Rozszczepienie (psychologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rozszczepienie – w psychoanalizie i psychologii psychodynamicznej, mechanizm obronny polegający na czarno-białej wewnętrznej reprezentacji obiektów, opisywanej jako niezintegrowany podział na aspekty dobre i złe, przy braku umiejętności jednoczesnego doświadczania obu stron jako jednej spójnej całości. Według takich psychoanalityków jak Fairbairn czy Kernberg, osoba stosująca rozszczepienie może pod wpływem zmian emocji gwałtownie przechodzić od idealizowanego do głęboko negatywnego postrzegania innych ludzi. Podobnie oscylować może jej obraz samej siebie, postrzeganie świata, oraz pozostałe wewnętrzne reprezentacje. Według psychoanalizy jest pierwotnym mechanizmem obronnym, występującym często również u dorosłych ludzi, zwłaszcza w stanie silnych emocji, który jest szczególnie charakterystyczny i determinujący dla osobowości chwiejnych emocjonalnie typu borderline.

Mechanizmy obronne – pojęcie wprowadzone przez twórcę psychoanalizy, Zygmunta Freuda i przejęte przez współczesną psychologię. Oznacza metody radzenia sobie z wewnętrznymi konfliktami w celu ochrony osobowości (ego), zmniejszenia lęku, frustracji i poczucia winy. Na ogół są one nawykowe i nieuświadomione.Poczucie własnej wartości to stan psychiczny powstały na skutek elementarnej, uogólnionej oceny dokonanej na własny temat.

Koncept rozszczepienia został rozwinięty przez Rolanda Fairbairna w nurcie teorii relacji z obiektem: zaczyna się jako nieumiejętność niemowlęcia do łączenia zaspokajających jego potrzeby aspektów zachowania rodziców (postrzeganych jako dobre) oraz niesatysfakcjonujących aspektów zachowania (postrzeganych jako złe) w spójną charakterystykę jednostki, co prowadzi do reprezentacji aspektów pozytywnych i negatywnych jako odrębnych.

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Osobowość narcystyczna – zaburzenie osobowości, w którym występuje wzorzec zachowań zdominowany nastawieniem wielkościowym (w wyobraźni lub na jawie), potrzebą bycia podziwianym, brakiem empatii i niezdolnością do przyjęcia perspektywy innych osób.

Relacje międzyludzkie[ | edytuj kod]

Zjawisko rozszczepienia powoduje niestabilność w związkach międzyludzkich, ponieważ jedna osoba może być postrzegana jako uosobienie zalet lub uosobienie wad, w zależności od tego czy jej zachowania aktualnie zaspokoją potrzeby czy nie. Wraz z podobnymi wahaniami w samoocenie, rozszczepienie prowadzi do powstawania chaotycznych i niestabilnych wzorców relacji, zaburzeń tożsamości i nagłych zmian nastroju. Proces terapeutyczny również może być poważnie zahamowany przez te wahania, ponieważ terapeuta może również być postrzegany jako tylko pozytywny lub tylko negatywny.

Dewaluacja - jeden z psychotycznych mechanizmów obronnych. Polega na przypisywaniu sobie lub innym osobom wyolbrzymionych cech lub właściwości negatywnych.Otto Friedmann Kernberg (ur. 10 września 1928 w Wiedniu) – amerykański psychoanalityk austriackiego pochodzenia, profesor psychiatrii Cornell University, przewodniczący Międzynarodowego Towarzystwa Psychoanalitycznego w latach 1997–2001. Autor koncepcji organizacji osobowości z pogranicza oraz metody jej leczenia, mianowicie TFP (ang. Transerence Focus Psychoterapy), czyli Psychoterapia Skoncentrowana na Przeniesieniu bazująca na analizie relacji pacjent-terapeuta.

Rozszczepienie powoduje niestabilność związków międzyludzkich oraz intensywne wrażenia emocjonalne. Jest to zjawisko powszechne w okresie dorastania, ale jest postrzegane jako przemijające wraz z dojrzewaniem. Zjawisko rozszczepienia jest charakterystyczne dla osób o osobowości chwiejnej emocjonalnie typu borderline. Metody leczenia zostały opracowane dla grup i jednostek w oparciu o terapię dialektyczno-behawioralną. Istnieją także terapie dla par. Istnieją także poradniki samopomocy psychologicznej traktujące o tematach takich jak np. mindfulness, czy samoregulacji emocjonalnej, które okazały się pomocne dla jednostek doświadczających negatywnych konsekwencji zjawiska rozszczepienia.

PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.Psychoanaliza (od gr. ψυχη = „psyche”, „dusza” i ανάλυσις = „analiza”) – metoda poznania i leczenia człowieka, teoria psychoapatologii i teoria pozwalającą wyjaśnić różne zjawiska społeczne i kulturowe. Została zapoczątkowana na przełomie XIX i XX wieku przez wiedeńskiego lekarza Zygmunta Freuda.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Osobowość chwiejna emocjonalnie typu borderline (pograniczne zaburzenie osobowości, osobowość borderline, BPD) - typ osobowości charakteryzujący się wahaniami nastroju, napadami intensywnego gniewu, niestabilnym obrazem siebie, niestabilnymi i naznaczonymi silnymi emocjami związkami interpersonalnymi, silnym lękiem przed odrzuceniem i gorączkowymi wysiłkami mającymi na celu uniknięcie odrzucenia, działaniami autoagresywnymi oraz chronicznym uczuciem pustki (braku sensu w życiu).
DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Mechanizmy obronne – pojęcie wprowadzone przez twórcę psychoanalizy, Zygmunta Freuda i przejęte przez współczesną psychologię. Oznacza metody radzenia sobie z wewnętrznymi konfliktami w celu ochrony osobowości (ego), zmniejszenia lęku, frustracji i poczucia winy. Na ogół są one nawykowe i nieuświadomione.
Mindfulness lub uważność to proces psychologiczny koncentrowania uwagi na wewnętrznych i zewnętrznych bodźcach występujących w danej chwili, który może zostać rozwijany poprzez medytację lub inne ćwiczenia. Termin mindfulness (pol. uważność) to tłumaczenie z języka pali słowa sati, która jest istotnym elementem niektórych buddyjskich tradycji. Uważa się, że współczesna popularność mindfulness na zachodzie została zapoczątkowana przez Jona Kabat-Zinna(ang.).
Podejście psychodynamiczne w psychologii (ang. psychodynamic approach) – jedna z głównych szkół psychologicznych, która kładzie nacisk na dynamiczne siły rządzące osobowością, wskazuje możliwości występowania konfliktów między nimi oraz przedstawia propozycję ich redukcji ("leczenia"). Podejście to uznaje, że głównym źródłem psychologicznych problemów zdrowotnych jest konflikt między sprzecznymi dążeniami różnych warstw osobowości, co skutkuje lękiem, złym samopoczuciem oraz innymi niekorzystnymi objawami.
International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.
Wściekłość narcystyczna to wściekłość, pogarda lub bunt okazywany przez ludzi z osobowością narcystyczną w odpowiedzi na rzeczywistą lub wyimaginowaną krytykę, w wyniku której czują się odrzuceni, poniżeni lub zagrożeni.

Reklama