Roger de Flor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roger de Flor

Roger de Flor, właśc. Rutger von Blum (ur. 1267, zm. 30 kwietnia 1305) – średniowieczny awanturnik sycylijskiego pochodzenia, organizator i pierwszy przywódca Kompanii Katalońskiej w Bizancjum (1302-1311), cezar u boku Andronika II Paleologa oraz pogromca Turków w Azji Mniejszej. Sława wielkiego wodza i śmiałe czyny wyniosły go błyskawicznie na czwartą pozycję w bizantyńskiej hierarchii władzy i pozwoliły mu zdobyć rękę cesarskiej siostrzenicy, Marii Aseniny. Krótki i burzliwy żywot Rogera dostarcza przykładu bujnej rycerskiej kariery pełnego średniowiecza.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Akka (hebr. עכו, Akko; arab. عكا, Akka; ang. Akko; w językach zachodnioeuropejskich na ogół zwane Akra, fr. Saint-Jean-d’Acre) – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu.

Życiorys[ | edytuj kod]

Roger de Flor był młodszym synem Richarda von Blum, sokolnika na dworze Fryderyka II, i nieznanej z imienia patrycjuszki z Brindisi. Drugim owocem tego związku był Jakob/Giacomo (ur. 1264). Ojciec Rogera cieszył się szczególnymi łaskami cesarza, amatora polowań z sokołem. Zawdzięczał mu między innymi zaaranżowanie swego mariażu. Po śmierci Fryderyka osiadł w Brindisi, z dala od dworu Hohenstaufów. Powrócił jednak do boku dynastii, by walczyć w szeregach wojsk Konradyna w przegranej bitwie pod Tagliacozzo (1268), gdzie poległ. Zwycięski Karol I Andegaweński skonfiskował dobra popleczników straconego Hohenstaufa - wdowa po Richardzie straciła cały majątek poza własnym wianem i popadła w ubóstwo.

Księstwo Aten – księstwo feudalne istniejące w latach 1205–1460. Powstało po zdobyciu Bizancjum przez krzyżowców. Było lennem Królestwa Tesaloniki, obejmowało Attykę i Beocję w środkowej Grecji i północno-wschodnią część półwyspu peloponeskiego.Kompania Katalońska – armia zaciężna utworzona przez Rogera de Flor po zakończeniu wojny nieszporowej o Sycylię w 1302 r., od 1303 roku na służbie cesarza bizantyńskiego Andronika II Paleologa. Po zdradzieckim zamordowaniu wodza przez Alanów i Turkopulów na dworze młodszego basileusa Michała IX dokonała odwetowego spustoszenia Tracji, Macedonii i Tesalii (tzw. wendetta katalońska, 1305-1309). Wynajęta przez księcia Aten Waltera z Brienne, przejęła kontrolę nad księstwem w wyniku bitwy pod Almirem i położyła fundamenty pod katalońskie państewko w Grecji centralnej, obejmujące także Neopatrię z Tebami (1311–1388).

W tej sytuacji życiową szansą dla dorastającego Rogera stała się zawarta w porcie znajomość z sierżantem zakonu templariuszy Vassallem (średniowieczna pisownia: Vassayll), który zaoferował jego matce przejęcie opieki nad chłopcem (1275), dostrzegając w nim materiał na świetnego żeglarza. Ośmioletni Roger zaokrętował się na galerę templariuszy; dziesięć lat później (1285) został przyjęty w poczet członków zakonu. Jako kapitan "Sokoła" (nazwa ku czci ojca) pływał z misjami zaopatrzeniowymi do portów Królestwa Jerozolimskiego i polował na muzułmańskie jednostki. Czas istnienia łacińskiego państwa krzyżowego w Palestynie był już wówczas policzony. Gdy mury Akki, ostatniej twierdzy chrześcijan w Ziemi Świętej, w połowie maja 1291 r. uległy szturmowi sułtana Egiptu Al-Aszrafa Chalila (12901293), Roger ewakuował z przystani część ludności cywilnej. Uchodźców wysadził na ląd na Cyprze, przywłaszczając sobie ich mienie, czym ściągnął na siebie gniew wielkiego mistrza Thibauta Gaudina.

Megaduks (gr.: μέγας δούξ, megas douks, wielki wódz) – jeden z najwyższych urzędów w późnym Cesarstwie Bizantyńskim. Zlatynizowana forma megadux powstała z greckiego μεγαδούξ. Greckie słowo δούξ oznacza wodza, dowódcę.Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.

Ścigany z jego rozkazu Roger-banita kontynuował żywot korsarza, operując prawdopodobnie na wschodnich wodach Morza Śródziemnego z pokładu "Olivetty", nowej galery zakupionej z pożyczki uzyskanej od genueńskiego potentata Ticino Dorii. W 1299 r. zaproponował swe usługi księciu Kalabrii Robertowi d'Anjou, okupującemu Catanię. Wobec odmowy wstąpił na służbę wyklętego katalońskiego władcy Sycylii Fryderyka II. Wynagrodzony tytułem wiceadmirała, zamkami Tripi i Alicata oraz dochodami z Malty, należał do najskuteczniejszych dowódców Fryderyka. Terroryzował zachodnie wody Morza Śródziemnego, łupiąc również wybrzeża Katalonii - ówczesny władca Korony Aragonii, Jakub II Sprawiedliwy, zrezygnował bowiem z popierania swego brata przeciw Andegawenom, doprowadzając do bratobójczych walk. W toku wojny o Sycylię Roger de Flor zdobył sobie wdzięczność wielu żołnierzy i oficerów Fryderyka III pieniężnymi darami i niezawodnym zaopatrzeniem. Zorganizował odsiecz Messyny i innych miast sycylijskich.

Mesyna (wł. Messina) – miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską. Trzecie pod względem ludności miasto Sycylii - zamieszkuje je 247,5 tys. osób (2005). Mesyna jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Mesyna.30 kwietnia jest 120. (w latach przestępnych 121.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 245 dni.

Po pokoju w Caltabellotcie (1302), kiedy Fryderyk II zawarł ugodę z Andegawenami, Roger musiał poszukać sobie nowego chlebodawcy. Odświeżając kontakty zdobyte podczas rejsów na wschód Morza Śródziemnego, nawiązał negocjacje z Andronikiem II. Cena usług Rogera była dość wygórowana - oprócz sowitego żołdu awanturnik zażądał ręki cesarskiej siostrzenicy, szesnastoletniej Marii Asen, córki ex-cara Bułgarii Iwana Asena III oraz godności megaduksa (μεγας δoυξ). Jeśli jednak zważyć, że Roger cieszył się na Sycylii rangą wiceadmirała i należał do najbliższego otoczenia Fryderyka II, jego apetyty nie wydają się tak nieprzyzwoicie wielkie. W każdym razie desperacko poszukujący substytutu dla własnej tchórzliwej i niewiernej armii Andronik zaakceptował warunki Rogera bez targów. Pozytywna odpowiedź basileusa poniesiona przez posłów na Sycylię uruchomiła proces formowania Kompanii Katalońskiej. Wokół charyzmatycznego Rogera, autora śmiałego planu eskapady na bajecznie bogaty Wschód, skupili się weterani obu stron świeżo zakończonego konfliktu o Sycylię. Przeważali naturalnie wśród nich Katalończycy, co znalazło odbicie w nazwie utworzonej przez Rogera siły zbrojnej. W sierpniu 1303 r. na 36 jednostkach morskich Kompania wypłynęła z Messyny, by przez Monemwazję dotrzeć we wrześniu do Konstantynopola.

Monemwasia (gr. Μονεμβασία, Monemvasiá) – miasto w prefekturze Lakonia na Peloponezie w Grecji. Według danych z 2001 roku liczy 4660 mieszkańców. Pełni funkcję ważnego ośrodka turystycznego. Znajdują się tutaj potężne fortyfikacje oraz kościoły bizantyjskie. Ze względu na położenie, u podnóża wielkiej skały wyrastającej z morza, miasto nazywane jest Gibraltarem Wschodu. Monemwasię łączy ze stałym lądem jedynie wąska grobla. Nazwa miasto pochodzi od zwrotu moni emvasis ("jedno wejście"), bowiem ze stałego lądu do miasta można dostać się wyłącznie przez jedną bramę.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Po okresie pełnej konfliktów służby na rzecz Bizancjum Roger de Flor został zamordowany na dworze Michała IX Paleologa a Kompania rozpoczęła wojnę z Cesarstwem zwieńczoną utworzeniem feudalnego Księstwa Aten.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ramon Muntaner, Crònica [w:] Les quatre grans cròniques, ed. Ferran Soldevila, Selecta, Barcelona 1971 (angielskie tłumaczenie: The Chronicle of Muntaner, tłum. Anne K. Goodenough, Hakluyt Society, London 1920).
  • Ernest Marcos Hierro, Almogàvers: la història, L'esfera dels llibres, Barcelona 2005, 365 s., ​ISBN 84-9734-317-4​ (najnowsze i najpełniejsze ujęcie dziejów Kompanii Katalońskiej do 1311 r.).
  • Angeliki E. Laiou, Constantinople and the Latins: the Foreign Policy of Andronicus II, 1282-1328, Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts 1972, XII + 390 s. (obszerny i wartościowy rozdział na temat Kompanii Katalońskiej).
  • Antoni Rubió i Lluch, Nuevos aspectos de Roger de Flor en la historia de Paquimeres, Boletín de la Real Academia de Buenas Letras de Barcelona, 14 (1929–1930), s. 40–47 (o przyjaźni Rogera de Flor z teściową, Ireną Palaiologiną Asen).
  • Wiktor Ostasz, Kompania Katalońska a idea wskrzeszenia Cesarstwa Łacińskiego i krucjatowe projekty lat 1302-1305, Studenckie Zeszyty Historyczne Uniwersytetu Jagiellońskiego, 11 (2007), s. 15-32 ISSN 0209-0465.
  • Hrabstwo Barcelony – najważniejsze z hrabstw na Półwyspie Iberyjskim, które podlegały królom frankijskim tworząc Marchię Hiszpańską.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Andronik II Paleolog zwany Starszym (ur. 25 marca 1259 w Konstantynopolu; zm. 13 lutego 1332 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyński, najstarszy syn Michała VIII Paleologa i Teodory Doukainy Watatziny, wnuczki cesarza Jana III Watatzesa. Mąż Anny Węgierskiej - córki Stefana V króla Węgier. Po śmierci Anny żonaty z Jolantą z Montferratu.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Malta, Republika Malty (Repubblika ta’ Malta, Republic of Malta) – państwo wyspiarskie położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii.
    Hohenstaufowie − dynastia niemieckich władców, w większości również cesarzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego i książąt Szwabii. Niemiecka nazwa dynastii pochodzi od nazwy zamku Staufen w Szwabii. Dynastia panowała w okresie 1079–1254.
    Jakub II Sprawiedliwy katal. Jaume II el Just, hiszp. Jaime II el Justo – król Aragonii, król Walencji, hrabia Barcelony 1291-1327, król Sycylii 1285-1296, król Majorki 1291-1295 i król Sardynii 1324-1327.
    Królestwo Aragonii – historyczne państwo istniejące formalnie w latach 1035-1707, faktycznie zaś niezależne do czasów unii z Królestwem Kastylii, z którym od przełomu XV i XVI wieku utworzyło Królestwo Hiszpanii. Aragonia była początkowo frankijską marchią graniczną z pierwszą historyczną stolicą w Jaca powstałą po najeździe muzułmanów na półwysep Iberyjski w 711. W czasach kryzysu państwa Franków Aragonia przekształciła się w samodzielne hrabstwo, zjednoczone w 925 z Królestwem Pampeluny (Nawarry). W wyniku dynastycznych podziałów w 1035 z Królestwa Nawarry zostało wydzielone Królestwo Aragonii, pierwszym królem został Ramiro I. W 1118 król Alfons I Waleczny odbił muzułmanom Saragossę i przeniósł do niej stolicę królestwa.

    Reklama