Rezerwat Skalny im. Jana Czarnockiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rezerwat Skalny im. Jana Czarnockiego (Ślichowice, dawniej Śluchowice od nazwy kamieniołomu) – rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się na terenie miasta Kielce w województwie świętokrzyskim. Jest to obecnie najmniejszy rezerwat na terenie miasta, choć w chwili utworzenia znajdował się poza jego granicami.

Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.Kielce (łac. Civitas Kielcensis, lit. Kielcai, łot. Kelce, ros. Ке́льце) – miasto wojewódzkie położone w południowej części centralnej Polski, stolica województwa świętokrzyskiego. Położone w Górach Świętokrzyskich nad rzeką Silnicą. Stanowi regionalny ośrodek gospodarczy,naukowy,turystyczny oraz wystawienniczo-targowy. Pod koniec 2011 roku miasto liczyło 201 815 mieszkańców. Na terenie Kielc znajduje się pięć rezerwatów przyrody, w tym cztery geologiczne.
  • Powierzchnia: 0,55 ha
  • Rok utworzenia: 1952
  • Dokument powołujący: Zarządzenie Ministra Leśnictwa z 18.06.1952; MP A-57/1952, poz. 888, zm. MP Nr 42 z 1958 r., poz. 246
  • Numer ewidencyjny WKP: 001
  • Charakter rezerwatu: częściowy
  • Przedmiot ochrony: odkrywka skalna z odsłaniającymi się interesującymi formami tektonicznymi oraz roślinność zielna i krzewiasta
  • Rodzaj rezerwatu: rezerwat przyrody nieożywionej
  • Typ rezerwatu: geologiczny i glebowy
  • Podtyp rezerwatu: form tektonicznych i erozyjnych
  • Typ ekosystemu: skalny
  • Podtyp ekosystemu: skał osadowych
  • Ściana wschodnia filaru skalnego z widocznym obalonym fałdem

    Rezerwat utworzono w celu zachowania odkrywki skalnej, przedstawiającej interesujący fragment tektoniki hercyńskiej Gór Świętokrzyskich w postaci charakterystycznie i silnie przefałdowanych skał wapiennych, częściowo margli i łupków marglistych franu facji kieleckiej oraz porastającej ten teren roślinności zielnej i krzewiastej.

    Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała) czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.Łupek – dość niejednoznaczne pojęcie opisujące grupę skał, wykazujących dobrą łupkowatość (złupkowacenie). Najczęściej określenie to dotyczy skał metamorficznych (łupek metamorficzny lub też łupek krystaliczny), lecz jest także powszechnie stosowane do skał osadowych o podobnym wyglądzie (łupek osadowy). Polski termin łupek odpowiada angielskim shale, slate, schist, czy czeskim břidlice i svor. Jest to skała o zróżnicowanym składzie i o charakterystycznej teksturze łupkowej. Tekstura łupków osadowych jest spowodowana pierwotnym uwarstwieniem sedymentacyjnym lub wtórnym złupkowaceniem.

    W skład rezerwatu wchodzi odsłonięty przy eksploatacji kamienia profil geologiczny z obalonym dużym fałdem skalnym, obrazującym procesy tektoniczne, położony w obrębie nieeksploatowanego kamieniołomu w części Góry Ślichowickiej i teren go otaczający, obejmujący wyrobiska po wyeksploatowanym kamieniołomie. Struktura geologiczna widoczna w kamieniołomie jest jednym z lepiej wyeksponowanych przykładów struktur fałdowych, z tego względu jest dość często przywoływana w literaturze oraz jest celem stosunkowo wielu wycieczek dydaktycznych.

    Jan Czarnocki (ur. 24 maja 1889 w Kielcach, zm. 16 grudnia 1951) – polski geolog, dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego.Województwo świętokrzyskie – jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 r. W przybliżeniu obejmuje większą część obszaru dawnego województwa kieleckiego, część tarnobrzeskiego (powiaty opatowski, sandomierski i staszowski) oraz skrawki radomskiego, piotrkowskiego i częstochowskiego.

    Rezerwat nosi imię Jana Czarnockiego – geologa i badacza Gór Świętokrzyskich, który podjął działania mające na celu ochronę tego fragmentu kamieniołomu.

    Rezerwat wchodzi w skład Geoparku Kielce.

    Przez rezerwat przechodzi szlak turystyczny żółty żółty szlak spacerowy wokół Kielc.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Ślichowice – dzielnica Kielc
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Rezerwat Skalny im. Jana Czarnockiego. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-11-07].
    2. Nazwa kamieniołomu „Śluchowice” pojawiła się w akcie powołującym rezerwat w 1952 roku, jednak od samego początku oficjalna nazwa rezerwatu to „Rezerwat Skalny im. Jana Czarnockiego”.
    3. Rezerwat skalny Ślichowice im. Jana Czarnockiego. W: Oficjalna strona miasta Kielce [on-line]. [dostęp 2018-11-07].
    4. M.P. z 1952 r. nr 57, poz. 888
    5. M.P. z 1958 r. nr 42, poz. 246

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Zdjęcia w kolekcji fotografii geologicznych Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego: [1], [2]
  • Informacje o rezerwacie (ang.) (Polish database of representative Geosites selected for the European Network)
  • Orogeneza hercyńska (orogeneza waryscyjska) – okres intensywnych ruchów górotwórczych zachodzących w paleozoiku, pomiędzy późnym sylurem a końcem permu. W ich wyniku powstały góry określane mianem hercynidów lub waryscydów.Szlak turystyczny – trasa wycieczkowa oznaczona specjalnymi symbolami wyznaczającymi jej przebieg i ułatwiającymi odnalezienie właściwej drogi.




    Warto wiedzieć że... beta

    Geopark Kielce – park edukacyjny położony na terenie Kielc. Placówka jest miejską jednostką organizacyjną. Obiekt znajduje się na Świętokrzyskim Szlaku Archeo-Geologicznym.
    Ślichowice – zachodnia część Kielc, położona u stóp Karczówki, od strony północnej, często uważana za część Czarnowa (była jego częścią dawniej, jeszcze przed wcieleniem w obszar miasta Kielce). Sąsiaduje ze wspomnianym Gwarkowem,Osiedelem pod Dalnią, Herbami, Malikowem i Niewachlowem. Na jej terenie znajduje się rezerwat przyrody nieożywionej Ślichowice. Zabudowę stanowią osiedla bloków mieszkalnych: os. Pod Dalnią , os. Ślichowice I i os. Ślichowice II. Wokół blokowisk można dostrzec również niewielkie domki jednorodzinne.
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Facja – zespół wspólnych cech charakterystycznych dla skał utworzonych w różnych warunkach. Skały (lub środowiska) tej samej facji mogą różnić się czasem powstania i miejscem, muszą jednak posiadać łączące je istotne cechy szczególne, najczęściej litologiczne lub paleontologiczne. Niemniej niekiedy pod nazwą konkretnej facji bywają też łączone zespoły skał bardzo różniące się petrograficznie, a powstałe w jednym (lub pokrewnym) regionie w określonym czasie.
    Tektonika (gr tektonikề – sztuka budowy) - nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią.
    Rezerwat przyrody nieożywionej – rodzaj rezerwatu przyrody, którego obszar obejmuje odkrywki geologiczne, miejsca występowania zjawisk krasowych, charakterystyczne profile glebowe, przykłady erozji lub ślady dawnego kopalnictwa. Nadrzędnym celem tworzenia rezerwatów przyrody nieożywionej jest zachowanie form i śladów świadczących o dziejach i budowie skorupy ziemskiej.

    Reklama