Ratusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ratusz (niem. Rathaus, ’dom rady’) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Budowany był najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.

Ratusz w Dzierżoniowie - ratusz zbudowano w 1268 r. przy pomocy księcia świdnickiego Bolka I. W 1616 r. został przebudowany w stylu renesansowym, otrzymał wówczas także nowy hełm. Ratusz został zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej. Z powodu braku funduszy miasto zdecydowało się na jego remont dopiero w 1770 r. i ponownie w 1802 r. W 1872 r. został rozebrany. Z dawnej budowli pozostawiono wieżę i sukiennice. W 1873 r. położono kamień węgielny pod nowy ratusz, który ukończono 2 lata później. Istnieje on do dnia dzisiejszego.Ratusz w Oslo (norw. Oslo Rådhus) to budynek w którym mają swą siedzibę władze miasta Oslo, stolicy Norwegii. W budynku znajduje się również galeria sztuki oraz pomieszczenia biurowe. Ratusz w Oslo jest miejscem gdzie corocznie organizowana jest ceremonia wręczania pokojowej nagrody Nobla

Historia[ | edytuj kod]

W starożytnej Grecji funkcję ratusza pełnił buleuterion, w Rzymie była to kuria.

Ratusze w miastach południowej Europy zaczęły powstawać w XII wieku, na terenach północnej Europy pojawiły się około 100 lat później. Wcześniej władze miejskie zbierały się w różnych miejscach, najczęściej w prywatnych domach kupców lub halach sukienniczych.

W okresie średniowiecza (w XII wieku) pojawiły się ratusze o charakterze budowli obronnych. Były stawiane najczęściej na planie czworoboku i sytuowane w centrum miasta, na rynku lub przy jednej z ważniejszych pierzei. Ważnym elementem była wieża, pełniąca funkcję strażnicy miejskiej, wkomponowana w bryłę budynku lub budowana jako wolnostojąca (beffroi). Spotyka się także ratusze z dwiema wieżami (jednym z przykładów jest ratusz w Szprotawie). W okresie renesansu i baroku ratusze budowano w ozdobnej formie, architektonicznie zbliżonej do pałacowej.

Ratusz w Ziębicach - ziębicki ratusz został wybudowany w latach 1897-1899 według projektu K. Muelhkego i E. Poetscha. Z dawnego ratusza zachowała się renesansowa wieża. Ratusz mieści się pośrodku rynku. Reprezentuje styl eklektyczny z przewagą detali neobarokowych. Budynek wybudowany na planie prostokąta. Posiada dwie kondygnacje i wysokie piwnice. Wieża ratuszowa jest ośmioboczna, wyposażona jest w tarcze zegarowe i kamienną balustradę. Wieża posiada również hełm z iglicą. Obecnie w ratuszu mieści się jedyne w Polsce Muzeum Sprzętu Gospodarstwa Domowego, a w jego podziemiach stylowa restauracja.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Najważniejszym pomieszczeniem w ratuszu była sala obrad. Było to jednocześnie największe i najbardziej reprezentacyjne pomieszczenie w budynku, umieszczano je na pierwszym piętrze. Ratusz, jako budowla monumentalna i reprezentacyjna, był znakiem siły i samorządności miasta.

Jedynym zachowanym w Polsce ratuszem drewnianym jest ratusz w Sulmierzycach. Innym unikatowym ratuszem jest ratusz w Nowym Warpnie o konstrukcji szkieletowej.

Rynek – centralny plac miejscowości, charakterystyczny dla urbanistyki europejskich miast. Rynki wytyczano od początku średniowiecza do XIX wieku.Ratusz w Kaliszu – ratusz w Śródmieściu Kalisza, neoklasycystyczny, wzniesiony w latach 1920–1924 staraniem Komitetu Odbudowy Kalisza według projektu Sylwestra Pajzderskiego w oparciu o wcześniejsze projekty Stefana Szyllera, wpisany do rejestru zabytków w 1993.
  • Ratusz w Ziębicach

    Curia Iulia (łac. Kuria [prawd. miejsce spotkań] Juliusza/julijska) – budynek na Forum Romanum przeznaczony na posiedzenia senatu w starożytnym Rzymie. Podobne budynki były stawiane w miastach zakładanych przez Rzymian, odbywały się w nich posiedzenia Rady Dekurionów.Ratusz w Libercu (czes. Liberecká radnice) – neorenesansowy budynek, znajdujący się na libereckim rynku (náměstí Dr. E. Beneše), jeden z symboli miasta.
  • Ratusz w Szprotawie

    Obecnie zachowane najstarsze fragmenty szprotawskiego ratusza pochodzą najdalej z XIV wieku. Jednak daty jego budowy należy upatrywać w wieku XIII, niedługo po ukonstytuowaniu się na prawie niemieckim miasta Szprotawy ok. roku 1260. Felix Matuszkiewicz na podstawie starych akt miejskich ustalił, iż była to początkowo budowla drewniana, w której ulokowano pierwotnie izbę zebrań, kancelarię, archiwum i stragany szprotawskich rzemieślników.Budynek użyteczności publicznej – budynek przeznaczony dla administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym lub wodnym, poczty lub telekomunikacji oraz inny ogólnodostępny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji. Za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy i socjalny.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • magistrat
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 134. ISBN 83-85001-89-1.
    2. Tadeusz Domagała: Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku. Warszawa: Sport i turystyka, 1980, s. 4. ISBN 83-217-2294-6.
    3. praca zbiorowa: Polska niezwykła. Warszawa: Demart SA, 2008, s. 151. ISBN 978-83-7427-414-2.
    Ratusz w Londynie (ang. City Hall in London) – siedziba władz Londynu (Greater London Authority) i burmistrza Londynu.Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ratusz w Poznaniu – renesansowy budynek stojący na poznańskim Starym Rynku, pełniący niegdyś funkcję ratusza. Z wieży ratuszowej codziennie odgrywany jest hejnał Poznania.
    Czerwony Ratusz w Berlinie (niem. Rotes Rathaus in Berlin) – ratusz w Berlinie, w dzielnicy Mitte, neorenesansowy, wzniesiony w latach 1861–1869; siedziba burmistrza Berlina i rządu kraju związkowego Berlin.
    Buleuterion – w starożytnej Grecji (od VI wieku p.n.e.) był to budynek oparty na planie prostokąta, poprzedzony dziedzińcem z kolumnowymi gankami oraz portalem wejściowym, w którym odbywały się zebrania rady (bule). Miał on układ amfiteatralny, a jego dach opierał się na kolumnach.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Renesans lub odrodzenie (z fr. renaissance – odrodzenie) – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).
    Wrocławski Ratusz — późnogotycki budynek na wrocławskim Rynku, jeden z najlepiej zachowanych historycznych ratuszy w Polsce, zarazem jeden z głównych zabytków architektonicznych Wrocławia.
    Ratusz w Toronto (ang. Toronto City Hall) – ratusz w Toronto, położony w centrum miasta, sąsiadujący bezpośrednio z Financial District, Eaton Centre, Queen St. West, połączony z systemem PATH. Obok siebie znajdują się budynki starego ratusza (obecnie sąd, zbudowany w 1899) oraz nowy budynek, zbudowany w 1965.

    Reklama