Ptaki neognatyczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ptaki neognatyczne, neognatyczne (Neognathae) – grupa ptaków w randze infragromady wyróżniona na podstawie budowy podniebienia. Charakteryzują się ruchomym podniebieniem i częściową redukcją niektórych kości. Należy do nich większość współczesnych ptaków. Po raz pierwszy neognatyczne pojawiły się 66 mln lat temu, w późnej kredzie.

Hoacyny (Opisthocomidae) – rodzina Opisthocomidae i rząd Opisthocomiformes ptaków z podgromady Neornithes, nadrzędu neognatycznych. Jedynym żyjącym przedstawicielem rodziny jest hoacyn (Opisthocomus hoazin) żyjący w dorzeczu Amazonki i Orinoko w Ameryce Południowej. Znanymi wymarłymi przedstawicielami rodziny są Hoazinoides magdalenae, żyjący w środkowym miocenie (13,5–11,8 mln lat temu) na obszarze dzisiejszej Kolumbii (jego odkrycie dowodzi, że w miocenie przedstawiciele rodziny zasiedlali też obszary na zachód od Andów), oraz Hoazinavis lacustris, żyjący w późnym oligocenie lub wczesnym miocenie (24–22 mln lat temu) na obszarze dzisiejszego brazylijskiego stanu São Paulo. Przedstawicielem rodziny mógł być też Namibiavis senutae, żyjący pod koniec wczesnego miocenu (17,5–17 mln lat temu) na obszarze dzisiejszej Namibii. Gatunek ten pierwotnie został zaliczony do wymarłej rodziny Idiornithidae (blisko spokrewnionej z kariamami), jednak Mayr, Alvarenga i Mourer-Chauviré (2011) stwierdzili, że zachowane kości N. senutae wykazują większe podobieństwo do kości hoacynów i uzasadnione jest zaliczenie tego gatunku do Opisthocomidae. Także z przeprowadzonej przez tych autorów analizy kladystycznej wynika, że Namibiavis jest taksonem siostrzanym do kladu tworzonego przez rodzaje Opisthocomus i Hoazinavis. Jeśli N. senutae faktycznie należy do hoacynów, to jego odkrycie dowodziłoby, że jeszcze w miocenie przedstawiciele Opisthocomidae żyli nie tylko na obszarze Ameryki Południowej, ale również w Afryce. Zapis kopalny nie dostarcza dowodów na to, że przedstawiciele rodziny Opisthocomidae istnieli już przed rozpadem Gondwany i oddzieleniem się Ameryki Południowej od Afryki ok. 100 mln lat temu; występowanie przedstawicieli rodziny na obu tych kontynentach dowodzi zatem, że hoacyny na pewnym etapie swojej historii musiały przekroczyć Ocean Atlantycki. Według Mayra i współpracowników nawet jeśli wczesne hoacyny były lepszymi lotnikami niż dzisiejszy hoacyn to i tak jest mało prawdopodobne, by były zdolne przelecieć nad Atlantykiem o własnych siłach; autorzy uznają za bardziej prawdopodobne, że przepłynęły one z Afryki do Ameryki Południowej na "ruchomych wyspach" powstałych z roślinności znoszonej do oceanu przez rzeki.Głuptakowe (Suliformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes, wyodrębniony ostatnio z pelikanowych (Pelecaniformes) w stosunku do którego stanowi takson siostrzany.

Systematyka[ | edytuj kod]

Do infragromady należą następujące rzędy:

Galloanserae – nadrząd ptaków neognatycznych skupiający dwa rzędy: blaszkodziobe (Anseriformes) i grzebiące (Galliformes), w języku angielskim określane zbiorczo nazwą fowl.Żurawiowe (Gruiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki prowadzące naziemny tryb życia, zamieszkujące stepy, pustynie i półpustynie, bagna oraz lasy tropikalne. Wiele występuje jako gatunki reliktowe. Stanowią grupę silnie zróżnicowaną, co powoduje, że niektóre rodziny bywają klasyfikowane w innych rzędach, a ich systematyka jest powodem kontrowersji.
  • Parvclass: Galloanseres
  • Anseriformes – blaszkodziobe
  • Galliformes – grzebiące
  • Parvclass: Neoaves
  • Nadrząd: Phoenicopterimorphae
  • Phoenicopteriformes – flamingi
  • Podicipediformes – perkozowe
  • Nadrząd: Columbimorphae
  • Columbiformes – gołębiowe
  • Pterocliformes – stepówki
  • Mesitornithiformes – madagaskarniki
  • Nadrząd: Otidimorphae
  • Cuculiformes – kukułkowe
  • Musophagiformes – turakowe
  • Otidiformes – dropie
  • Nadrząd: Caprimulgimorphae
  • Caprimulgiformes – lelkowe
  • Steatornithiformes – tłuszczakowe
  • Nyctibiiformes – nocolotowe
  • Podargiformes – paszczakowe
  • Aegotheliformes – sownikowe
  • Apodiformes – krótkonogie
  • Nadrząd: Opisthocomimorphae
  • Opisthocomiformes – hoacyny
  • Nadrząd: Gruimorphae
  • Gruiformes – żurawiowe
  • Charadriiformes – siewkowe
  • Nadrząd: Phaethontimorphae
  • Eurypygiformes – słonecznicowe
  • Phaethontiformes – faetony
  • Kohorta: Aequornithia
  • Nadrząd: Gaviimorphae
  • Gaviiformes – nury
  • Nadrząd: Procellariimorphae
  • Sphenisciformes – pingwiny
  • Procellariiformes – rurkonose
  • Nadrząd: Pelecanimorphae
  • Ciconiiformes – bocianowe
  • Suliformes – głuptakowe
  • Pelecaniformes – pelikanowe
  • Kohorta: Coracornithia
  • Nadrząd: Accipitrimorphae
  • Cathartiformes – kondorowe
  • Acciptriformes – szponiaste
  • Nadrząd: Strigimorphae
  • Strigiformes – sowy
  • Nadrząd: Coraciimorphae
  • Coliiformes – czepigi
  • Leptosomiformes – kurole
  • Trogoniformes – trogony
  • Bucerotiformes – dzioborożcowe
  • Piciformes – dzięciołowe
  • Coraciiformes – kraskowe
  • Nadrząd: Passerimorphae
  • Cariamiformes – kariamy
  • Falconiformes – sokołowe
  • Psittaciformes – papugowe
  • Passeriformes – wróblowe
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • ptaki paleognatyczne
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Infragromada: Neognathae Pycraft, 1900 – ptaki neognatyczne (wersja: 2021-01-21). W: Aktualna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-17].
    Stepówki, stepówkowate – rząd (Pteroclidiformes) oraz rodzina (Pteroclididae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki pustynne, półpustynne i stepowe, zamieszkujące Azję i Afrykę.Faetony – rząd Phaethontiformes i rodzina Phaethontidae z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki oceaniczne, zamieszkujące oceany całego świata w strefie ciepłych klimatów. Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:




    Warto wiedzieć że... beta

    Rurkonose (Procellariiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Prawdopodobnie wyodrębniły się na wczesnym etapie ewolucji. Obejmuje ptaki oceaniczne.
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).
    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.
    Nury – monotypowy rząd (Gaviiformes) i rodzina (Gaviidae) ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).
    Trogony – rząd (Trogoniformes) oraz rodzina (Trogonidae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki występujące w lasach, samotnicze i osiadłe zamieszkujące Amerykę od południowej Arizony po północną Argentynę, podzwrotnikową strefę Afryki oraz krainę orientalną od Indii po Filipiny i Sumatrę. Ptaki te charakteryzują się:
    Flamingi, czerwonaki, czerwonakowate – rząd (Phoenicopteriformes) oraz rodzina (Phoenicopteridae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.
    Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.

    Reklama