Rapid Rectilinear

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schemat obiektywu – soczewki zaznaczone na zielone są wykonane z kronu, a na niebiesko z flintu
Wygląd zewnętrzny i przekrój obiektywu

Rapid Rectilinearobiektyw fotograficzny zaprojektowany w 1866 r. przez Johna Dallmeyera. Składał się z dwóch dubletów achromatycznych ustawionych symetrycznie względem apertury.

Aberracja chromatyczna, chromatyzm – cecha soczewki lub układu optycznego, wynikająca z różnych odległości ogniskowania (ze względu na różną wartość współczynnika załamania) dla poszczególnych barw widmowych światła (różnych długości fali światła). W rezultacie występuje rozszczepienie światła, które widoczne jest na granicach kontrastowych obszarów pod postacią kolorowej obwódki (zobacz zdjęcie obok).Otwór względny obiektywu informuje o ilości światła, jaką przepuszcza obiektyw do wnętrza aparatu fotograficznego przypadającej na jednostkę powierzchni materiału światłoczułego. Jest to liczbowy stosunek średnicy otworu obiektywu do jego ogniskowej.

Użycie dwóch symetrycznych dubletów pozwoliło na wyeliminowanie większości wad optycznych (aberracja sferyczna, aberracja chromatyczna, koma i dystorsja), ale obiektyw nadal miał spory astygmatyzm i cierpiał na krzywiznę pola. Najprawdopodobniej powstał w wyniku eksperymentów z obiektywem Grubba. Nazwa obiektywu opisuje w języku angielskim jego dwie charakterystyczne cechy – stosunkowo dużą jasność (w języku angielskim jasność obiektywu jest określana jako jego „szybkość”, stąd rapid – prędki, szybki) oraz brak dystorsji (ang. rectilinear – prostoliniowy, dający obraz bez zniekształceń geometrycznych). Początkowo był produkowany z otworem względnym f/6 (w porównaniu większość typowych obiektywów pejzażowych z epoki miała otwór f/16), stworzono także jaśniejszą wersję portretową o otworze f/3,5.

Flint – szkło optyczne o wysokiej zdolności rozszczepiania światła. Razem ze szkłem crown stosowany do korekcji aberracji chromatycznej w układach optycznych np. obiektywach achromat. Szkło flint ma współczynnik załamania światła w granicach 1,55-1,9.Kron (ang. Crown) – szkło optyczne o dużej zawartości tlenku potasu (K2O), charakteryzujące się dużą przejrzystością stosowane do wyrobu soczewek i innych elementów optycznych. Ma niski współczynnik załamania światła (w granicach 1,45-1,6; dla czystego 1,50-1,54) i niską dyspersję (liczba Abbego ok. 60). Razem ze szkłem flintowym stosowane do korekcji aberracji chromatycznej w układach optycznych np. achromatach.

W tym samym czasie kiedy Dallmeyer wprowadził do sprzedaży swój obiektyw, na rynku pojawił się niemalże identyczny obiektyw Aplanat zaprojektowany przez Hugo Steinheila. Obie strony oskarżały się wzajemnie o skopiowanie obiektywu, dyskusja na ten temat przybierała nieraz bardzo gorący ton, obaj wynalazcy publikowali artykuły w prasie naukowej udowadniając swoje pierwszeństwo. Najprawdopodobniej jednak obu wynalazków dokonano niezależnie i prawie jednocześnie, Steinheil był najprawdopodobniej szybszy o kilka tygodni.

Obiektyw Grubba (angielski obiektyw pejzażowy, Aplanat Grubba) – obiektyw fotograficzny zaprojektowany przez Thomasa Grubba w 1857 roku.Koma lub aberracja komatyczna - w optyce jedna z aberracji optycznych czyli wad układów optycznych. Polega na tym, że wiązka promieni świetlnych wychodząca z punktu położonego poza osią optyczną tworzy po przejściu przez układ plamkę w kształcie przecinka lub komety. Stopień zniekształcenia jest tym większy im dalej od osi optycznej układu znajduje się źródło światła. Obiektyw lub układ optyczny wolny od komy nazywa się aplanatem.

Obiektywy typu Aplanat/Rapid Rectilinear stały się jednymi z najbardziej popularnych obiektywów ich ery, były produkowane w tysiącach egzemplarzy na całym świecie w różnych odmianach i pod różnymi nazwami takimi jak: Aplanascope, Aplanatic, Aristoplanat, Aristoscope, Berytaplanat, Biplanat, Eidoscope, Euryscope, Grossa, Lamprodynast, Leucograph, Lynkeioscope, Monoplast, Orthoscope, Panorami, Pantoscope, Paraplanat, Perigraphic, Planatograph, Platystigmat, Polynar, Rectigraph, Rectilinear, Rectiplanat, Sphariscope, Symmetrical, Universal, Versar czy Voltas.

Aberracja sferyczna – cecha soczewki, układu optycznego, obiektywu lub zwierciadła sferycznego, polegająca na odmiennych długościach ogniskowania promieni świetlnych ze względu na ich położenie pomiędzy środkiem a brzegiem urządzenia optycznego – im bardziej punkt przejścia światła zbliża się ku brzegowi urządzenia (czyli oddala od jego osi optycznej), tym bardziej uginają się promienie świetlne.Jasność obiektywu – miara ilości światła przepuszczanego przez obiektyw do wnętrza aparatu fotograficznego. Jej wielkość obliczana jest jako kwadrat stosunku średnicy otworu obiektywu do jego ogniskowej, jest więc kwadratem wielkości otworu względnego obiektywu. W astronomii synonimem jasności obiektywu jest światłosiła (np. teleskopu).

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Rapid Landscape
  • Rectilinear Landscape
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Rudolf Kingslake: A History of the Photographic Lens. Academic Press, 1989, s. 59–62. ISBN 0-12-408640-3. (ang.)
    2. Michael R. Peres (red): Focal Encyclopedia of Photography. Focal Press, 2007, s. 186–187. ISBN 0-240-80740-5. (ang.)
    3. R. E. Jacobson: The Manual of Photography: Photographic and Digital Imaging. Focal Press, 2000, s. 86–70. ISBN 0-240-51574-9. (ang.)
    Obiektyw fotograficzny – układ optyczny (ewentualnie pojedyncza soczewka), który w aparacie fotograficznym tworzy na matówce, błonie fotograficznej albo światłoczułej matrycy CCD lub CMOS obraz widzianych obiektów.Dystorsja, dystorsja pola – wada optyczna układu optycznego polegająca na różnym powiększeniu obrazu w zależności od jego odległości od osi optycznej instrumentu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Apertura – otwór ograniczający przestrzeń, przez którą przechodzą fale elektromagnetyczne. W przypadku instrumentu optycznego jest to efektywna średnica otworu (np. teleskopu, lunety), przez który wpada światło lub też soczewki lub lustra zapoczątkowującego dany układ optyczny, mierzona jako rozwartość układu, czyli jako kąt pomiędzy promieniami świetlnymi wpadającymi do układu z najbardziej odmiennych kierunków. Apertura wzrasta ze średnicą układu, a maleje z jego długością. Im większa apertura układu, tym czulszy instrument. W przypadku anten, zarówno odbiorczych jak i nadawczych, jest to odpowiednio pole powierzchni odbierającej lub promieniującej energię.
    Dublet – w optyce wieleloznaczny termin oznaczający układ optyczny składający się z dwóch elementów lub grup. Określenie dublet może być użyte do opisania:
    Rapid Landscape – obiektyw fotograficzny zaprojektowany w 1864 przez Johna Dallmeyera. Składał się z trzech klejonych ze sobą soczewek o ogólnym kształcie wypukło-wklęsłym, apertura umieszczona była przed soczewką.
    Aplanat – obiektyw fotograficzny opracowany w 1866 roku w zakładach Carl August Steinheil & Söhne w Monachium, składał się z dwóch dubletów achromatycznych ustawionych symetrycznie wobec apertury. Jego projektantem był Hugo Adolf Steinheil.

    Reklama