Psitakozaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Psitakozaur (Psittacosaurus) – rodzaj prymitywnego ceratopsa z rodziny psitakozaurów (Psittacosauridae). Jego nazwa oznacza „papuzi jaszczur” (gr. ψιττακη psittakē „papuga”; σαυρος sauros „jaszczurka”) – odnosi się do kształtu jego dzioba, przypominającego dziób papugi. Psittacosaurus występował na terenach współczesnej Azji ok. 130-100 mln lat temu. Obecnie znamy ponad dziesięć gatunków należących do tego rodzaju. Zwierzęta te charakteryzowały się mocnym dziobem. Były roślinożercami wielkości gazeli. Psittacosaurus był jednym z najprymitywniejszych ceratopsów. Psitakozaur żył w Chinach, Mongolii, Rosji i być może Tajlandii. Obecnie znaleziono 400 skamielin psitakozaura, w tym wiele kompletnych szkieletów. Dzięki temu psitakozaur jest obecnie jednym z najlepiej poznanych marginocefali. Znaleziono ponadto szkielety osobników w różnym wieku – od świeżo wyklutego pisklęcia po osobnika w pełni dorosłego, co umożliwiło dokładne zbadanie przebiegu życia psitakozaura i jego obyczajów rozrodczych.

Welociraptor (Velociraptor) – rodzaj niewielkich teropodów z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae). Velociraptor był dwunożnym drapieżnikiem zamieszkującym tereny dzisiejszej Mongolii pod koniec okresu kredy 83 do 70 milionów lat temu. Obecnie wyróżniane są tylko dwa gatunki należące do tego rodzaju – Velociraptor mongoliensis i V. osmolskae.Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.

Morfologia[ | edytuj kod]

Porównanie wielkości człowieka i psitakozaura

Gatunki psitakozaura różnią się od siebie budową czaszki i szkieletu oraz rozmiarami, ale wszystkie zachowują ten sam plan budowy ciała. Najsłynniejszy gatunek psitakozaura – P. mongoliensis – osiągał 2 m długości oraz nieco powyżej 20 kg masy. Kilka gatunków psitakozaura (P. major, P. neimongoliensis i P. xinjiangensis) było zbliżonych do niego rozmiarami, podczas gdy inne były znacznie mniejsze (P. sinensis, P. meileyingensis). Najmniejszym gatunkiem należącym do tego rodzaju był P. ordosensis (był on o 30% mniejszy niż P. mongoliensis). Po P. mongoliensis największymi gatunkami były P. lujiatunensis i P. sibiricus.
Wysoka i krótka czaszka psitakozaura znacznie różniła się od czaszek większości dinozaurów ptasiomiednicznych i posiadała kilka cech charakterystycznych dla ceratopsów, takich jak kość rostralna i zwężająca się ku dołowi kość jarzmowa. Jednak psitakozaur w odróżnieniu od bardziej zaawansowanych ceratopsów nie miał kostnych rogów ani kryzy wokół karku. Tylko u P. sibiricus rozwinęły się rogi, co może być przykładem konwergencji. Jak sugeruje nazwa, jego dziób był podobny do dziobu papugi.
Długość kończyn przednich psitakozaura wynosiła tylko 58% długości kończyn tylnych. Miał zaledwie cztery palce, w odróżnieniu od większości dinozaurów ptasiomiednicznych.

Marginocefale (Marginocephalia) – grupa dinozaurów z rzędu dinozaurów ptasiomiednicznych (z podrzędu Cerapoda, z grupy Heterodontosauriformes).Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.

Ubarwienie[ | edytuj kod]

W 2010 roku na podstawie pigmentów zachowanych w łuskach psitakozaura Lingham-Soliar i Plodowski zasugerowali, że dinozaur ten był ubarwiony głównie na czarno i bursztynowo-brązowo, w maskujące barwy, z ciemniejszym grzbietem, a jaśniejszą stroną brzuszną ciała.

Kość jarzmowa (łac. os zygomaticum), parzysta kość czaszki, tworząca część boczną twarzy. Od ustawienia kości jarzmowej w dużej mierze zależą również kształty twarzy. Ustawienie tych kości w płaszczyźnie czołowej nadaje twarzy wyraz mongoloidalny u odmiany białej.Guyang (chin.: 固阳县; pinyin: Gùyáng Xiàn) – powiat w północnych Chinach, w regionie autonomicznym Mongolia Wewnętrzna, w prefekturze miejskiej Baotou. W 1999 roku liczył 214 649 mieszkańców.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
Dale Alan Russell (ur. 27 grudnia 1937, zm. 21 grudnia 2019) – kanadyjski geolog i paleontolog specjalizujący się w badaniu dinozaurów.
Papugi afrykańskie, papugi, papugi właściwe (Psittacinae) – podrodzina ptaków z rodziny papugowatych. Papugi to również alternatywna nazwa naukowa dla całej rodziny papugowatych. W znaczeniu potocznym papugami nazywane są wszystkie ptaki zaliczane do rzędu papugowych, czyli oprócz papugowatych, również rodziny kakadu i nestorów.
Sinciang (chiń. Xinjiang, wym. [ɕínt͡ɕjɑ́ŋ]; pełna nazwa: Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur, ujg. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni) – region autonomiczny w Chinach. Jest to duży, rzadko zaludniony obszar, będący ok. 1/6 częścią terytorium kraju. Sinciang sąsiaduje z Tybetem od południa, z prowincjami Qinghai i Gansu od południowego wschodu, z Mongolią od wschodu, Rosją od północy, a Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Afganistanem, Pakistanem oraz kontrolowanymi przez Indie obszarami Kaszmiru od zachodu. Region Sinciang obejmuje większą część Aksai Chin – obszaru, który Indie uznają za część stanu Dżammu i Kaszmir.
Dinozaury ptasiomiedniczne (Ornithischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy miednicy u ptaków, gdzie część kości łonowej biegnie ukośnie do tyłu, równolegle do kości kulszowej czyli inaczej niż u innych gadów.
John „Jack” R. Horner (ur. 15 czerwca 1946 w Shelby w stanie Montana w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog zajmujący się głównie dinozaurami, specjalizujący się w dinozaurach kaczodziobych, ich jajach, rozwoju osobniczym, zachowaniach rodzicielskich oraz histologii i ewolucji. John Horner studiował na Uniwersytecie Stanu Montana w Missouli (University of Montana), a obecnie jest kustoszem w Muzeum Gór Skalistych w Bozeman (Museum of the Rockies).
Łuski (gr. lapid, łac. squama) – kostne lub rogowe płytki pokrywające ciała wielu zwierząt i pełniące zazwyczaj funkcje obronne. Występują u ryb, gadów, ptaków (tzw. podoteka) i niektórych bezkręgowców (np. u motyli). U kręgowców są częścią powłok wspólnych organizmu. Wielokrotnie ewoluowały niezależnie.

Reklama