• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Rewolucja w Egipcie - 1952



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Hasan al-Banna (arab. حسن البنا, ur. 14 października 1906 r., zm. 12 lutego 1949) - egipski działacz religijny, fundamentalista islamski.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Przewrót wojskowy[ | edytuj kod]

    23 lipca 1952 miał miejsce bezkrwawy przewrót wojskowy, przeprowadzony przez powstałą trzy lata wcześniej organizację Wolnych Oficerów, której przewodził pułkownik Gamal Abdel Naser. Ta podziemna organizacja zrzeszała 327 oficerów, którzy nie posiadali jednak jednoznacznego programu politycznego. Wśród jej członków byli zarówno sympatycy islamsko-socjalistycznej partii Młody Egipt, komunistycznego Demokratycznego Ruchu Wyzwolenia Narodowego, jak i osoby zrzeszone w Stowarzyszeniu Braci Muzułmanów. Wywodzili się z rodzin niższych urzędników lub drobnych posiadaczy ziemskich. Ogólny plan działania, przyjęty przez Wolnych Oficerów w 1951, zawierał jedynie postulaty ogólne ujęte w sześć punktów. Odrzucał feudalizm, imperializm, domagał się obalenia monopoli i wprowadzenia systemu gospodarki kapitalistycznej (podkreślano znaczenie prywatnej inicjatywy w tworzeniu narodowej gospodarki) przy równoczesnej wyraźnej aktywności państwa: działaniu na rzecz wprowadzenia sprawiedliwości społecznej i inwestycjach w infrastrukturę.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).

    O istnieniu organizacji i jej planach obalenia monarchii była poinformowana amerykańska ambasada w Kairze oraz CIA; w ocenie Amerykanów rząd Wolnych Oficerów stanowiłby najlepszą alternatywą dla upadającej władzy Faruka I. Wolni Oficerowie początkowo zamierzali przeprowadzić przewrót dopiero w 1955, według innego źródła – w 1954, zaś termin wystąpienia przesunęli na jesień 1952 pod wpływem masowych demonstracji w Kairze. Jednak 21 lipca 1952 Naser doszedł do wniosku, że w razie dalszej zwłoki organizacja zostanie wykryta i rozbita.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Królestwo Egiptu - to arabskie państwo powstałe po uzyskaniu (oficjalnej) niepodległości od Brytyjczyków. Położone częściowo w północno-wschodniej Afryce i częściowo w Azji (półwysep Synaj), nad Morzem Śródziemnym i nad Morzem Czerwonym.

    Wolni Oficerowie bez walki opanowali kwaterę główną egipskiego wojska nocą z 22 na 23 lipca, zaś w godzinach rannych 23 lipca kontrolowali już cały kraj. O 4.30 Anwar Sadat odczytał przez radio komunikat informujący o przejęciu władzy przez wojskowych. Wolni Oficerowie zarzucili w nim obalonym elitom zdradę interesów Egiptu, korupcję i klęskę w wojnie z Izraelem. Następnie utworzyli Radę Rewolucyjnych Dowódców, na czele której stanął gen. Muhammad Nagib, związany z organizacją od bardzo krótkiego czasu. Przywódcy przewrotu zgodzili się przekazać mu formalne kierownictwo państwem, gdyż sami byli ludźmi młodymi, bez najwyższych stopni wojskowych. Faktycznie radą kierował jednak Naser. Konstytucja egipska została zawieszona.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Anwar as-Sadat, arab. أنور السادات (ur. 25 grudnia 1918 w Mit Abu al-Kaum, zm. 6 października 1981 w Kairze) – egipski wojskowy i polityk, prezydent kraju w latach 1970-1981. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w r. 1978 (wspólnie z Menachemem Beginem).

    Dalsze przemiany w Egipcie w latach 1952–1953[ | edytuj kod]

    Wolni Oficerowie wytypowali jako kandydata na premiera Alego Mahera, który przedstawił Farukowi I żądania usunięcia z wojska oficerów o poglądach monarchistycznych oraz potwierdzenia gen. Nagiba na stanowisku głównodowodzącego. Król zgodził się. Zwycięscy wojskowi rozważali egzekucję obalonego władcy, jednak ostatecznie postanowili zmusić go do abdykacji na rzecz sześciomiesięcznego syna Fuada. Faruk I opuścił Egipt 26 lipca 1952, a w imieniu nieletniego władcy od sierpnia 1952 krajem kierowała Rada Regencyjna. W tym samym czasie Wolni Oficerowie wprowadzili lojalnych wobec siebie ludzi do wojska i policji, usuwając z nich ludzi związanych z dworem lub ze Stowarzyszeniem Braci Muzułmanów. Policję polityczną rozwiązali w ogóle. W instytucjach rządowych pracę rozpoczęli komisarze Rady Rewolucyjnych Dowódców, pozbawieni doświadczeń administracyjnych. Związani z rewolucją oficerowie stali się nową klasą polityczną.

    Kair (arab. القاهرة; - trl. Al-Qāhirah, trb. Al-Kahira) – stolica i największe miasto Egiptu (214 km², liczba ludności 6 787 000 stałych mieszkańców, zespół miejski 17,285 mln mieszkańców (tzw. Wielki Kair) – największe miasto Afryki i Bliskiego Wschodu). Nie ma dokładnych statystyk na temat liczby ludności Kairu. Powodują to ciągłe wędrówki mieszkańców. Szacuje się, że codziennie przybywa tu tysiąc nowych mieszkańców. Ponad 2 mln osób mieszka w tzw. „Mieście umarłych”. Kair nazywane jest „Miastem tysiąca minaretów” lub „Matką Świata”. To największy ośrodek świata islamskiego. Położone jest nad Nilem.Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Pod koniec sierpnia Rada Rewolucyjnych Dowódców postanowiła całkowicie zlikwidować starsze egipskie partie polityczne, uznając, że blokują one wprowadzanie programu reform. Nocą z 5 na 6 września 64 polityków, w tym trzech byłych premierów, zostało aresztowanych. Po tym wydarzeniu premier Maher, już wcześniej niezgadzający się z Wolnymi Oficerami w sprawie projektowanej reformy rolnej, ustąpił z urzędu, na którym zastąpił go gen. Nagib.

    Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1938 i 1945-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1949-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948–1949 – nazywana przez Izraelczyków wojną o niepodległość (hebr. מלחמת העצמאות, Milkhemet Ha’atzma’ut) bądź wojną wyzwoleńczą (hebr. מלחמת השחרור, Milkhemet Hashikhrur), przez Arabów natomiast katastrofą (arab. النكبة, an-Nakba). Pierwszy konflikt zbrojny nowożytnego Izraela z jego arabskimi sąsiadami, który zapoczątkował serię wojen izraelsko-arabskich.

    Reforma rolna[ | edytuj kod]

    Dzień po zmianie premiera, 8 września 1952, rząd ogłosił wdrożenie reformy rolnej pod hasłem "ziemia dla fellahów", nawiązującym do komunistycznego hasła "ziemia dla chłopów". Reforma zezwalała na posiadanie przez jedną osobę co najwyżej 200 feddanów (ok. 80 ha) ziemi. Pozostałe grunta były przekazywane najuboższym chłopom, posiadającym wcześniej mniej niż 5 feddanów ziemi, państwo wypłacało byłym właścicielom odszkodowania. Reforma rolna objęła majątki najzamożniejszych właścicieli ziemskich oraz dobra rodziny królewskiej, likwidując ziemiaństwo jako gracza na arenie politycznej. W rezultacie reformy rozdzielono 1 mln feddanów, 15% egipskich gruntów rolnych. Chłopi otrzymujący ziemię na mocy postanowień reformy musieli przyłączyć się do wspieranych przez państwo spółdzielni. Otrzymywały one darmowo ziarna i nawozy, mogły ubiegać się o tanie kredyty. Rozdzielanej ziemi nie wystarczyło jednak dla wszystkich i nadal istniały rodziny, które nie miały ziemi w ogóle lub dysponowały majątkiem niewystarczającym do utrzymania się. Problem ten z biegiem lat pogłębił się jeszcze wobec wzrostu liczby ludności. Największe korzyści z reformy wyciągnęli posiadacze średnich gospodarstw, którzy zajęli miejsce elity wiejskiej w zastępstwie zdeklasowanych wielkich posiadaczy.

    Rewolucja w Iraku, rewolucja 14 lipca – wojskowy zamach stanu w Iraku, w rezultacie którego obalone zostały rządy monarchii oraz proces przekształceń politycznych, ekonomicznych i społecznych, jaki po nim nastąpił.Sudan – państwo, położone w północno-wschodniej części Afryki nad Morzem Czerwonym. Do 9 lipca 2011 roku, był największym państwem w Afryce. Po secesji południowej części, spadł na trzecie miejsce ustępując miejsca Algierii i DRK.

    Zmiany w strukturze gospodarczej[ | edytuj kod]

    Rada Rewolucyjnych Dowódców nie zdecydowała się na całkowitą nacjonalizację gospodarki, postanowiła jednak wzmocnić kontrolę nad sektorem prywatnym. W grudniu 1952 utworzona została Stała Rada Produkcji Narodowej, przekształcona następnie w Naczelną Radę Planowania, zaś w lutym roku następnego w Stałą Radę Służb Publicznych. Bez spodziewanych sukcesów rząd wspierał inwestycje w przemyśle, obniżał cła na maszyny i surowce, promował eksport i ograniczał import wyrobów gotowych. Rola państwa w gospodarce sukcesywnie wzrastała i stała się wiodąca po 1956.

    Czador (perski: چادر) – zewnętrzny strój, noszony przez kobiety; jest to jedna z form przestrzegania hidżabu, czyli muzułmańskich zasad ubierania się, wywiedzionych z Koranu. Jest to tradycyjny strój noszony przez kobiety w Iranie.Muhammad Abd al-Hakim Amir, Mohamed Abdel Hakim Amer (arab. محمد عبد الحكيم عامر, Muḥammad ʿAbd al-Ḥakīm ʿĀmir; ur. 11 grudnia 1919, zm. 14 września 1967) – egipski wojskowy, działacz ruchu Wolnych Oficerów i uczestnik rewolucji 1952. W latach 1953-1967 głównodowodzący armią egipską, dowodził jej siłami w czasie kryzysu sueskiego, interwencji w Jemenie Północnym oraz wojny sześciodniowej. Obarczony winą za wywołanie wojny i klęskę Egiptu w tym konflikcie, popełnił samobójstwo w więzieniu.

    Odejście od systemu wielopartyjnego[ | edytuj kod]

    Równocześnie z dekretem o reformie rolnej rządzący Egiptem wydali analogiczne rozporządzenie ograniczające działalność partii politycznych. 10 grudnia 1952 Rada Rewolucyjnych Dowódców anulowała konstytucję i określiła swoje postanowienia jako najważniejsze źródła prawa. 16 stycznia 1953 wszystkie partie polityczne zostały rozwiązane. Ich funkcje miała przejąć jedyna legalna partia Front Wyzwolenia, z Naserem jako sekretarzem generalnym. 10 lutego 1953 taki stan rzeczy potwierdziła tymczasowa konstytucja. Zapowiadano w niej, że system parlamentarny zostanie przywrócony dopiero po trzyletnim okresie przejściowym.

    Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich wywiadowi. W większości krajów świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami.Faruk I (ur. 11 lutego 1920 w Kairze, zm. 18 marca 1965 w Rzymie) – król Egiptu (1936-1952) i Sudanu. Pochodził z dynastii Muhammad Ali.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jerzy Zdanowski (ur. 10 września 1949 w Opolu Lubelskim) – polski historyk i arabista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca akademicki.
    Naseryzm jest arabską nacjonalistyczną ideologią polityczną, bazującą na myśli byłego egipskiego prezydenta Gamala Abdela Nasera. Naseryzm wywierał największy wpływ na politykę panarabską w latach 50. i 60. XX wieku, potem przerodził się częściowo w inne nacjonalistyczne ruchy w latach 70. Sam Nasser zmarł w 1970 roku.
    Kanał Sueski (arab. قناة السويس, trl. Qanā al-Suways) – kanał głębokowodny dla statków morskich łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym, wykopany w latach 1859-1869. W południowej części trasa kanału przebiega przez Jezioro Krokodyli, Wielkie Jezioro Gorzkie i Małe Jezioro Gorzkie.
    Autorytaryzm – system rządów bezpartyjnych, opartych na autorytecie charyzmatycznego przywódcy, a często także na armii. Szczególnie rozpowszechniony w Europie w pierwszej połowie XX wieku, powstawał najczęściej wskutek nieefektywnego funkcjonowania systemów demokratycznych lub ich kompromitacji w oczach społeczeństwa. W przeciwieństwie do systemów totalitarnych, nie opiera się na uniwersalnej ideologii ani na masowym terrorze, lecz ogranicza się jedynie do represjonowania tych, którzy otwarcie go krytykują i dążą do jego obalenia.
    Feudalizm (z łac. feodum lub feudum - lenno) – nazwa określająca ustrój społeczno polityczny rozpowszechniony w średniowieczu w Europie, opierający się na systemie hierarchicznej zależności jednostek, z podziałem społeczeństwa na stany. W skład społeczeństwa feudalnej Polski wchodziła:szlachta, duchowieństwo, mieszczanie i chłopi . Aczkolwiek systemy o podobnej konstrukcji i działaniu odnaleźć można również w innych okresach i w innych kręgach kulturowych. Również na kontynencie europejskim pewne pozostałości systemu feudalnego odnaleźć można jeszcze dziś, co więcej niektóre jego elementy były istotną częścią ustroju ekonomicznego niektórych państw jeszcze w XIX stuleciu. W teorii marksistowskiej feudalizm jest formacją społeczną następującą po niewolnictwie, a przed kapitalizmem.
    Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie, ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym).
    Fellahowie (fallahowie) to ludność rolnicza w krajach arabskich, głównie w Egipcie. Fellahowie w Egipcie wywodzą się ze starożytnych mieszkańców doliny Nilu zmieszanych z Arabami. Większość z nich uległa arabizacji i islamizacji, ale około 20% egipskich fellahów (fallahów) wciąż jest wyznawcami kościoła koptyjskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.