Raymond Queneau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Raymond Queneau (ur. 21 lutego 1903 w Hawrze, zm. 25 października 1976 w Paryżu) – francuski poeta, powieściopisarz i eseista. Jeden z prekursorów postmodernizmu, współzałożyciel eksperymentalnej grupy literackiej OuLiPo, autor tekstów popularnych piosenek oraz maszyny produkującej sonety.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Sto tysięcy miliardów wierszy (org. Cent mille milliards de poèmes) – eksperymentalny tom poetycki Raymonda Queneau, łączący literaturę i kombinatorykę, opublikowany we Francji w 1961 roku. Tomik składa się z dziesięciu sonetów, pozbawionych przerzutni i zawierających te same rymy. Każdy wiersz umieszczony jest na kartce pociętej na czternaście poziomych pasków, zawierających pojedyncze wersy. Dzięki takiemu układowi tekstu czytelnik może dowolnie manewrować fragmentami utworów Queneau, uzyskując w ten sposób za każdym razem inny, własny sonet. Queneau obliczył, że można w ten sposób uzyskać sto tysięcy miliardów różnych sonetów, a przeczytanie wszystkich możliwych kombinacji zajęłoby w sumie niecałe 200 milionów lat (zakładając, że ułożenie pasków zajmuje 15 sekund, przeczytanie jednego utworu 45 sekund, a czytelnik poświęca na lekturę tomu całą dobę). Inspiracji do stworzenia tak skomponowanego tomu dostarczyła autorowi książeczka dla dzieci pt. Têtes folles (lub Têtes de Rechange), w której na każdej, pociętej na poziome paski stronie, znajduje się inna postać; czytelnik może tworzyć dowolne postacie, manewrując paskami.

Należał do Akademii Goncourtów, był także dyrektorem Encyklopedii Plejady wydawnictwa Gallimard, a jako Satrapa należał do Kolegium ’Patafizyki.

Zasiadał w jury konkursu głównego na 5. MFF w Cannes (1952). Jego imieniem i nazwiskiem nazwano jedną z paryskich stacji metra.

Twórczość[ | edytuj kod]

Powieści[ | edytuj kod]

  • Le Chiendent (1933, wydanie polskie pt. Psia trawka, 2014, tłum. Hanna Igalson-Tygielska)
  • Gueule de pierre (1934)
  • Les Derniers Jours (1936)
  • Odile (1937)
  • Les Enfants du Limon (1938)
  • Un rude hiver (1939, wydanie polskie pt. Sroga zima, 2019, tłum. Hanna Igalson-Tygielska)
  • Les Temps mêlés (Gueule de pierre II) (1941)
  • Pierrot mon ami (1942, wydanie polskie 2002, tłum. Anna Wasilewska)
  • Loin de Rueil (1944)
  • On est toujours trop bon avec les femmes (1947, wydanie polskie pt. Kobietom zawsze okazujemy zbyt wiele dobroci, w: Dzieła zebrane Sally Mary 2003, tłum. Jan Gondowicz, Hanna Tygielska, Anna Wasilewska)
  • Saint-Glinglin (1948)
  • Journal intime (1950, wydanie polskie pt. Dziennik intymny w: Dzieła zebrane Sally Mary 2003, tłum. Jan Gondowicz, Hanna Tygielska, Anna Wasilewska)
  • Le Dimanche de la vie (1952, wydanie polskie pt. Niedziela życia, 2016, tłum. Hanna Igalson-Tygielska)
  • Zazie dans le métro (1959, wydanie polskie pt. Zazi w metrze 2005, tłum. Maryna Ochab)
  • Les Fleurs bleues (1965)
  • Le Vol d'Icare (1968)
  • Hazard et Fissile (2008)
  • Poezja[ | edytuj kod]

  • Chêne et chien (1937)
  • Les Ziaux (1943)
  • L'Instant fatal (1946)
  • Petite cosmogonie portative (1950)
  • Cent Mille Milliards de Poèmes (1961, wydanie polskie pt. Sto tysięcy miliardów wierszy 2008, tłum. Jan Gondowicz)
  • Le Chien à la mandoline (1965)
  • Courir les rues (1967)
  • Battre la campagne (1968)
  • Fendre les flots (1969)
  • Morale élémentaire (1975)
  • Eseje i artykuły[ | edytuj kod]

  • Bâtons, chiffres et lettres (1950)
  • Pour une Bibliothèque Idéale (1956)
  • Entretiens avec Georges Charbonnier (1962)
  • Bords (1963)
  • Une Histoire modèle (1966)
  • Le Voyage en Grèce (1973)
  • Traité des vertus démocratiques (1993)
  • Inne[ | edytuj kod]

  • Exercices de style (1947, wydanie polskie pt. Ćwiczenia stylistyczne 2005, tłum. Jan Gondowicz)
  • Contes et propos (1981)
  • Journal 1939–1940 (1986)
  • Journaux 1914–1965 (1996)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Państwowy Instytut Wydawniczy: Raymond Queneau (pol.). piw.pl, 2015-04-24. [dostęp 2016-07-07].
    2. Nota biograficzna. W: Raymond Queneau: Sto tysięcy miliardów wierszy. Kraków: Korporacja ha!art, 2008. ISBN 978-83-61407-44-7.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Raymond Queneau w bazie Notable Names Database (ang.)
  • OuLiPo – eksperymentalna grupa literacka założona w 24 listopada 1960 przez pisarza Raymonda Queneau i matematyka François Le Lionnais w ramach Kolegium Patafizyki. Członkowie grupy konstruowali swe dzieła literackie w oparciu o wzory i prawa obowiązujące w matematyce (kombinatoryka, teoria gier) oraz lubowali się w grach słownych.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.




    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Éditions Gallimard – francuskie wydawnictwo założone w 1911 w Paryżu przez Gastona Gallimarda. Na jego czele stoi obecnie Antoine Gallimard, a firma jest największym wydawnictwem niezależnym we Francji.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Paryż (fr. Paris) – stolica i największa aglomeracja Francji, położona w centrum Basenu Paryskiego, nad Sekwaną (La Seine). Miasto stanowi centrum polityczne, ekonomiczne i kulturalne kraju. Znajdują się tu liczne zabytki i atrakcje turystyczne, co powoduje, że Paryż jest co roku odwiedzany przez ok. 30 milionów turystów.
    Zazi w metrze (franc. Zazie dans le métro) – powieść francuskiego pisarza Raymonda Queneau, opublikowana w 1959. Książka zajęła 36 miejsce na liście 100 książek XX wieku według „Le Monde”.

    Reklama