Przypadek Dory

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przypadek Dory – kliniczny przypadek Idy Bauer (1882–1945), badany i opisany przez Freuda. Historię choroby Freud spisał w roku 1901, a opublikował w roku 1905 pt. Fragment analizy pewnej histerii (Bruchstück einer Hysterie-Analyse).

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Powstanie historii choroby[ | edytuj kod]

25 stycznia 1901 roku Freud donosił w liście do Wilhelma Fliessa: „Ukończyłem wczoraj Traum und Hysterie...”, tak właśnie pierwotnie zatytułował tę pracę, o czym sam pisze w przedmowie, i kontynuuje: „Jest to fragment analizy pewnej histerii, w której wszystkie wyjaśnienia grupują się wokół dwóch marzeń sennych, a zatem właściwie ciąg dalszy książki o snach”.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

30 stycznia 1901 roku Freud pisał w kolejnym liście do Fliessa: „Mam nadzieję, że Traum und Hysterie Cię nie rozczaruje. Zasadniczo chodzi tu ciągle jeszcze o to, co psychologiczne, o wykorzystanie marzenia sennego, o kilka osobliwości myśli nieświadomych. Jeśli chodzi o to, co organiczne, pojawia się to tylko w perspektywie, a i to wyłącznie w odniesieniu do sfer erogennych i biseksualności. Cóż, nazwanie i rozpoznanie problemu to jedno, a przygotowanie bardziej szczegółowego przedstawienia to drugie. Chodzi tu o histerię z tussis nervosa i afonią, które można sprowadzić do charakteru cmokaczki, a w walczących ze sobą jej procesach myślowych główną rolę odgrywa opozycja pomiędzy jej skłonnością do mężczyzny i skłonnością do kobiety”.

Afonia (bezgłos) – utrata dźwięczności głosu. Przyczyną mogą być zaburzenia czynności krtani (porażenie nerwów krtaniowych lub zaburzenia nerwicowe), albo zniekształcenia fałdów głosowych spowodowane przez choroby zapalne lub nowotworowe krtani. Częściowa lub całkowita afonia jest częstym objawem nerwicy lękowej. Skrajny stopień histerycznej afonii z zupełną utratą mowy (nawet szeptanej) to apsityria.Przeniesienie (niem. die Übertragung) – zjawisko występujące w terapii psychologicznej, opisane po raz pierwszy w nurcie psychoanalitycznym, a oparte na mechanizmie obronnym przemieszczenia.

Terapia Idy Bauer miała miejsce w roku 1900. Dora to pseudonim nadany pacjentce przez Freuda po pokojówce, która w tym czasie pracowała w jego domu. Pacjentka w wieku osiemnastu lat przybyła do doktora za namową jej ojca, żydowskiego przedsiębiorcy. Dora zachowywała się „osobliwie” i miała za sobą próbę samobójczą. Dla Freuda przypadek nie wyglądał na nic specjalnego, pacjentka wykazywała zwykłe objawy histerii.

Psychoanaliza (od gr. ψυχη = „psyche”, „dusza” i ανάλυσις = „analiza”) – metoda poznania i leczenia człowieka, teoria psychoapatologii i teoria pozwalającą wyjaśnić różne zjawiska społeczne i kulturowe. Została zapoczątkowana na przełomie XIX i XX wieku przez wiedeńskiego lekarza Zygmunta Freuda.Wilhelm Fliess (Wilhelm Fließ, ur. 24 października 1858 w Choszcznie, zm. 13 października 1928 w Berlinie) – lekarz, twórca ogłoszonej w 1897 roku teorii biorytmów. Teoria ta, mimo braku podstaw naukowych, jest relatywnie popularną techniką wróżbiarską, ze względu na podstawy matematyczne zaliczaną także do pseudonauki. Znany głównie ze względu na przyjaźń, jaka łączyła go z Sigmundem Freudem.

Później sprawę opisywało wielu innych m.in.: Blum, Gallop, Gearhart, Jacobus, Lacan, Masson, Ramas, Rose, Decker.

Opis przypadku[ | edytuj kod]

Historia choroby Idy Bauer, mimo początkowej diagnozy, okazała się dużym krokiem w formowaniu ogólnych założeń psychoanalizy.

Freud w następujący sposób scharakteryzował dziewczynę, gdy ujrzał ją po raz pierwszy: „Nasza pacjentka, którą od tej chwili określać będę imieniem Dory, już w wieku ośmiu lat wykazywała objawy nerwicowe. Zapadła wówczas na stałe, nasilające się ataki duszności, które po raz pierwszy pojawiły się po krótkiej wycieczce w góry, toteż kojarzono je z przemęczeniem... Ujrzałem ją po raz pierwszy na początku lata: pojawiła się jako szesnastolatka cierpiąca na ataki kaszlu, zachrypnięta – już wtedy zaproponowałem jej psychoterapię, od której odstąpiłem, gdy i ten dłuższy atak przeszedł sam z siebie”.

Histeria – dawne określenie zaburzeń, które obecnie można zaliczyć do zaburzeń dysocjacyjnych, konwersji, ale głównie różnego rodzaju zaburzeń nerwicowych. Cechuje ją nadmierna ekstrawersja, emocjonalność, płaczliwość, demonstracyjność zachowań, które są powodowane nieuzasadnionym lękiem o funkcjonowanie danej części własnego ciała. Zaburzenia te występują zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, jednak dawniej histerię przypisywano wyłącznie kobietom i często wiązano jej występowanie z nieprawidłowym funkcjonowaniem macicy.Sigmund Freud (ur. jako Sigismund Schlomo Freud 6 maja 1856 w Příborze, zm. 23 września 1939 w Londynie) – austriacki lekarz neurolog i psychiatra, twórca psychoanalizy.

Objawy Dory to:

  • problemy z oddychaniem, histeryczne krztuszenie się,
  • depresja,
  • unikanie kontaktu z ludźmi,
  • zasłabnięcia,
  • afonia.
  • Według Freuda na kondycję histeryczną wpłynęła sytuacja rodzinna, dokładniej zaś romans ojca z żoną (panią K.) przyjaciela rodziny (pana K.) i propozycje seksualne wysuwane przez owego przyjaciela. Niemałą rolę odegrały w tym również inne czynniki: zakochanie w ojcu, rywalizacja z matką o ojca, zakochanie w pani K., rywalizacja z panią K. o względy pana K., którego Dora, mimo że się w nim kochała, publicznie oskarżała o próbę gwałtu. Sprawę komplikowały jeszcze inne czynniki: choroba ojca i trudności finansowe rodziny, które pchnęły ojca do podjęcia próby samobójczej – powstrzymała go przed nią pani K.

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Jak z tego wynika, przypadek ten nie był bynajmniej jednoznaczny i prosty, a udział w symptomatyce tych tak wielu – często sprzecznych ze sobą – czynników nie ułatwiał terapii. Dodać do tego należy, że na podstawie relacji samej pacjentki można było mieć wątpliwości, co właściwie jest jej (histeryczną) fantazją, a co opisem rzeczywistości. Przypadek nie został rozwiązany z powodu zerwania leczenia przez pacjentkę, najprawdopodobniej z powodu przeniesienia.

    Przypadek okazał się interesujący ze względu na efekt przeniesienia, czyli przenoszenia emocji z właściwego obiektu na terapeutę. Dzięki tej sprawie Freud zwrócił uwagę na znaczenie analizy snów. Opis leczenia stał się przedmiotem krytyki ze strony kół feministycznych. Krytyce poddano zarówno stronniczą argumentację Freuda co do źródeł histerii, jak i brak profesjonalizmu oraz rzekome zauroczenie wdziękami pacjentki.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. S. Freud: Histeria i lęk. Robert Reszke (tłum.). T. VII. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2001, s. 43–70, seria: Dzieła.
    2. S. Freud: Histeria i lęk. Robert Reszke (tłum.). T. VII. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2001, s. 291, seria: Dzieła.
    3. S. Freud: Histeria i lęk. Robert Reszke (tłum.). T. VII. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2001, s. 71, seria: Dzieła.




    Reklama