Psychologia religii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kobieta modląca się w kościele

Psychologia religii – interdyscyplinarna nauka z pogranicza psychologii i religioznawstwa, korzystająca z dorobku obu dziedzin. Z psychologicznego punktu widzenia przedmiotem psychologii religii są przejawy indywidualnej religijności takie jak przekonania religijne, doświadczenie religijne, konwersja, ale także fundamentalizm religijny i ateizm, przy pomocy aparatu pojęciowego wytworzonego na polu psychologii bądź jej poddziedzin (np. psychologia kliniczna religii zajmuje się opisem relacji pomiędzy religijnością a zdrowiem psychicznym). Podejście opisowe koncentruje się na strukturze religijności i jej przejawów oraz relacjach między nimi, zaś celami podejścia wyjaśniającego (funkcjonalnego) są ukazanie osobowościowych, motywacyjnych, percepcyjnych i społecznych przyczyn kształtowania się, rozwoju, trwania lub zaniku religijności jednostek.

Filozofia religii - dziedzina filozofii, której głównymi przedmiotami badań są: religia, Bóg oraz poruszająca zagadnienia związane z zakładanymi przez wierzenia religijne faktami, bytami czy spodziewanymi wydarzeniami.Kompleks Boga – stan umysłu, w którym dana osoba uważa, że posiada nadnaturalne uprawnienia lub nieograniczone możliwości. Osoba zazwyczaj uważa się za stojącą powyżej zasad społeczeństwa oraz, że należy jej się z tego tytułu szczególna uwaga.

Psychologia religii jako subdyscyplina religioznawstwa, podobnie jak socjologia religii, zajmuje się religią jako fenomenem ponadindywidualnym wraz z jej historycznym i społeczno-kulturowym zróżnicowaniem.

Współcześni badacze w coraz większym stopniu włączają do badań nad religijnością kategorię duchowości, której zakres znaczeniowy jest z religijnością częściowo rozłączny.

Główne podejścia teoretyczne stosowane w psychologii religii:

Teologia religii – dziedzina teologii oraz religioznawstwa, zajmująca się refleksją nad wierzeniami religijnymi z perspektywy teologii własnej religii. Wyróżnia się dwie odmiany teologii religii: theologia religionis, zajmującą się zjawiskiem religii w ogólności i jej znaczeniem, oraz theologia religionum, badającą doktrynę konkretnej religii. Główną cechą odróżniającą teologię religii od innych subdyscyplin religioznawstwa jest przyjęcie przez nią za punkt odniesienia przeświadczenia o prawdziwości własnej doktryny religijnej, w świetle której rozpatruje ona prawdziwość doktryn innych religii. Teologia religii uprawiana jest głównie w ramach czterech wyznań: chrześcijaństwa, hinduizmu, islamu i judaizmu. Ewangelia Marka [Mk lub Mar] – druga z kolei, a zarazem najkrótsza i najstarsza Ewangelia nowotestamentowa. Jej autorem według tradycji chrześcijańskiej jest Jan Marek, który miał spisać w Rzymie relację Piotra Apostoła. Jest jedną z ewangelii synoptycznych. Święty Marek napisał Ewangelię dla ludzi nieznających języka aramejskiego oraz zwyczajów żydowskich. W przeciwieństwie do Mateusza terminy aramejskie zawsze są objaśniane, podobnie jak zwyczaje żydowskie. Pod względem stylu i języka ustępuje pozostałym Ewangeliom. Niewiele jest mów Jezusa i są one krótkie (poza dwoma, tj. Mk 4,1-34 oraz Mk 13,1-37). Marek koncentruje się na opisie cudów i czynów Jezusa.
  • psychoanalityczne (wątek edypalny) (S. Freud, E. Erikson, A. Godin, M. Carroll)
  • neopsychoanalityczne (wątek pre-edypalny) (M. Klein, J. Suttie, A. Rizzuto, narcyzm -H. Kohut)
  • analityczne (C.G. Jung, A. Adler)
  • fenomenologiczne i interpretacyjne (W. Dilthey, M. Scheler, R. Otto, W. James, F. Heiler, T. Thun)
  • behawioralne (G. Vetter, B. Skinner)
  • poznawcze (kognitywne) (J. Piaget, D. Elkind, B. Spilka, J. van der Lans)
  • humanistyczne i humanistyczno-egzystencjalne (E. Fromm, K. Horney, G. Allport, V. Frankl)
  • ewolucyjne (A. Hardy, D. Hay)
  • kulturowe (religijność jako wynik akulturacji) (E. Bourginon, H. Sundén, H. Grzymała-Moszczyńska)
  • Przedmiot i cele psychologii religii[ | edytuj kod]

    Przedmiot badań psychologii religii ma dwojaki charakter. Jeśli celem dociekań jest religia jako zjawisko ponadjednostkowe (społeczne, kulturowe, uniwersalne), przedmiotem badań są jej psychologiczne źródła. Pytania badawcze dotyczą tego, jakie cechy umysłu (struktur poznawczych, systemu nawyków), bądź jakie potrzeby (od podstawowych biologicznych po samorealizacyjne) prowadzą do powstawania, trwania i (lub) zaniku przekonań, zachowań i instytucji religijnych. Jeśli celem dociekań jest odpowiedź na pytania o miejsce oraz rolę religii w umyśle i biografii jednostki, wówczas przedmiotem badań jest religijność, a szczególnie jej struktura, miejsce i funkcje motywacyjne, a także procesy formowania się lub zaniku.

    Etnologia religii lub etnoreligioznawstwo dział religioznawstwa badający genezę i rozwój religii pierwotnych ludów nie posiadających koniecznie pisma.Abraham Harold Maslow (ur. 1 kwietnia 1908 w Nowym Jorku, zm. 8 czerwca 1970 w Menlo Park) – amerykański psycholog, autor teorii hierarchii potrzeb. Jeden z najważniejszych przedstawicieli nurtu psychologii humanistycznej i psychologii transpersonalnej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Fundamentalizm religijny – rygorystyczne przestrzeganie zasad i norm wyznaczonych przez doktrynę religijną połączone często z narzucaniem tych zasad innym członkom społeczności niekoniecznie wyznającym tę samą religię lub przymusowym prozelityzmem.
    Psychologia analityczna (od gr. ψυχη = „psyche”, „dusza” i λόγος = „logos” = „słowo”, „myśl”, „rozumowanie” i ανάλυσις = „analiza”) – nauka badająca mechanizmy rządzące psychiką oraz zachowaniami człowieka i społeczeństwa w ich związku ze światem widzialnym i z mniemanym światem niewidzialnym, według obserwacji, doświadczeń i hipotez szwajcarskiego psychiatry i naukowca profesora Carla Junga i jego współpracowników w pierwszej połowie XX wieku.
    Heinz Kohut (ur. 3 maja 1913 r. w Wiedniu, zm. 8 października 1981 r. w Chicago) – twórca kierunku psychologii ang. self (niem. das Selbst) w psychoanalizie. Kohut wypracował specyficzną formę terapii narcyzmu czy też zaburzeń narcystycznych. Uchodzi za założyciela amerykańskiej tradycji w psychoanalizie.
    Teresa Nella Rzepa (ur. 1952) – profesor zwyczajny w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej (Wydział Zamiejscowy w Poznaniu, Instytut Psychologii) oraz w Wyższej Szkole Pedagogicznej Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie; doktor habilitowany, psycholog, specjalizująca się w historii psychologii, psychologii klinicznej, psychologii organizacji i zarządzania oraz psychologii pracy.
    Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (skrót: Towarzystwo Naukowe KUL lub TN KUL) - instytucja naukowo-wydawnicza, odrębna, ale komplementarna w stosunku do KUL, założona w 1934 przez księdza Antoniego Szymańskiego.
    Psychologia (od stgr. ψυχή Psyche = dusza, i λόγος logos = słowo, myśl, rozumowanie) – nauka badająca mechanizmy i prawa rządzące psychiką oraz zachowaniami człowieka. Psychologia bada również wpływ zjawisk psychicznych na interakcje międzyludzkie oraz interakcję z otoczeniem. Psychologia jako nauka dotyczy ludzi, ale mówi się również o psychologii zwierząt (czyli zoopsychologii), chociaż zachowaniem się zwierząt zajmuje się także dziedzina biologii – etologia.
    Archetyp ( z gr. arche – "początek", typos – "typ" ) – pierwotny wzorzec (pierwowzór) postaci, zdarzenia, motywu lub schematu. Najbardziej znany w definicji psychoanalitycznej, gdzie archetypy oznaczają elementy strukturalne nieświadomości wspólne wszystkim ludziom na świecie. Archetypy występują w nieświadomości zbiorowej i nieświadomości indywidualnej. Są wielkościami dynamicznymi: zdolne są do przemian i rozwoju.

    Reklama