Różowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Rosids)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black!important;background:#d3d3a4!important}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black!important;background:#90ee90!important}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black!important;background:#add8e6!important}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black!important;background:#adff2f!important}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black!important;background:#ffc8a0!important}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black!important;background:#e0d0b0!important}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black!important;background:Moccasin!important}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black!important;background:#d3d3d3!important}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black!important;background:#f3e0e0!important}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black!important;background:#faf0e6!important}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white!important;background:red!important}
Dębik ośmiopłatkowy, Dryas octopetala

Różowe – grupa roślin w zależności od ujęcia systematycznego stanowiąca takson określonej rangi systematycznej lub klad spokrewnionych (pochodzących od wspólnego przodka) roślin w kladogramie taksonomii filogenetycznej. W pierwszym wypadku grupa ta umieszczana była w randze podklasy (Rosidae Takht.) m.in. w systemie Cronquista (1981), Takhtajana (1997) i Reveala (1999 i 2007). W systemie APG I (1998) mianem różowych (rosids) określony został klad, który w miarę poznawania powiązań filogenetycznych był później precyzowany przez system APG II i na Angiosperm Phylogeny Website. Współcześnie za różowe uważa się rośliny mające wspólnego przodka, którego najbliższymi krewnymi (kladem siostrzanym) są winoroślowce (Vitales). W systemie Ruggiero i in. (2015) różowe wraz z winoroślowcami tworzą nadrząd różopodobne Rosanae.

Różowate (Rosaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Jest szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Należy do niej 90 rodzajów liczących ponad 2,5 tys. gatunków, spośród których dziko w Polsce występuje ok. 150. Rodzina o dużym znaczeniu gospodarczym. Należy do niej wiele uprawnych drzew i krzewów owocowych oraz roślin ozdobnych i leczniczych.Bobowce, strączkowce, strąkowce (Fabales Bromhead) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych.

Synapomorficzne cechy tej grupy to: wydłużony zalążek, zduplikowany genom, dysunkcyjny gen infA w DNA chloroplastydowym oraz brak mitochondrialnego intronu coxII.i3. Należą tu rośliny o zdrewniałych łodygach (drzewa i krzewy), rośliny zielne. Należy do niej 16 rzędów roślin okrytonasiennych.

Chloroplastowy DNA, plastydowy DNA (chlDNA) – materiał genetyczny w postaci kolistego DNA znajdujący się w chloroplastach.Różowce (Rosales Perleb) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych.

Różowe (Rosoideae) to także nazwa podrodziny różowatych.

Morfologia[ | edytuj kod]

Liście Blaszki całe lub podzielone (często pierzastozłożone). Kwiaty Mają okwiat zróżnicowany na kielich i koronę, czasem okwiat jest pojedynczy lub zanika. Korona prawie zawsze jest wolnopłatkowa. U form prymitywnych przeważają kwiaty promieniste, często są grzbieciste, co jest związane z owadopylnością. Wiele roślin ma miodniki, często w postaci krążka u podstawy słupka.

Systematyka[ | edytuj kod]

Pozycja systematyczna różowych na tle dwuliściennych właściwych (eudicots) Podział na rzędy i relacja filogenetyczna różowych

Kladogram na podstawie zaktualizowanego na podstawie APweb systemu APG III (2009). Dwa główne klady opisane tu w ślad za APweb jako Fabidae i Malvidae w systemach APG I i II opisywane były odpowiednio jako różowe właściwe I i II (eurosids I i II, ew. rosids I i II).

Bodziszkowce (Geraniales Dumortier) – grupa roślin okrytonasiennych stanowiąca klad wyróżniany w randze rzędu w różnych systemach klasyfikacyjnych. Grupa niejednorodna morfologicznie, do niedawna różnie ujmowana w systematyce roślin. Dopiero w 2011 analizy molekularne potwierdziły bliskie, siostrzane pokrewieństwo z rzędem mirtowców. Grupa koronna rzędu datowana jest na 88 do 80 milionów lat temu.Dębik ośmiopłatkowy (Dryas octopetala) – gatunek roślin z rodziny różowatych. Występuje w północnej Europie i w górach Europy, w Ameryce Północnej, na Grenlandii i na Kaukazie. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach i na nielicznych stanowiskach w Pieninach.
Podział według systemu Takhtajana (1997)
  • Nadrząd: Celastranae Takht.
  • Rząd: Aquifoliales Senft – ostrokrzewowce
  • Rząd: Brexiales Lindl.
  • Rząd: Celastrales Baskerville – dławiszowce
  • Rząd: Corynocarpales Takht.
  • Rząd: Parnassiales Nakai
  • Rząd: Salvadorales R. Dahlgren ex Reveal
  • Nadrząd : Fabanae R. Dahlgren ex Reveal
  • Rząd: Fabales Bromhead - bobowce
  • Nadrząd: Geranianae Thorne ex Reveal
  • Rząd: Balsaminales Lindl. – niecierpkowce
  • Rząd: Geraniales Dumort. - bodziszkowce
  • Rząd: Linales Baskerville – lnowce
  • Rząd: Polygalales Dumort. – krzyżownicowce
  • Rząd: Vochysiales Dumort.
  • Nadrząd: Myrtanae Takht.
  • Rząd: Myrtales Rchb. – mirtowce
  • Nadrząd: Podostemanae R. Dahlgren ex Reveal
  • Rząd: Gunnerales Takht. ex Reveal – parzeplinowce
  • Rząd: Haloragales Bromhead
  • Rząd: Podostemales Lindl. - zasennikowce
  • Nadrząd: Proteanae Takht.
  • Rząd: Proteales Dumort. - srebrnikowce
  • Nadrząd: Rhamnanae Takht. ex Reveal
  • Rząd: Elaeagnales Bromhead - oliwnikowce
  • Rząd: Rhamnales Dumort. - szakłakowce
  • Nadrząd: Rhizophoranae Takht. ex Reveal & Doweld
  • Rząd: Rhizophorales Tiegh. ex Reveal - namorzyńcowce, korzeniarowce
  • Nadrząd: Rosanae Takht.
  • Rząd: Rosales Perleb - różowce
  • Nadrząd: Rutanae Takht.
  • Rząd: Burserales Baskerville
  • Rząd: Connarales Takht. ex Reveal
  • Rząd: Coriariales Lindl.
  • Rząd: Limnanthales Nakai
  • Rząd: Rutales Perleb - rutowce
  • Rząd: Sabiales Takht.
  • Rząd: Sapindales Dumort. - mydleńcowce
  • Rząd: Tropaeolales Takht. ex Reveal - nasturcjowce
  • Nadrząd: Santalanae Thorne ex Reveal
  • Rząd: Medusandrales Brenan
  • Rząd: Santalales Dumort. - sandałowce
  • Nadrząd: Saxifraganae Reveal
  • Rząd: Cephalotales Nakai
  • Rząd: Crossosomatales Takht. ex Reveal
  • Rząd: Cunoniales Hutch.
  • Rząd: Francoales Takht.
  • Rząd: Greyiales Takht.
  • Rząd: Saxifragales Dumort. - skalnicowce
  • Nadrząd: Vitanae Takht. ex Reveal
  • Rząd: Vitales Reveal - winoroślowce
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-03] (ang.).
    2. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-03] (ang.).
    3. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-05-07] (ang.).
    Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.System Cronquista – system klasyfikacji roślin okrytonasiennych. Został opracowany przez amerykańskiego botanika Arthura Cronquista (1919-1992) i opublikowany w jego dziełach: An Integrated System of Classification of Flowering Plants (1981) i The Evolution and Classification of Flowering Plants (1968, 2. wyd. 1988).




    Warto wiedzieć że... beta

    Krzew – roślina drzewiasta o zdrewniałej łodydze, która od nasady rozgałęzia się na wiele pędów równorzędnych. W przeciwieństwie do drzew u krzewów brak osi głównej – pnia.
    Skalnicowce (Saxifragales Dumort.) – grupa roślin stanowiąca klad w obrębie roślin okrytonasiennych, określana pomocniczo rangą rzędu przez Angiosperm Phylogeny Website lub stanowiąca rząd w innych systemach klasyfikacyjnych (np. w systemie Cronquista i Reveala).
    Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
    Mirtowce (Myrtales Rchb.) – rząd roślin okrytonasiennych z kladu różowych. Zaliczane tu rodziny obejmują 380 rodzajów z ponad 11 tysiącami gatunków.
    Drzewa – grupa roślin, do której zaliczają się największe rośliny lądowe. Grupa ta nie jest taksonem – grupuje tylko organizmy roślinne podobne morfologicznie i funkcjonalnie. Drzewa są roślinami wieloletnimi o zdrewniałych łodygach (i zwykle też korzeniach). Od innych roślin drzewiastych (krzewów i krzewinek) różnią się posiadaniem łodygi głównej (pnia) rozgałęziającej się dopiero od pewnej wysokości. Liczne rozgałęzienia wraz z listowiem tworzą koronę drzewa. Do drzew zalicza się niekiedy rośliny posiadające kłodzinę zamiast pnia zakończoną pękiem liści tj. paprocie drzewiaste, sagowcowe, palmy, pandany, juki i draceny. Bardziej zawężone definicje wyłączają wieloletnie rośliny o zdrewniałych łodygach, które nie posiadają zdolności przyrostu na grubość i nie tworzą korony ze zdrewniałych rozgałęzień łodygi. Dział botaniki zajmujący się drzewami to dendrologia (gr. δένδρον – drzewo). W Polsce kilkadziesiąt tysięcy najstarszych i najbardziej okazałych drzew podlega ochronie prawnej jako pomniki przyrody. W leksykonach lub spisach gatunków roślin drzewa bywają oznaczane symbolem przypominającym symbol Saturna lub alchemiczny symbol ołowiu, tj. podwójnie kreślone h. (Pojedynczo kreślone h, czyli ħ, oznacza krzew)
    Ostrokrzewowce (Aquifoliales Senft) – rząd roślin z kladu różowych. Należy tu 5 rodzin, 21 rodzajów z 536 gatunkami. Większość rodzajów występuje w strefie równikowej, jedynie jeden rodzaj - ostrokrzew ma przedstawicieli w strefie klimatu umiarkowanego.
    Parzeplinowce (Gunnerales Takht. ex Reveal) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje dwie rodziny z dwoma rodzajami i ok. 50 gatunkami. Rośliny te występują głównie na półkuli południowej i w strefie międzyzwrotnikowej. Charakterystyczna dla nich jest dwupienność i obecność kwasu elagowego. Ich kwiaty są drobne, z niewielkim lub całkiem zredukowanym okwiatem, liście ząbkowane. Generalnie jednak rośliny z obu zaliczanych tu rodzin istotnie różnią się między sobą; parzeplinowate to mezofityczne, na ogół okazałe byliny, Myrothamnaceae to skleropfityczne krzewy.

    Reklama