nazwa całej dyscypliny sportu. Apokryficzna historia przypisuje powstanie gry Williamowi Webbowi Ellisowi w 1823, upamiętnionemu m.in. w nazwie Pucharu Świata w rugby union.

    Mistrzostwa Polski w rugby league – rozgrywki ligowe rugby trzynastoosobowego, mające na celu wyłonienie najlepszej męskiej drużyny w Polsce. Irlandzki Związek Rugby (ang. Irish Rugby Football Union, irl. Cumann Rugbaí na hÉireann) IRFU – związek sportowy, działający na terenie Irlandii i Irlandii Północnej, posiadający osobowość prawną, będący jedynym prawnym reprezentantem irlandzkiego rugby 15-osobowego i 7-osobowego, zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych w kraju i za granicą. Członek IRB i FIRA-AER.
    Mecz rugby Anglia–Szkocja w 1892

    W 1863 powstała the Football Association (Stowarzyszenie Futbolowe) mające regulować reguły gry w futbol, jednak narastający od lat 50. spór dotyczący gry ręką i szarżowania doprowadził do rozłamu i powstania Rugby Football Union (Związku Futbolu Rugby) w 1871. Odtąd drogi piłki nożnej i rugby potoczyły się własnymi ścieżkami.

    Futbol – nazwa stosowana do grupy sportów mających wspólne pochodzenie, polegających na zdobyciu większej ilości punktów (bramek) za pomocą okrągłej lub owalnej piłki. Jedynie piłka nożna i rugby rozpowszechniły się na całym świecie, pozostałe odmiany mają znaczenie lokalne, głównie w byłych koloniach brytyjskich. W Polsce słowo futbol najczęściej odnosi się do piłki nożnej.Sportem narodowym – dyscyplina sportu uważana za nieodłączną część kultury danego narodu. Niektóre sporty są de facto (nie ustanowionymi przez prawo) sportami narodowymi, np. koszykówka na Litwie czy rugby union w Nowej Zelandii, podczas gdy inne są de iure (ustanowionymi przez prawo) sportami narodowymi, np. taekwondo w Korei Południowej.
    Mecz Francja–USA w ramach Igrzysk Olimpijskich w Paryżu w 1924

    Rugby dotarło wkrótce poza Wyspy Brytyjskie, nie tylko do innych części rozległego Imperium Brytyjskiego, ale m.in. do Argentyny, Francji, Niemiec, czy Stanów Zjednoczonych. W tym ostatnim kraju rugby odcisnęło piętno na powstający futbol amerykański, początkowo przypominający bardziej wczesną piłkę nożną. W 1886 powstała International Rugby Football Board (Międzynarodowa Rada Futbolu Rugby; obecnie World Rugby) dla zarządzania rozwojem dyscypliny. Między 1900 a 1924 rugby union było czterokrotnie obecne na Igrzyskach Olimpijskich.

    Reprezentacja Kanady w rugby mężczyzn – zespół rugby union, biorący udział w imieniu Kanady w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych, powoływany przez selekcjonera, w którym mogą występować wyłącznie zawodnicy posiadający obywatelstwo kanadyjskie. Za jego funkcjonowanie odpowiedzialna jest organizacja Rugby Kanada.Judo, dżudo (jap. 柔道, jūdō, "łagodna droga, łagodny sposób"; "droga miękkości, szlachetna droga") – sztuka walki powstała w Japonii.

    Dominacja w IRFB ludzi kładących nacisk na etos gry i amatorstwo doprowadził do konfliktu z częścią zespołów z północy Anglii i powstania Northern Rugby Football Union (Północnego Związku Futbolu Rugby, obecnie Rugby Football League), która powołała zawodową ligę rugby (stąd nazwa rugby league). Wkrótce NRFU zmieniła niektóre przepisy, doprowadzające do zróżnicowania obu odmian sportu. Rugby league zdobyło popularność na mającej robotniczy charakter północy Anglii oraz w niektórych regionach Australii, przejściowo – po II wojnie światowej – także we Francji. W 1954 odbyły się pierwsze puchar świata w rugby leaguemistrzostwa świata w rugby league.

    Gridiron football (pol. futbol rusztowy) - nazwa gier futbolowych z ameryki północnej. Głównymi formami są futbol amerykański i futbol kanadyjski.Rugby league to rugby 13-osobowe, popularne w Australii, w północnej Anglii, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, w południowej Francji, Walii i Stanach Zjednoczonych .

    Do rozpowszechnienia rugby union poza anglosferę przyczynili się przede wszystkim Francuzi, którzy doprowadzili do powstania FIRA (Międzynarodowego Związku Rugby Amatorskiego) w 1934. W 1987 odbył się pierwszy turniej Pucharu Świata w rugby union, a w 1995 dopuszczono do zawodowstwa w tej odmianie.

    Pod koniec XIX wieku w Szkocji rozwinęła się siedmioosobowa odmiana rugby union, która po II wojnie światowej zyskała na popularności w wielu regionach świata. Począwszy od Igrzysk w Rio de Janeiro w 2016. jest ona jedną z dyscyplin olimpijskich.

    Two-point conversion, podwyższenie dwupunktowe - pojęcie w futbolu amerykańskim określające sposób (gra piłką) i skutek (podwyższenie wyniku) zdobycia punktów przez grę, bezpośrednio po udanym przyłożeniu.Tackling, szarża - pojęcie w futbolu amerykańskim określające fizyczne działania zawodnika obrony, służące całkowitemu zakończeniu ruchu wprzód zawodnika ataku niosącego piłkę.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Futbol kanadyjski – jeden z najpopularniejszych sportów w Kanadzie. Sport pochodzi od angielskiego rugby. Jest on bardzo podobny do futbolu amerykańskiego. Są nieznaczne różnice w przepisach, z których jedną jest możliwość zdobywania pojedynczych punktów (single). Wynika to z tego, że zmiany w przepisach College football, które zostały wprowadzone na początku XX. wieku nie zostały przejęte przez Kanadyjczyków. Różnice te powodują to że w futbolu kanadyjskim jest mniej przerw w meczu co pozwala na szybsze rozgrywanie piłki.
    Przyłożenie (ang. try) - główna, najwyżej punktowana metoda zdobywania punktów w rugby union i rugby league. Punkty poprzez przyłożenie zdobywa się przykładając piłkę na polu punktowym przeciwnika (na lub za linią bramkową). W zależności od odmiany rugby różne są definicje samego przyłożenia jak i pola punktowego.
    Sport – forma aktywności człowieka, mająca na celu doskonalenie jego sił psychofizycznych, indywidualnie lub zbiorowo, według reguł umownych.
    Aborygeni (z łac. ab origine - "od początku", czyli "ci, którzy byli tu od początku") - rdzenni mieszkańcy Australii.
    Nowozelandzki Związek Rugby (ang. New Zealand Rugby Union) — ogólnokrajowy związek sportowy, działający na terenie Nowej Zelandii, posiadający osobowość prawną, będący jedynym prawnym reprezentantem nowozelandzkiego rugby 15-osobowego i 7-osobowego, zarówno wśród mężczyzn jak i kobiet we wszystkich kategoriach wiekowych w kraju i za granicą.
    Rugby na wózkach (ang. wheelchair rugby) – zespołowy sport dla osób niepełnosprawnych, uprawiany w 25 krajach, stanowiący jeden ze sporów paraolimpijskich. Amerykańskie zasady podają, że gracz w rugby na wózkach musi mieć utratę funkcjonalności co najmniej 3 kończyn. Większość sportowców cierpi na uszkodzenie rdzenia kręgowego, ale zdarzają się też gracze z amputowanymi częściami kończyn, czy problemami natury neurologicznej. Każdemu z graczy przypisuje się poziom jego sprawności, wyrażony za pomocą punktów; suma punktów sprawności w drużynie nie może przekroczyć ośmiu.
    Forward pass, podanie do przodu - pojęcie w futbolu amerykańskim określające rzucenie piłki przez zawodnika drużyny atakującej do kolegi stojącego bliżej pola punktowego drużyny przeciwnej.

    Reklama