Purusza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Purusza (dewanagari पुरुष, ang. Purusha):

Radość – pozytywny stan emocjonalny, który jest przeciwieństwem smutku. Jest to uczucie szczęścia, rozbawienia, zabawy i zadowolenia. Radość czasem wywołuje płacz. Bardzo intensywną radość nazywamy euforią.Wisznu (hindi: विष्णु) – jeden z najpopularniejszych dewów w hinduizmie, Bóg jedyny w wisznuizmie (największym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (trójcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahmą i Śiwą. Symbolizuje utrzymujący aspekt Boga, najczęściej identyfikowany z dwoma swoimi Awatarami: Kryszną i Ramą.

1. W hinduizmie ten, kto kontroluje i raduje się prakryti (naturą), czyli inaczej Iśwara – znawca, który kontroluje zarówno naturę materialną, Maję, jak i duszę indywidualną Dźiwę oraz panuje nad nimi.

Nie należy mylić tych trzech kategorii, różnych pod względem możliwości. Materialny świat, który jest polem działania, jest naturą; korzystającą z tej natury (radującą się nią) jest żywa istota (dusza), a ponad nimi dwiema jest najwyższy kontroler, WisznuBóg.

Pokrewne terminy: Parampurusza, Puruszottama, Purusza Awatar.

Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca.Puruszawatara – w krysznaizmie, trzy przejawienia pierwotnego Boga, źródła wszystkich istnień. Kryszna inkarnuje w pierwszej kolejności w trzy puruszawatary:

2. W mitologii indyjskiej pierwszy człowiek zrodzony przez Brahmę lub Wiradź, później identyfikowany z Pradźpatim, brahmanem, atmanem, życiem.

Z jego gigantycznego, tysiącgłowego ciała powstać miał świat i społeczeństwo. Z głowy niebo, z nóg ziemia, z uszu strony świata, pępka – przestrzeń powietrzna, z oczu Słońce, z ducha Księżyc, wiatr z oddechu. Poszczególne warny również wywodzi się z części ciała Puruszy – braminów z ust, wojowników z ramion, chłopów z bioder i śudrów ze stóp.

Pradźapati (Sanskryt प्रजापति , trl. prajāpati , Ojciec Jestestw, "pan stworzeń, ojciec ludzkości", ang. Prajapati ) – dwupłciowe praźródło wszystkiego .Bramin (Dewanagari: ब्राह्मण trl.brāhmaṇa) – w hinduizmie członek najwyższej warny: klasy kapłańskiej. Przynależność do warny bramińskiej, jak i pozostałych jest dziedziczna . Według mitologii indyjskiej bramini powstali przy stworzeniu świata z ust Puruszy.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Śvetaśvatara Upanisad 1.12.
  2. Andrzej M. Kempiński: Słownik mitologii ludów indoeuropejskich. Poznań: KW SAWW, 1993, s. 355. ISBN 83-85066-91-8.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Bhagavad-gita As it is Vedabase.net
  • Bibllioteka Wedyjska
  • Maja (Dewanagari: माया trl. māyā) – samo słowo oznacza coś, czego nie ma; w wedyzmie jest to nadprzyrodzona, iluzoryczna moc bóstwa w formie Dewi; manifestacja boskiej energii; w wedancie i buddyzmie ułuda zasłaniająca rzeczywistość. Maja bywa utożsamiana z Kali, Durgą itp.Kszatrija (dewanagari क्षत्रिय, ang. kshatriya, też trl. rājanya) – członek drugiej najwyższej warny w hinduizmie. Należeli do niej rycerze oraz władcy i rządcy. Głównym celem, do którego powinien dążyć kszatrija jest dharma.




    Warto wiedzieć że... beta

    Prakryti ( pra - przed + kr - tworzyć, produkować, ang. Prakrti ) – oznacza początkową, pierwotną substancję stworzenia (natura). W hinduizmie występuje obok puruszy – tego, kto raduje się tą naturą.
    Iśwara (dewanagari ईश्वर trl. Īśvara, Iś oznacza panowanie) – w hinduizmie, Najwyższy Bóg, Pan bądź rządca wszechświata. Generalnie rozbieżności co do natury Iśwary są duże - w klasycznej filozofii indyjskiej rozpatruje się dwie główne interpretacje, mianowicie teistyczną i panenteistyczną. Interpretację teistyczną odnajdujemy w jodze, interpretację panenteistyczną w Rygwedzie i upaniszadach. Interpretacja panenteistyczna oznacza tutaj, zgodnie z Rygwedą, że Bóg w jednej czwartej jest wszechświatem, a w trzech czwartych wykracza ponad niego.
    Waiśja (dewanagari वैश्य, ang. vaishya) – trzecia w hierarchii, zaraz po kszatrijach, warna. Spośród czterech warn - statusów społecznych wyżej stoją kszatrijowie a najwyżej bramini. Waiśowie zajmują się produkcją, handlem, rolnictwem itp.
    Warna (sanskryt: वर्ण trl. varṇa) – staroindyjski termin oznaczający klasę (stan) społeczną. Istnienie kilku warn jakościujących hinduistów jest formą i wyrazem hinduizmu jako systemu religijno-społecznego. Przynależność do warny jest dziedziczna. Warny tworzą system społeczny, wiążący się z wiarą w reinkarnację. Jednostki, które nie przestrzegają rytuałów i obowiązków swojej warny, w następnym wcieleniu (inkarnacji) odrodzą się w niższej warstwie społecznej. System warn określa dozwolone formy kontaktowania się członków hierarchii społecznej.
    Dewanagari (देवनागरी, z sanskr. Devanāgarī; deva "bóg" + nagari) – pismo alfabetyczno-sylabiczne, używane w północnych, zachodnich i środkowych Indiach do zapisu kilkunastu języków z grupy języków indoaryjskich, m.in. sanskrytu, hindi, marathi, nepali.
    Atman (dewanagari आत्म‍ , sanskr. oddech, आत्मा ) – to w hinduizmie określenie duszy rozumianej jako indywidualna jaźń, obecna w każdej żywej istocie. Atman wciela się w kolejnych żywotach (idea reinkarnacji) w kolejne ciała, podlegając prawu karmy. Pierwsze wzmianki o atmanie znaleźć można już w Upaniszadach
    Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.

    Reklama