Rada Polityczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rada Polityczna − rodzaj organu politycznego o charakterze parlamentarnym, który skupiał część partii politycznych (PPS, Stronnictwo Narodowe, NiD i PSL „Odłam Jedności Narodowej”) emigracji polskiej, przeciwstawiających się prezydenturze Augusta Zaleskiego, działający w okresie 1949-1954 w Wielkiej Brytanii. Powołany został 4 grudnia 1949 w Londynie.

Franciszek Białas, pseudonimy: „Góralczyk”, „Michniewski”, „Nieniewski” (ur. 8 marca 1900 w Wysokiej koło Zawiercia, zm. 12 lutego 1970 w Londynie) – działacz socjalistyczny i związkowy, członek PPS. Uczestnik I powstania śląskiego w 1919. 1927-1937 sekretarz Zarządu Głównego Związku Zawodowego Pracowników Kas Chorych i Instytucji Użyteczności Publicznej, 1932-1937 członek Komisji Centralnej Związków Zawodowych. Podczas okupacji z ramienia PPS-WRN od 1943, przewodniczący Społecznego Komitetu Antykomunistycznego i od 1944 dyrektor Departamentu Pracy i Opieki Społecznej Delegatury Rządu na Kraj.Stefan Korboński pseud. Nowak, Zieliński, Stefan Zieliński (ur. 2 marca 1901 w Praszce, zm. 23 kwietnia 1989 w Waszyngtonie) – polski polityk ruchu ludowego, prawnik, publicysta, działacz Polskiego Państwa Podziemnego, Delegat Rządu na Kraj od 27 marca do 28 czerwca 1945, poseł na Sejm Ustawodawczy z listy PSL.

Celem Rady Politycznej było odbudowanie niezależnego państwa polskiego z granicą sprzed września 1939 roku wzdłuż linii OdraNysa Łużycka na zachodzie oraz Prusami Wschodnimi na północy. Rada stała na stanowisku ciągłości prawnej państwa polskiego oraz porządku prawno-konstytucyjnego z 1935 roku wraz ze zobowiązaniami tzw. umowy paryskiej z listopada 1939 roku.

Wacław Zagórski ps. „Daniel”, „Lech”, „Lech Grzybowski” (ur. 28 grudnia 1909 w Kijowie – zm. 29 grudnia 1983 w Londynie) – dziennikarz, żołnierz Armii Krajowej, w powstaniu warszawskim, dowódca batalionu Lecha Grzybowskiego w Zgrupowaniu „Chrobry II”. Po wojnie działacz Polskiej Partii Socjalistycznej na emigracji, redaktor pisma „Tydzień Polski” w Londynie, działacz kombatancki i autor publikowanych wspomnień.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Przewodniczącym Rady został Tomasz Arciszewski (PPS, wiceprzewodniczącymi Tymon Terlecki (NiD), Zygmunt Berezowski (SN), Kazimierz Bagiński (PSL „Odłam Jedności Narodowej”), sekretarzem Antoni Dargas (SN), zaś zastępcą sekretarza Wacław Zagórski (PPS).

Wydziałem Wykonawczym kierował Jerzy Zdziechowski, wiceprzewodniczącymi byli Stefan Korboński i Franciszek Białas. Członkami Wydziału Wykonawczego byli Edward Sojka (SN), Zbigniew Stypułkowski (SN), Franciszek Białas (PPS), Adam Ciołkosz (PPS) oraz Rowmund Piłsudski (NiD) i Tadeusz Zawadzki (NiD).

Polska Partia Socjalistyczna na emigracji – struktura PPS działająca od 1945 do 1990 r. głównie w Europie Zachodniej.Tadeusz Nowakowski (ur. 1917 r. w Olsztynie, zm. 1996 w Bydgoszczy) – polski pisarz i publicysta, działacz polski na uchodźstwie, Honorowy Obywatel Bydgoszczy, Honorowy Obywatel Olsztyna.

W marcu 1950 roku powstało przedstawicielstwo Rady w Stanach Zjednoczonych, którego przewodniczącym wybrano Stefana Korobońskiego, zaś zastępcami Ottona Pehra z PPS i Jerzego Lerskiego z NiD.

Plan konsolidacji obozu niepodległościowego wokół Rady Politycznej opierał się na czterech postulatach:

  • oparcia kierownictwa politycznego na systemie stronnictw
  • wykonywania ustawy konstytucyjnej w sposób wykluczający samowolne sprawowanie władzy przez prezydenta
  • wyłonienia Rady Jedności Narodowej wyposażonej w prawo kontroli rządu, złożonej z osób delegowanych przez stronnictwa oraz innych osób
  • zmiany na urzędzie Prezydenta Rzeczypospolitej
  • Rada Polityczna, mimo amerykańskich nacisków, nie podjęła współpracy z Stanisławem Mikołajczykiem, a poprzez współpracę z ministrami spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, USA i Francji, oraz z Komitetem Wolnej Europy, stawała się w ocenie prezydenta Zaleskiego narzędziem uzależnienia polskiej polityki od obcych czynników.

    Wiktor Weintraub (ur. 10 kwietnia 1908 w Zawierciu, zm. 14 lipca 1988 w Cambridge, Massachusetts) – polski historyk literatury polskiej i dyplomata żydowskiego pochodzenia.Akt zjednoczenia narodowego - porozumienie zawarte 14 marca 1954 r. w Wielkiej Brytanii pomiędzy większością partii politycznych uchodźstwa polskiego. Miało ono zakończyć konflikt Rady Politycznej z obozem prezydencko-rządowym. Brał w nim udział m.in. Kazimierz Sosnkowski.

    Po śmierci emigracyjnego premiera Tadeusza Tomaszewskiego 10 sierpnia 1950 roku prezydent August Zaleski i Rada Polityczna prowadzili bezskutecznie rozmowy mające doprowadzić do jedności emigracji. Najostrzejsze stanowisko zajmował PPS domagając się natychmiastowego ustąpienia Zaleskiego.

    Tadeusz Tomaszewski (ur. 26 listopada 1881 w Sacinie, zm. 10 sierpnia 1950 w Londynie) – prawnik, działacz polityczny, prezes Najwyższej Izby Kontroli na uchodźstwie (1939–1949), następnie premier polskiego rządu na uchodźstwie (1949–1950).August Zaleski (ur. 13 września 1883 w Warszawie, zm. 7 kwietnia 1972 w Londynie) – polski polityk i dyplomata, dwukrotny minister spraw zagranicznych, Prezydent RP na Uchodźstwie, wolnomularz.

    W listopadzie 1950 roku Dział Krajowy Rady nawiązał współpracę z wywiadem amerykańskim. Rada, na zlecenie Amerykanów, próbowała docierać do kraju i zbierać na potrzeby wywiadu amerykańskiego informacje o różnych aspektach życia w Polsce. Akcja została rozpracowana przez UB, doprowadzając do kompromitacji Rady w wyniku głośnej „Afery Bergu”.

    Tadeusz Komorowski, ps. „Bór”, „Znicz”, „Lawina”, „Korczak” (ur. 1 czerwca 1895 w Chorobrowie, zm. 24 sierpnia 1966 w Buckley w Anglii) – generał dywizji Wojska Polskiego, dowódca Armii Krajowej, Naczelny Wódz, kawaler Orderu Orła Białego i Virtuti Militari.Bolesław Wierzbiański (ur. 16 listopada 1913 w Bachórzu, pow. Brzozów na Podkarpaciu, zm. 26 marca 2003 w Nowym Jorku) – dziennikarz, działacz polonijny, wydawca. Kawaler Orderu Orła Białego.

    W 1952 roku Rada potwierdzała gotowość stronnictw do pełnego zjednoczenia emigracji, wskazując jednocześnie potrzebę zmiany osoby prezydenta. Konflikt spowodował poszukiwania osoby, która doprowadziłaby do kompromisu. Misji tej podjął się mieszkający w Kanadzie gen. Kazimierz Sosnkowski. Misja zakończyła się porozumieniem z 14 marca 1954 roku, zwanym Aktem zjednoczenia narodowego, które jednak nie doprowadziło do zakończenia rozbicia emigracji, a jedynie do wyłonienia w lipcu 1954 roku nowego ośrodka politycznego, Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Trzech.

    Stanisław Stroński (ur. 18 sierpnia 1882 w Nisku, zm. 20 października 1955 w Londynie) – polski filolog-romanista, publicysta i polityk związany z ruchem narodowym.Stanisław Mikołajczyk (ur. 18 lipca 1901 w Dorsten-Holsterhausen, zm. 13 grudnia 1966 w Waszyngtonie) – polski polityk, przywódca Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł na Sejm II RP (III kadencji), premier rządu RP na uchodźstwie, po II wojnie światowej poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy, wicepremier i minister rolnictwa w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej.

    Skład Rady Politycznej[ | edytuj kod]

  • Tomasz Arciszewski (PPS),
  • Zygmunt Berezowski(SN),
  • Franciszek Białas (PPS),
  • Tadeusz Bielecki (SN),
  • Wacław Bruner (PPS),
  • Adam Ciołkosz (PPS),
  • Lidia Ciołkoszowa (PPS),
  • Wawrzyniec Czereśniewski (PPS),
  • Antoni Dargas (SN),
  • Władysław Folkierski (SN),
  • Jan Jankowski (NiD),
  • Stanisław Jordanowski (NiD),
  • Władysław Kański (SN),
  • gen. Tadeusz Bór-Komorowski (niezależny),
  • Rowmund Piłsudski (NiD),
  • Henryk Polowiec (PPS),
  • Jan Radomyski (NiD),
  • Marian Emil Rojek (SN),
  • Adam Rudzki (NiD),
  • Edward Sojka (SN),
  • Stanisław Stroński (niezależny),
  • Zbigniew Stypułkowski (SN),
  • Wiktor Sukiennicki (nie­zależny),
  • Artur Szewczyk (PPS),
  • Tymon Terlecki (NiD),
  • Wojciech Wasiutyński (SN),
  • Bolesław Wierzbiański (NiD),
  • Wacław Zagórski (PPS),
  • Zygmunt Zaremba (PPS),
  • Tadeusz Zawadzki (NiD),
  • Jerzy Zdziechowski (niezależny),
  • Adam Żółtowski (SN).
  • Zastępcy

    Jerzy Zdziechowski h. Rawicz (ur. 27 sierpnia 1880 w Rozdole na Podolu, zm. 25 kwietnia 1975 w Krakowie) – polski polityk i ekonomista, poseł na Sejm I kadencji w II RP.Stanisław Jordanowski (ur. 28 sierpnia 1914, zm. 24 lipca 1993) – żołnierz kampanii wrześniowej i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, znawca polskiej sztuki, działacz polonijny i prezes Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce w latach 1983-1993.
  • Karol Bortkiewicz (PPS),
  • Marian Dobosz (PPS),
  • Józef Garliński (NiD),
  • Wincenty Jaśniewicz (PPS),
  • Ludwik Krajewski (SN),
  • Lucjan Krawiec (PPS),
  • Edward Łabędź (PPS),
  • Witold Łęgowski (SN),
  • Tadeusz Nowakowski (NiD)
  • Jerzy Prądzyński (NiD),
  • Alfons Sergot (SN),
  • Aleksander Sierz (SN),
  • Wiktor Trościanko (SN),
  • Wiktor Weintraub (NiD).
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Anna Siwik Polska Partia Socjalistyczna na emigracji w latach 1945-1956 Kraków: Księgarnia Akademicka, 1998
  • Otwarcie Rady Politycznej. „Myśl Polska. Londyn”. 1, 1950. 
  • Tomasz Stefan Arciszewski, pseudonim Antoni, Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław, Szymon (ur. 14 listopada 1877 w Sierzchowach, zm. 20 listopada 1955 w Londynie) – polski działacz socjalistyczny, polityk Polskiej Partii Socjalistycznej. Jeden z przywódców Organizacji Bojowej PPS. Minister w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej oraz rządzie ludowym Jędrzeja Moraczewskiego. Poseł na Sejm od 1919 do 1935. Lider podziemnej PPS–WRN. Premier RP na uchodźstwie w latach 1944–1947.Adam Żółtowski (ur. 4 grudnia 1881 we Lwowie, zm. 7 maja 1958 w Londynie) – polski filozof, powstaniec śląski (1921), poseł na Sejm RP.




    Warto wiedzieć że... beta

    Zygmunt Zaremba, ps. Andrzej Czarski, Wit Smrek, Marcin, Smreczyński (ur. 28 kwietnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 5 października 1967 w Sceaux pod Paryżem) – polski polityk socjalistyczny, działacz emigracyjny, publicysta.
    Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – zgodnie z Konstytucją, najwyższy przedstawiciel polskich władz, gwarant ciągłości władzy państwowej, najwyższy organ państwa w zakresie władzy wykonawczej, czuwa nad przestrzeganiem postanowień i przepisów Konstytucji, zwierzchnik Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
    Tadeusz Żenczykowski, ps. Kania, Kowalik, Zawadzki (ur. 2 stycznia 1907 w Warszawie, zm. 30 marca 1997 w Londynie) – polski prawnik, działacz polityczny i publicysta. Kawaler Orderu Orła Białego.
    Tymon Terlecki (ur. 10 sierpnia 1905 w Przemyślu, zm. 6 listopada 2000 w Oksfordzie) – nestor polskiej literatury emigracyjnej, krytyk literacki i teatralny, eseista i organizator życia naukowego i literackiego w Anglii oraz Stanach Zjednoczonych
    Zbigniew Stypułkowski, pseudonim Sobota, Zbyszek (ur. 26 marca 1904 w Warszawie, zm. 30 marca 1979 w Londynie) – polski polityk, adwokat, poseł na Sejm III kadencji w II RP.
    Artur Szewczyk (ur. 26 czerwca 1905 r. w Łodzi - zm. 24 grudnia 1973 r. w Londynie) – działacz socjalistyczny i niepodległościowy.
    Nysa Łużycka (czes. Lužická Nisa, niem. Lausitzer Neisse, górnołuż. Łužiska Nysa, dolnołuż. Łužyska Nysa) – rzeka w Czechach (kraj liberecki), Niemczech (Saksonia) i Polsce (woj. dolnośląskie i lubuskie); lewobrzeżny dopływ Odry. Długość rzeki wynosi (według różnych publikacji) od 251,6 km do 254,6 km.

    Reklama