Punca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Punca stalowa z wygrawerowaną na głowicy literą (M)

Punca (niem. Punze) – stalowe narzędzie złotnicze i cyzelerskie, przez uderzanie młotkiem służące do wykonywania zagłębień oraz opracowywania faktury wyrobów metalowych.

Pręt – wyrób hutniczy, którego wymiary poprzeczne są znacznie mniejsze niż długość. Stosunek wymiaru poprzecznego do długości mieści się w zakresie od 0,001 do 0,35. Pręty w większości posiadają dużą sztywność, w celu ich deformacji należy użyć znacznych sił i specjalistycznych urządzeń. Pręty wykonywane są poprzez walcowanie lub przeciąganie.Stal – stop żelaza z węglem, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie, o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,10%, co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali stopowych zawartość węgla może być dużo wyższa). Węgiel w stali najczęściej występuje w postaci perlitu płytkowego. Niekiedy jednak, szczególnie przy większych zawartościach węgla, cementyt występuje w postaci kulkowej w otoczeniu ziaren ferrytu.

Ma kształt pręta o odpowiednio do zamierzonego przeznaczenia ukształtowanej hartowanej głowicy. Szczególnym typem puncy są punce z wygrawerowanym na głowicy znakiem złotniczym, oraz punce probiercze z wygrawerowanymi znakami probierczymi określającymi próbę kruszcu.

Punce mincerskie były wykonane w formie stempla, służąc niegdyś do wybijania monet. Ich głowica była wygrawerowana w postaci negatywu wizerunku przedstawianego na bitej monecie. Innym zastosowaniem menniczym są kontrasygnatury (kontrmarki) jako sposób na zalegalizowanie obiegu obcej monety w innym kraju lub jako element walki politycznej z oficjalnym ustrojem (rządem).

Faktura – w plastyce jest to charakterystyczny sposób ukształtowania powierzchni dzieła (np. obrazu, rzeźby) wynikający z tworzywa, techniki i woli artysty. Jeden z podstawowych problemów plastycznych.Stempel w numizmatyce – element służący do tłoczenia wzoru na monetach i medalach. W zależności od przygotowania stempla można uzyskać różne efekty powierzchni monety. Najczęściej wyróżnia się stempel zwykły i lustrzany.
Punca stalowa stosowana w jubilerstwie i złotnictwie z wygrawerowanym na głowicy znakiem złotnika
Zestaw punc kulowych

Typy narzędzia[ | edytuj kod]

  • Punce kulowe
  • Punce cyzelerskie
  • Punce do fazowania
  • Punce stemplowe
  • Punce ze znakiem firmy – imiennik
  • Punce matujące i moletujące
  • Punce perełkowe - (służące przy oprawie brylantów) – kornajzin
  • Punce probiercze
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Narzędzia jubilerskie. [dostęp 17.11.2013].
  • Jerzy Chałupski: Monety z kontrmarkami. [dostęp 17.11.2013].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Cyzelowanie – rodzaj artystycznej obróbki plastycznej metalowych rzeźb i wyrobów rzemiosła artystycznego, wykutych, odlanych, tłoczonych lub wyoblanych.
    Znak złotniczy (imiennik) – indywidualny znak mistrza złotnika, sygnujący wyroby pochodzące z jego warsztatu, zarówno będące jego osobistym dziełem jak i pracowników z jego pracowni.

    Reklama