• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Przeworsk



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11]
    Przeczytaj także...
    Szkoła trywialna (łac. trivialis co oznacza tani, pospolity, gminny) – w systemie szkolnictwa obowiązującym w Austrii i Austro-Węgrzech w XIX wieku szkoła o elementarnym poziomie nauczania. Szkoły trywialne zakładano we wsiach, miały zazwyczaj jednego lub dwóch nauczycieli.Pałac (st.czes. palác, z wł. palazzo, z łac. palātium, Palātium, Palatyn) – reprezentacyjna budowla mieszkalna pozbawiona cech obronnych, rezydencja władcy, wielkopańska lub patrycjuszowska; od XIX w. także okazały gmach użyteczności publicznej, zwłaszcza siedziba władz lub instytucji państwowych.
    Toponimia[ | edytuj kod]
     Zapoznaj się również z: -sk.
    Martin Waldseemüller, fragment mapy Małopolski z zaznaczonym miastem Przeworsk (Przevors)

    Najstarsza, zanotowana w latopisach ruskich z XIII wieku, nazwa miasta brzmi Pereworesk. W źródłach z XIV i XV wieku występują nazwy: Preworsko, Przeworsko, Przeworszko, Przeworscho, Przeiworsko, Przyworsko, Prziborsko. Od poł. XV wieku najczęściej używana jest nazwa Przeworsko. W takim brzmieniu występuje w księgach konsystorskich w Przemyślu (2. poł. XV wieku). Piętnastowieczne źródła lwowskie zawierają nazwy: Preworsko, Przeworsko, Prziworsko. W przywilejach dla osady z 1387 r. występuje Przeworsko, ale w Memoriale z 1465 r. zdecydowanie częściej pojawia się Przyworsko.

    Pomnik Milenijny w Przeworsku (dawniej Pomnik Walki i Męczeństwa) – pomnik znajdujący się na pl. Jana Pawła II w Przeworsku, w sąsiedztwie Dworca Autobusowego w Przeworsku.Bronisław Mirecki (ur. 3 września 1903 w Przeworsku, zm. 13 sierpnia 1986 w Hałuszczyńcach) – polski duchowny katolicki, duszpasterz Polaków zamieszkujących tereny wcielone do ZSRR.

    Posiadająca najpełniejsze, pierwotne brzmienie, nazwa Pereworesk(o), świadczy o bardzo starym, słowiańskim pochodzeniu osady. Składa się ze źródłosłowu wor, wora oraz przedrostka pere- i starodawnej słowiańskiej końcówki -sk, -sko. Słowo perwora, późniejsza przewora pochodzi od prasłowiańskiego wroti oznaczającego zamykanie, otwieranie. Bliskie semantycznie są mu takie rzeczowniki jak rozwora, zawora, wrota oraz czasowniki zawrzeć, przewrzeć. Samo zaś określenie przewora, czyli przegroda, przeszkoda wskazuje, iż osada stanowiła w dawnych czasach przeszkodę na szlaku militarno handlowym. Przeworsk bowiem stanowił od IX wieku twierdzę graniczną, wchodzącą w zespół obronny ziemi przemyskiej. Sufiks -sk, -sko jest charakterystyczny dla starych osad i potwierdza prasłowiański rodowód miasta.

    Jerzy Rafał Alf Lubomirski herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. 15 sierpnia 1887 w Przeworsku, zm. 19 grudnia 1978 w Mentonie) – polski szlachcic, właściciel dóbr Dojlidy.Dwór Habichta w Przeworsku (Dwór Podzamecki w Przeworsku) - zabytkowa willa w stylu dworkowym znajdująca się przy ul. Skłodowskiej w Przeworsku.

    Inna hipoteza tłumaczy, że nazwy miast zakończone na -sk pochodzą od rzeki nad której leżą. Wprawdzie Przeworsk położony jest nad Mleczką, ale niewykluczone, że w przeszłości mogła się nazywać inaczej np. Przewora.

    Historia[ | edytuj kod]

    Najstarsze dzieje miasta[ | edytuj kod]

    Przeworsk wymieniony w dokumencie fundacyjnym kościoła św. Katarzyny z 28 kwietnia 1393.
    Widok miasta Przeworska – fot. archiwalna
     Zapoznaj się również z: Kultura przeworska.

    Najstarsze ślady osadnictwa na ziemi przeworskiej sięgają młodszej epoki kamienia, 4500 r. p.n.e. Z tego okresu znaleziono w okolicach miasta krzemienne i kamienne toporki, siekierki, noże oraz ceramikę glinianą. Również w późniejszych okresach tereny obecnego miasta były zamieszkiwane nieprzerwanie. Świadczą o tym pochodzące z lat 2500–1700 p.n.e. naczynia z tzw. kultury ceramiki sznurowej. Znaleziska z epoki brązu to m.in. kobiecy naszyjnik związany z kulturą łużycką. Okres od I w. p.n.e. do V w. n.e. został nazwany kulturą przeworską, ze względu na liczne znaleziska archeologiczne w okolicy miasta. Okres ten cechował się wysokim stopniem rozwoju rzemiosła, głównie hutnictwa, kowalstwa i garncarstwa oraz szerokimi kontaktami handlowymi.

    Stalowa Wola Rozwadów – stacja kolejowa w Stalowej Woli, w dzielnicy Rozwadów, w województwie podkarpackim, w Polsce. Jest ważnym węzłem kolejowym i największą oraz odprawiającą największą liczbę pasażerów stacją w mieście. Na terenie stacji, oprócz budynku stacyjnego i peronów, mieszczą się dwie lokomotywownie (obie nieczynne), cztery nastawnie o oznaczeniu "Ro", z których trzy są czynne, nieużywany skład węgla, budynek PKP Energetyka oraz zespół bocznic (w tym jedna odchodząca do Huty Stalowa Wola). W Rozwadowie istnieje 5 torów pasażerskich. Dodatkowo od strony Stalowej Woli Południe znajduje się jeszcze jeden tor pasażerski, oznaczony jako 1a, zakończony kozłem oporowym. Bezpośrednio na północ od stacji znajduje się stacja towarowa Stalowa Wola Rozwadów Towarowa. Na wylocie w kierunku Lipy/Kraśnika wzdłuż torów stoją niewykorzystane słupy trakcyjne.Stanisław Janusz (ur. 25 kwietnia 1890 w Przeworsku, zm. 15 października 1970 w Warszawie) – polski rolnik i polityk.

    Wczesne średniowiecze[ | edytuj kod]

    We wczesnym średniowieczu przez miasto przebiegał szlak komunikacyjny łączący ośrodki miejskie wschodu i zachodu. Około VII w. w obrębie granic miasta istniała osada, a na przełomie X i XI w. powstał obronny gród. Miejscowa ludność związana była z plemionami zachodniosłowiańskimi, później przeszła pod władanie książąt ruskich. Wtedy to Przeworsk po raz pierwszy uzyskał status miasta na prawie ruskim Pierwsza pisemna wzmianka o Przeworsku pochodzi z 1280 r. i związana jest ze zwycięstwem Leszka Czarnego pod Goźlicami nad wojskami Księcia ruskiego Lwa, po którym Leszek Czarny uderzył na ziemie pogranicza zdobywając m.in. wieś „Pereworesk” która została przez niego spalona.

    Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.Stara Poczta w Przeworsku (Poczta i Dom Starostwa) – zabytkowy budynek znajdujący się w Przeworsku przy ul. Krakowskiej 5.

    Nadanie praw miejskich[ | edytuj kod]

    Dynamiczny rozwój osady umocniło włączenie w 1340 r. wsi Pereworesk do Polski przez króla Kazimierza Wielkiego. Za jego panowania nastąpił kolejny etap rozwoju osadnictwa na ziemi przeworskiej. Na wyludnione tereny przybywali Polacy, ale też Wołosi, Węgrzy, Rusini, osadzono na nich również wziętych do niewoli Tatarów. Stopniowo zagęszczała się sieć osad, następował rozwój gospodarczy regionu. W 1387 r. król Władysław Jagiełło aktem z 27 listopada 1387 r. w uznaniu zasług nadał osadę i szereg innych włości Janowi z Tarnowa ówczesnemu wojewodzie sandomierskiemu, którego pieczęcią i herbem była Leliwa. Dzięki Tarnowskim Przeworsk umocnił się gospodarczo, co zaowocowało nadaniem mu, 25 lutego 1393 r., praw miejskich. Rok później król Władysław Jagiełło wydał przywilej poszerzający te prawa. Ustanowił m.in. trzy jarmarki w roku, urząd burmistrza, sąd miejski z „prawem miecza”, czyli uprawnieniami do wykonywania publicznie na rynku wyroków śmierci. Mieszczan wyłączono spod władzy urzędników królewskich.

    Ol49 – Parowozy budowane w latach 1951-1954 w Fabryce Lokomotyw im. F. Dzierżyńskiego w Chrzanowie. Wyprodukowano łącznie 112 sztuk dla PKP i 4 sztuki na eksport do Korei.Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

    Dynamiczny rozwój miasta[ | edytuj kod]

    Pałac Lubomirskich

    Do XVIII w. miasto stanowiło własność prywatną magnackich rodów: Tarnowskich, Ochyrów, Ostrogskich i Lubomirskich. Starania kolejnych właścicieli i przywileje sprawiły, że Przeworsk dynamicznie się rozwijał. W 1469 r. król Kazimierz Jagiellończyk nadał miastu prawo do organizowania corocznego jarmarku.

    Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.Powiat jarosławski - powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Jarosław. Powiat położony jest we wschodniej części województwa podkarpackiego. Jest częścią makroregionu południowo-wschodniej Polski.

    Od 1470 r. miasto było siedzibą ziemskiego sądu szlacheckiego dla zachodnich obszarów ziemi przemyskiej. Rozstrzyganie sporów wiązało się niejednokrotnie z prywatnymi wojnami magnatów. W 1604 r. doszło do bitwy pomiędzy Andrzejem Ligęzą a Mikołajem Spytkiem Ligęzą. Magnaci zajęli kamienice i rozlokowali się na przedmieściach. W wyniku zbrojnego starcia obaj ponieśli liczne straty.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Helena Sierakowska, z domu Lubomirska (ur. 1895 w Przeworsku, zm. 26 października 1939 w Rypinie) – polska działaczka społeczna.

    Przeworsk od XV w. stał się ośrodkiem życia gospodarczego, głównie rzemiosła oraz wymiany handlowej. W XV i XVI w. miasto zajmowało drugą po Przemyślu pozycję w ziemi przemyskiej. Cechy odgrywały rolę w życiu miasta, organizowały obowiązkowy udział członków w obronie miasta, bezpieczeństwie przeciwpożarowym, religijnych uroczystościach czy kształtując cechowe towarzystwo. W przeworskich aktach miejskich znajduje się zapisek, iż około 1786 r. mieszkańcy Przeworska wykonywali około 30 zawodów zgrupowanych w 7 cechach: szewski, piekarzy, krawiecki, bednarzy, kowali, kowalski (zbiorowy), sukienników. Z końcem XVI wieku płóciennictwo stanowiło podstawę życia ekonomicznego miasta, w okresie rozkwitu zatrudnienie miał blisko 1000 tkaczy pracujących w około 600 warsztatach. W XVII i XVIII w. w mieście osiedlali się Żydzi stanowiąc w końcu tego okresu 1/3 liczby mieszkańców.

    Ginekologia – dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego. Najczęstsze problemy, jakimi zajmują się ginekolodzy, to: zaburzenia miesiączkowania, stany zapalne pochwy, antykoncepcja, niepłodność, nowotwory narządów rodnych. Ściśle związana z położnictwem.Piekarstwo – działalność polegająca na wytwarzaniu pieczywa, głównie chleba, bułek oraz także innych produktów piekarskich. Działalność piekarską można prowadzić w domu, w zakładach rzemieślniczych lub w zakładach przemysłowych. Jeżeli działalność ta prowadzona jest w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach, wówczas nazywa się je piekarnią.

    Początki upadku miasta[ | edytuj kod]

    W XVII w. miasto zostało dotkliwie zniszczone przez Tatarów (1612, 1624). Przeworsk niepokoiły również najazdy wojsk kozackich (1672, 1677) oraz szwedzkich (1702) i rosyjskich. W czasie potopu szwedzkiego w nocy 22/23 marca 1656 r. pod Przeworskiem obozował król Karol X. Dalszych zniszczeń dopełniły pożary (1712, 1717, 1739, 1740, 1759) oraz epidemie. Kryzys nie dotknął jedynie tkactwa – miasto pozostawało.

    Linia kolejowa nr 69 Rejowiec – Hrebenne – niezelektryfikowana jednotorowa linia kolejowa o długości 135,801 km, łącząca Rejowiec z Hrebennem przez Krasnystaw, Susiec i Bełżec. Ks. Adam Ablewicz (ur. 15 listopada 1913 w Dukli, zm. 13 stycznia 1999 w Przeworsku) – kapłan rzymskokatolicki, kapelan honorowy Jego Świątobliwości, Proboszcz Parafii pw. Ducha Świętego w Przeworsku, Dziekan Dekanatu Przeworsk I, Honorowy Prepozyt Jarosławskiej Kapituły Kolegiackiej, odnowiciel kultu Grobu Bożego w Przeworsku, brat abpa Jerzego Ablewicza.

    Wraz z I rozbiorem Polski Przeworsk znalazł się na terytorium państwa austriackiego. Lata 1804–1848 to rządy cesarzy austriackich Franciszka I oraz Ferdynanda I, czasy rządów policyjnych wykonywanych w duchu centralistycznym i germanizacyjnym. Wysokie podatki rujnowały rzemiosło, a ustanowienie nowych granic celnych spowodowało upadek przemysłu tkackiego. W 1859 r. zaborca wydał nową ustawę przemysłową, która pozwalała niecechowym rzemieślnikom tzw. partaczom na wykonywanie zawodu.

    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Wincenty Witos (ur. 21 stycznia 1874 w Wierzchosławicach koło Tarnowa, zm. 31 października 1945 w Krakowie) – polski polityk, działacz ruchu ludowego, trzykrotny premier Rzeczypospolitej Polskiej.

    Przełom XIX i XX wieku[ | edytuj kod]

    Historyczne widoki Przeworska – Klasztor Bernardynów, Rynek wraz z Bazyliką oraz Cukrownia

    Rzemieślnicy idąc śladem większych miast, założyli w 1892 r., Stowarzyszenie Mieszczan „Gwiazda”. Rozwinęło to rzemiosło usługowe, a szczególnie rzeźnictwa, zwiększyło się zapotrzebowanie na nowe sklepy, wzrosło znaczenie handlu. Nowy etap w rozwoju miasta rozpoczęło wybudowanie cukrowni w 1895 r., z uruchomieniem jej wiąże się budowa kolei normalnotorowej Przeworsk – Rozwadów w 1899 r., a w 1902 r. wąskotorowej do Dynowa – była to druga tego rodzaju kolej w Galicji. Budowa cukrowni i rozwijający się węzeł kolejowy pociągnął za sobą wzrost zatrudnienia, zwiększył się handel, powstały nowe domy i urządzenia komunalne a miasto zaczęło nabierać nowego wyglądu. W 1903 r. rozpoczęto budowę bazaru, który został zlokalizowany na Rynku. Budowa szkoły żeńskiej, dobudowa skrzydła do szkoły męskiej i budowa elektrowni to projekty kilku większych inwestycji w ostatnim dziesięcioleciu przed I wojną światową. Realizację tych zamierzeń przerwała wojna, zahamowała również pomyślnie zapoczątkowany rozwój miasta. Podczas ofensywy galicyjskiej Przeworsk został zajęty 19 września 1914 r. przez wojska rosyjskie, po czym 12/13 maja 1915 r. ponownie przez austriackie. Cztery lata wojny cofnęły Przeworsk w rozwoju o kilkanaście lat. Spłonęła m.in. cukrownia. Zrujnowane miasto przedstawiało obraz typowego, podupadłego miasteczka galicyjskiego. Po wojnie lata 1925–1933 należały do najpomyślniejszych pod względem przypływu dochodu, wykorzystano je na szereg inwestycji, m.in. budowę elektrowni, szkoły żeńskiej.

    Wzgórze – naturalna i wypukła forma rzeźby terenu o umownej wysokości względnej od 100 do 300 m, jednakże może mniej lub więcej zależnie od wielkości form sąsiednich np. wzgórza stanowiące przedgórza gór wysokich w innym przypadku mogłyby być nazywane górami.Józef Benbenek (ur. 16 marca 1898 w Przeworsku, zm. 1 stycznia 1987 tamże) – polski regionalista, założyciel Muzeum w Przeworsku.

    Dwudziestolecie międzywojenne i II wojna światowa[ | edytuj kod]

    Ratusz przed 1939

    W 1920 roku doszło w mieście do ekscesów antyżydowskich. Polscy żołnierze łapali ortodoksyjnych Żydów i obcinali im brody. W nocy z 25 na 26 kwietnia 1930 r., w mieście wybuchł pożar, podczas którego spłonęło 38 budynków. To wydarzenie wykazało brak odpowiedniego zabezpieczenia przeciwpożarowego, dlatego też, aby w przyszłości uniknąć tego typu niespodzianek Rada Miejska uchwałą z dnia 11 marca 1931 r. postanowiła rozpocząć budowę wieży wodnej z rurociągami i hydrantami. Kolejnym wydarzeniem było utworzenie wyczekiwanego przez 35 lat samorządu powiatowego i odłączenie się od Łańcuta 16 marca 1929 r. W 1938 r. zarząd miejski przy współudziale Związku Miast Polskich przystąpił do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego na skutek wzmożonego ruchu budowlanego oraz przygotowania terenów dla budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego. Przyczyniło się to do rozwoju miasta, które zaczęło nabierać tempa, zahamowanego na długie lata przez wybuch II wojny światowej.

    Andrzej Skawina (ur. 18 grudnia 1934 w Przeworsku, zm. 5 sierpnia 2002 w Krakowie) – polski lekarz anatom, profesor doktor habilitowany.Matka Boża Pocieszenia w Przeworsku – wizerunek Najświętszej Maryi Panny, znajdujący się w głównym ołtarzu kościoła OO. Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku, pochodzący z XVII w., otoczony kultem i uznawany za łaskami słynący.

    Miasto zajęte zostało przez Niemców 9 września 1939 r. Trzy dni później spłonęła synagoga. 27 września w ciągu jednej doby wysiedlono za San 1470 mieszkańców narodowości żydowskiej. Okupacja znacznie pogorszyła sytuację mieszkańców, ograniczone były swobody obywatelskie, a polityka okupanta prowadziła do fizycznego i biologicznego wyniszczenia narodu polskiego i żydowskiego. Osiągnięciem i elementem walki z okupantem było zorganizowanie w 1940 r., tajnego nauczania na poziomie szkoły średniej ogólnokształcącej przez ks. Józefa Stefańskiego, później przez akcje Tajnej Organizacji Nauczycielskiej na czele z Kazimierzem Koczocikiem.

    Jan Bury (ur. 1 października 1963 w Przeworsku) – polski polityk, prawnik, poseł Polskiego Stronnictwa Ludowego na Sejm I, II, IV, V, VI i VII kadencji, były sekretarz stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa.Sukiennictwo - rzemiosło zajmujące się wyrobem sukien. Osoba wykonująca zawód to sukiennik. Obiektem, w którym sprzedawano sukna, były sukiennice.

    PRL i czasy współczesne[ | edytuj kod]

    27 lipca 1944 r. 121 dywizja gwardii, 112 rylsko-korosteńska dywizja piechoty oraz 8 gwardyjski korpus pancerny wchodzące w skład 1 Frontu Ukraińskiego zajęły Przeworsk (ku czci poległych żołnierzy wzniesiono jeszcze w 1944 roku Pomnik Wdzięczności w miejskim parku).

    Roman Damian Sanguszko herbu Pogoń litewska (ur. 17 października 1832 w Przeworsku, zm. 1 listopada 1917 w Sławucie), ordynat zasławski i kolekcjoner. Syn Władysława Hieronima, brat: Eustachego Stanisława i Pawła Romana. Jako konserwatywny ziemianin cieszył się szacunkiem na dworze cesarskim. W 1906 roku nie przyjął nominacji do rosyjskiej Rady Państwa. W roku 1907 utworzył ordynację zasławską w guberni wołyńskiej. Sporą jej część stanowiły świetnie zarządzane lasy, jeden z ostatnich tak wielkich kompleksów na Wołyniu. Dziedzicem ordynacji miał zostać jego bratanek.Osadnictwo – całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (według Z. Woźniaka)

    Po wojnie rozpoczął się trudny okres, mieszkańcy przystąpili do usuwania zniszczeń. Dzięki zaangażowaniu ludności Przeworska w szybkim czasie uruchomiono nauczanie w szkołach, powstawały nowe miejsca pracy oraz zakłady. Rozwijało się rolnictwo, gospodarka komunalna, budownictwo mieszkaniowe. Miasto nabrało nowego wyglądu estetycznego, polepszono warunki bytowe i mieszkaniowe, wybudowano elektrownie, rzeźnie, łaźnie i pralnie, wodociągi, kanalizację i gazociągi. Zmodernizowano ulice, wyremontowano placówki handlowo-usługowe i gastronomiczne, zbudowano nowe bloki mieszkalne i zakłady przemysłowe (m.in. Zakład Przemysłu Odzieżowego „Vistula”), hotel „Leliwa”, dom kultury, basen kąpielowy, szpital. 27 lipca 1969 roku na ówczesnym Placu XXX-lecia PRL odsłonięto Pomnik Walki i Męczeństwa. Na przełomie lat 70. i 80. XX w. dzięki prowadzonym na szeroką skalę inwestycjom i zaangażowaniu mieszkańców miasto otrzymało tytuł Mistrza Gospodarności.

    Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum) czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakon ustanowiony przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.Kazimierz IV Andrzej Jagiellończyk, lit. Kazimieras I Andrius Jogailaitis, biał. Казімір I Ягелончык (ur. 30 listopada 1427 w Krakowie, zm. 7 czerwca 1492 w Grodnie) – wielki książę litewski w latach 1440–1492, król Polski w latach 1447–1492. Jeden z najaktywniejszych polskich władców, za panowania którego Korona, pokonując zakon krzyżacki w wojnie trzynastoletniej, odzyskała – po 158 latach – Pomorze Gdańskie, a dynastia Jagiellonów stała się jednym z czołowych domów panujących w Europie. Zdecydowany przeciwnik magnaterii, przyczynił się do wzmocnienia znaczenia Sejmu i sejmików, co jednak stało się z krzywdą dla mieszczaństwa.

    Od 1989 r. rozpoczęły się zmiany ustrojowe i polityczne. Nastąpiła wówczas rozbudowa sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych. Władze miasta rozbudowały także placówki oświatowe – oddając do użytku gimnazjum z nowoczesną halą sportową. Zmiany gospodarcze spowodowały upadek kilku przeworskich przedsiębiorstw. W ostatnich latach w Przeworsku rozpoczęto wiele inwestycji, niektóre ze wsparciem funduszy unijnych. 6 września 1995 r. z Przeworska startował V etap 52. edycji wyścigu kolarskiego Tour de Pologne. Od 2008 r. tworzona jest miejska teleinformatyczna sieć szerokopasmowa. Mieszkańcy Przeworska dzięki temu mają dostęp do darmowego internetu za pomocą technologii wi-fi.

    Nowosielce – wieś w gminie Przeworsk, w powiecie przeworskim, w województwie podkarpackim); położona jest kilometr na południe od międzynarodowej trasy E40.Kancjonał Przeworszczyka – zaginiony średniowieczny kancjonał z 1435, zawierający pieśni religijne w języku polskim, autorstwa Jana z Przeworska.

    Rozwój urbanistyczno-architektoniczny[ | edytuj kod]

    Na pograniczu polsko-ruskim, w miejscu dzisiejszego miasta powstał w X w. gród kniazia ruskiego. Zlokalizowany został w naturalnie obronnym miejscu – na wzgórzu, gdzie obecnie znajduje się zespół klasztoru Bożogrobców. Z czasem podgrodzie przerodziło się w osadę, a następnie wieś, spełniającą wówczas funkcję administracyjno-handlowo-obronną.

    Kareta – bogato zdobiony czterokołowy pojazd zaprzęgowy w kształcie prostopadłościanu, żartobliwie zwany "arką". Rozpowszechnił się wśród polskich wyższych warstw społecznych w XVII wieku. Początkowo pudło zawieszane było na rzemiennych pasach, podobnie jak w kolebkach. W XVIII wieku do użytku weszły resory. Duże karety nazywano landarami od niemieckiego miasta Landau in der Pfalz słynącego z wyrobu pojazdów konnych.Antoni Tyszarski (ur. 17 lutego 1909 w Przeworsku, zm. 1 lipca 1987 tamże) - polski żołnierz, uczestnik walk o Tobruk i Monte Cassino.
    Ratusz przed przebudową

    Gdy w 1387 r. Jan z Tarnowa otrzymał od Władysława Jagiełły część Rusi Czerwonej ze wsią Przeworsko pragnął uczynić z osady ośrodek administracyjny. Uzyskał od króla pozwolenie na założenie miasta, wyrażone w dokumencie z 1393 r. Przeworsk przybrał wówczas kształt typowego, średniowiecznego miasta. Centrum miasta położone jest na owalnym wzgórzu o wysokości 212 m n.p.m., które od południa posiada wysoką skarpę, od północy fosę, zaś od strony wschodniej i zachodniej również skarpę, tyle że niższą.

    Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).Droga krajowa nr 94 – droga krajowa będąca bezpłatną trasą alternatywną dla autostrady A4. Droga krajowa nr 94 w znacznej części jest poprowadzona starą trasą drogi krajowej nr 4. Po całkowitym wybudowaniu autostrady A4 na odcinku Zgorzelec – Tarnów równolegle biegnąca dawna droga krajowa nr 4, nabrała znaczenia drugorzędnego i pełni funkcję trasy zapasowej; może okazać się przydatna w razie ewentualnego powstania wypadku lub innego źródła zaburzającego ruch na A4. Przebiega przez województwa: dolnośląskie, opolskie, śląskie oraz małopolskie. Pod oznaczeniem drogi krajowej nr 4 nadal funkcjonuje odcinek od Targowiska do przejścia granicznego w Korczowej, jednak według wykazu dróg krajowych opublikowanego na stronie GDDKiA przebieg drogi nr 94 wytyczony został aż do Tarnowa..

    Śródmieście otoczone było wałem i fosą, później murem z 3 obronnymi bramami (Łańcucką, Jarosławską i Kańczucką, zwaną Węgierską) i 5 basztami. Charakterystyczny elementy w rozplanowaniu miasta to: sieć dróg – szlaków komunikacyjnych w kierunkach wschód–zachód (tak zwany szlak ruski), na południe (trakt węgierski) i na północ (droga do Sandomierza), wąskie uliczki i obszerny rynek, czyli główny plac targowy. Z rynku prowadzą pod kątem prostym ulice w cztery strony świata. We wschodniej części rynku, na najwyższym punkcie wzniesiono w XV w. Ratusz. Za Ratuszem, na obecnym Małym Rynku, znajdował się kościół pw. św. Katarzyny, wybudowany około 1380 r. Obok ratusza, od strony północnej Żydzi mieli synagogę, wzniesioną w 1626 r. Zachodni kraniec wzgórza zajął gotycki kościół farny wraz z klasztorem Bożogrobców. Na wschodnim zaś krańcu miasta stoi warowny klasztor Bernardynów, ufundowany przez Rafała Tarnowskiego.

    Andrzej Turowicz OSB (ur. 28 października 1904 w Przeworsku, zm. 25 listopada 1989 w Tyńcu) – polski matematyk oraz zakonnik benedyktyn (przyjął imię Bernard) i kapłan katolicki. W 1946 otrzymał stopień doktora filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, na podstawie rozprawy O funkcjonałach multiplikatywnych ciągłych ("Annales Polonici Mathematici", XX, 1947). W 1963 uzyskał stopień doktora habilitowanego, w 1969 zostaje profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Matematycznym PAN. Publikował prace dotyczące równań różniczkowych, analizy funkcjonalnej, algebry, teorii sterowania i teorii automatycznej regulacji, rachunku prawdopodobieństwa, logiki matematycznej, teorii gier i analizy numerycznej.Cudowny Obraz Świętego Antoniego z Padwy w Przeworsku - obraz z wizerunkiem Świętego Antoniego z Padwy, znajdujący się w Kaplicy Świętego Antoniego z Padwy przy Kościele oo. Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku.

    Napady nieprzyjaciół ze wschodu, Tatarów, Turków spowodowały, że w 1510 r. zaczęto otaczać miasto murami. Zespół obronny Przeworska składał się z trzech ośrodków: miejskiego, od wschodu warownego klasztoru Bernardynów, od zachodu klasztoru Bożogrobców. Klasztory od strony miasta oddzielone były murami wewnętrznymi. Baszty i bramy wzmacniały obronność murów. Od strony południowej, za klasztorem Bernardynów, jak również Bożogrobców, murów nie było, pozwalało na to ukształtowanie wyniosłego terenu tej części miasta oraz błota i bagna zapewniające dostateczne warunki obronne.

    Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.Linia kolejowa nr 612 Przeworsk – Przeworsk Gorliczyna – linia kolejowa o długości 2,156 km w południowo-wschodniej Polsce.
    Widok z Rynku na Bazylikę

    Rynek i ulice zabudowane były w większości domami parterowymi z drzewa, niekiedy ze ścianą frontową z cegły, a nawet pierwszym traktem murowanym, gdy w budynku mieścił się lokal handlowy. Spotykać można było również domy murowane, a nawet piętrowe. W 1785 r. liczba domów w śródmieściu wynosiła 174.

    Cegła – materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu (także klina, wycinka pierścienia kołowego lub kształtki) uformowany z gliny, wapna, piasku, cementu (bloczki betonowe) lub innych surowców mineralnych, który wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy atmosferyczne uzyskuje poprzez proces suszenia, wypalania lub naparzania parą wodną. Cegły służą m.in. do wznoszenia ścian, murów, filarów, słupów, a także fundamentów i ścian fundamentowych. Cegły mogą też być wypełnieniem stropów (strop Kleina).Zbigniew Mieczysław Rosiński (ur. 8 stycznia 1919 w Przeworsku, zm. 26 kwietnia 2014 w Antwerpii) – podpułkownik Wojska Polskiego, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, uczestnik kampanii francuskiej 1940.

    Poza zasięgiem obwarowań miejskich powstały zarządzane przez magistrat przedmieścia. Przedmieście Łańcuckie zajmowało obszar po zachodniej stronie miasta. W 1785 r. liczyło 59 domów. Działał szpital Świętego Ducha z kościołem Świętego Michała Archanioła (na miejscu którego wzniesiono klasztor Szarytek), drewniany kościół Matki Bożej Śnieżnej oraz browar. Przedmieście Jarosławskie, liczące w 1785 r. 61 domów, ciągnęło się po północnej stronie murów obronnych. Znajdowały się tam zabudowania poczty dyliżansowej. Południowy teren wzgórza, za Bramą Kańczucką, po rzekę Mleczkę należał do Przedmieścia Kańczuckiego, obejmującego ogrody, stawy i 75 domów, zamieszkałych głównie przez tkaczy. Wschodni obszar miasta, za klasztorem Bernardynów, nazywał się Przedmieściem Pruchnickim. Zamieszkałe przez rolników łanowych obejmowało 27 domów i blachownię płótna. Pod administrację miasta należała wieś Mokra Strona oraz pastwisko Świnimost (obecne Chałupki).

    Tadeusz Henryk Rolski (ur. 18 sierpnia 1906 w Przeworsku, zm. 27 września 1991 w Warszawie) – pułkownik pilot Wojska Polskiego.Tkacz - pracownik przemysłu włókienniczego lub rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem. Zawód tkacza jest jednym z najstarszych zawodów uprawianych przez człowieka. Jego początki sięgają neolitu.
    Przeworsk w 1772 r.

    Z czasem obszar miasta ulegał z biegiem lat stopniowemu zmniejszaniu. Z Przedmieścia Jarosławskiego i Pruchnickiego, jak również z Mokrej Strony utworzone zostały dwie samodzielne wsie podległe dworowi, ponadto miasto straciło łąki, błonia i młyny. Na obszarze dawnego pastwiska Świniomost powstała wieś Chałupki, która tak samo została przejęta przez administrację dworską. Zmalała też liczba domów. Kiedy w XV w. było 672 domy, to w 1785 r. już tylko 392.

    Sala królestwa – miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego członków Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy, obiekt służący biblijnej działalności edukacyjnej prowadzonej przez ten związek wyznaniowy oraz wielbieniu Boga (Jehowy). Chociaż pierwsze takie miejsca zaczęły powstawać pod koniec XIX wieku, nazwę tę nadał im w roku 1935 Joseph Franklin Rutherford, drugi prezes Towarzystwa Strażnica. Medyka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Medyka. Miejscowość jest siedzibą gminy oraz rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła.

    W stylu barokowym wzniesiono kościół Matki Bożej Śnieżnej wraz z klasztorem Sióstr Szarytek. Z tego okresu pochodzą również: Kaplica Grobu Bożego dobudowana do kościoła farnego w latach 1692–1712, Kaplica Świętego Antoniego w zespole klasztornym Bernardynów z 1757 r. Wówczas powstała też oberża, przebudowana następnie w duchu klasycyzmu. W krajobrazie miasta pojawia się również klasycystyczny Pałac Lubomirskich w zespole pałacowo-parkowym wraz z towarzyszącymi mu oficynami.

    Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy w Polsce. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne (np. sioła, przysiółki, kolonie, okręgi, obwody, rejony, rewiry). Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań. Szczególną kompetencją, przysługującą wyłącznie sołectwom, jest dysponowanie (od 2009 r.), funduszem sołeckim.Ruś Czerwona, łac. Ruthenia Rubra lub Russia Rubra – kraina historyczna na południowo-zachodniej Ukrainie oraz w południowo-wschodniej Polsce.
    Ulica Krakowska – widok archiwalny

    W okresie rozbiorów zniszczono wiele znaczących obiektów: zburzono okazałe bramy, baszty i mury miejskie. Rozebrano dwa kościoły: w 1793 r. Świętej Katarzyny i w 1789 r. Matki Bożej Śnieżnej. Na zmianę układu przestrzennego miała wpływ budowa nowej, cesarskiej drogi Kraków-Lwów (1785). Nowy bieg i nawierzchnię tłuczniową nadano również gościńcom do Dynowa (1879), Markowej (1895) oraz Leżajska i Zarzecza.

    Diagnostyka obrazowa (obrazowanie medyczne, obrazowanie radiologiczne) – dział diagnostyki medycznej zajmujący się obrazowaniem zmian fizjologicznych oraz patologicznych zachodzących w ciele ludzkim za pomocą różnego rodzaju oddziaływań fizycznych. Znajduje się ona na pograniczu radiologii oraz medycyny nuklearnej.Kultura przeworska – kultura archeologiczna epoki żelaza rozwijająca się między III w. p.n.e. a V w. n.e. na terenach obecnej Polski oraz Zakarpacia. Dawniej zwana kulturą wenedzką lub grupą przeworską kultury grobów jamowych. Kultura przeworska zastąpiła na znacznej części swojego terytorium wcześniejszą kulturę pomorską.

    W zabudowie miasta przeważała architektura drewniana. Tylną ścianę wielu domów zastępowały mury – nie pełniły już bowiem funkcji obronnej. Rynek i place służyły targom i jarmarkom. Wygląd miasta w tym okresie nie przedstawiał się imponująco. Sytuację zmieniła budowa przeworskiej cukrowni w 1895 r. oraz węzła kolejowego. Linia kolejowa z Krakowa dotarła do miasta w 1859 r. W 1902 r. położono tory na trasie Przeworsk – Rozwadów, zaś w 1904 r. powstała kolej wąskotorowa do Dynowa. Równocześnie powstały dworce Przeworsk Główny i Wąskotorowy oraz towarzysząca im infrastruktura.

    Jan Kanty Bartnik OFM (ur. 5 sierpnia 1934 w Biedaczowie, zm. 28 grudnia 2004 w Przeworsku) – polski duchowny katolicki, bernardyn.Wojewoda (łac. comes palatinus) – organ administracji państwowej w Polsce, a w przeszłości także w innych krajach słowiańskich i bałkańskich: w Czechach, Rosji, Bułgarii, Mołdawii i Siedmiogrodzie.

    Na przełomie XIX i XX w. powstały liczne nowe obiekty: budynek tzw. Starej Poczty (1905), eklektyczna kamienica Kasy Zaliczkowej (1900), neogotycka Miejska Szkoła Męska (1904), neobarokowa kamienica miejska nr 2 (1902). W 1909 r. miasto rozbudowało ratusz (powstała nowa wieża), Towarzystwo Sokół przystosowało budynek dawnego browaru (1896), zaś Towarzystwo Gwiazda Przeworska zaadaptowało dawne koszary (1905). Inwestycją gminy żydowskiej była mykwa (1909). Władysław Pretorius wzniósł neobarokową kamienicę (1909), zaś Bolesław Zborowski budynek (ob. szkoła muzyczna) w duchu eklektyzmu. Z okazji rocznicy bitwy grunwaldzkiej wzniesiono pomnik króla Władysława Jagiełły (1910). Przy ul. Słowackiego wybudowano rzeźnię. Urządzano chodniki, utrwalano nawierzchnie jezdni ulic, wykonano nową kanalizację, ulice oświetlono latarniami naftowymi, podnoszono wygląd estetyczny miasta. W 1866 r. powstał nowy cmentarz (obecnie zw. Starym). Liczba domów w 1880 r. wynosiła 333.

    Powiat przeworski – powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Przeworsk. Wchodzi w skład polsko-ukraińskiej strefy przygranicznej.Targowisko, inaczej: targ, bazar (pers. bāzār) – wydzielony teren przeznaczony do handlu, zazwyczaj na otwartej powierzchni (plac targowy).

    W 1922 r. do Przeworska przyłączono podmiejską gminę Budy Przeworskie. W 1926 r. oddano do użytku elektrownię. W latach 1929–1931 wzniesiono budynek szkoły żeńskiej. Po pożarze miasta, przystąpiono w 1931 r. do budowy wieży wodnej. W 1934 r. przyłączono do miasta wieś Mokrą Stronę oraz część Gorliczyny. W latach 1935–1937 wzniesiono gmach sądu o charakterystycznej, modernistycznej bryle.

    Kowalstwo – rzemiosło wykonywane przez kowala, przy użyciu narzędzi kowalskich. Polega na kształtowaniu metali na gorąco, po ogrzaniu ich do temperatury mięknięcia. Miejsce pracy kowala nazywane jest kuźnią.Linia kolejowa nr 68 Lublin – Przeworsk – linia kolejowa o długości 177,172 km w południowo-wschodniej Polsce.

    Liczne zniszczenia przyniósł wybuch II wojny światowej i okupacja niemiecka. Podczas bombardowania miasta w 1939 r. uszkodzeniu uległ budynek cukrowni, spalono 88 budynków mieszkalnych, wyburzono synagogę, renesansowy budynek Starego Sądu, fragmenty murów obronnych. Ulice i place otrzymały nazwy niemieckie.

    Zabudowa miasta (1971)

    Okres PRL przyniósł liczne zmiany w architektonicznym krajobrazie miasta. Powstały nowe osiedla domów jednorodzinnych: na dawnym Błoniu Rzeźniczym (1955), Nowej Wsi (1957), ul. Głębokiej (1959), ul. Łańcuckiej (1960–1969), ul. Lwowskiej (1966). Wybudowano również obiekty wielomieszkaniowe. Wiele instytucji państwowych wzniosło swe siedziby np. Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych (1964), Cech Rzemiosł Różnych (1964), Straż Pożarna (1962), Szkoła Podstawowa nr 1 (1964), Dworzec autobusowy (1969). W czynie społecznym wzniesiono Pomnik Walki i Męczeństwa (1969). W latach 1947–1962 rozbudowano przeworską cukrownię, powstały budynki Spółdzielni Inwalidów Zgoda, Dziewiarskich Zakłady Przemysłu Terenowego i Zakłady Przemysłu Odzieżowego Vistula (1974). Wzniesiono budynek Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (ob. Urząd Miasta), Szpital Rejonowy oraz Miejski Ośrodek Kultury.

    Ks. Roman Penc (ur. 24 lutego 1884 w Turbii, zm. 15 listopada 1963 w Przeworsku) - kapłan rzymskokatolicki, proboszcz Parafii pw. Ducha Świętego w Przeworsku, Honorowy Kanonik Przemyskiej Kapituły Kolegiackiej.Zespół Pałacowo-Parkowy w Przeworsku – kompleks budynków (w tym pałac, oranżeria i inne) w Przeworsku. Kompleks znajdujące się na terenie parku w stylu angielskim. Zespół był wznoszony przez rodzinę Lubomirskich.

    W 1992 r. poświęcono nowy kościół pw. św. Józefa Sebastiana Pelczara, zlokalizowany przy ul. Jedności (Parafia Gorliczyna). Parafia Chrystusa Króla wzniosła kaplicę przy ul. Misiągiewicza (2001), obecnie trwa budowa kościoła pw. Chrystusa Króla. Pozostałe inwestycje w mieście to budowa Gimnazjum nr 1 (2002) wraz z Halą Sportową im. Tadeusza Ruta, powstanie licznych obiektów handlowo-usługowych, przebudowa dworca kolejowego oraz trwająca budowa autostrady A4 w północnej części miasta.

    Ferdynand Władysław Czaplicki (ur. 1828 w Przeworsku – zm. 14 kwietnia 1886 we Lwowie) – kapitan, pisarz, powstaniec styczniowy w 1863 r.Jerzy Turnau (ur. 1869 w Dobczycach, zm. 1925) – ziemianin z okolic Przeworska, założyciel Wyższych Kursów Ziemiańskich we Lwowie, także literat i malarz. Doprowadził do zmian w polskim rolnictwie, głównie w Polsce południowo-wschodniej.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Filantropia (stgr. φιλανθρωπία philanthrōpia – dobroczynność, życzliwość; φιλάνθρωπος philánthrōpos – kochający ludzkość) to działalność osób bądź instytucji, polegająca na bezinteresownym udzielaniu pomocy finansowej lub materialnej potrzebującym.
    Cmentarz żydowski w Przeworsku – kirkut został założony zapewne w XVIII stuleciu. Miał powierzchnię 0,48 ha. W czasie II wojny światowej został zniszczony przez hitlerowców. Obecnie na jego miejscu znajduje się dworzec autobusowy oraz tablica pamiątkowa upamiętniająca nekropolię.
    Pomnik Chrystusa Króla w Przeworsku – pomnik zlokalizowany w Przeworsku, przy ul. Kościelnej, na terenie dziedzińca Bazyliki Mniejszej pw. Ducha Świętego.
    Budynek Szkoły Muzycznej w Przeworsku (Kamienica Zborowskiego) - zabytkowy budynek w Przeworsku znajdujący się przy ul. Krakowskiej 2 (dawniej 20) na zbiegu z ul. Konopnickiej.
    Neurologia – dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami obwodowego układu nerwowego i ośrodkowego układu nerwowego. Neurologia i psychiatria są dziedzinami pokrewnymi, a niektóre choroby są domeną zarówno neurologa jak i psychiatry. Neurologia zajmuje się głównie schorzeniami, których podłożem jest proces uszkadzający układ nerwowy, a psychiatria z kolei zajmuje się głównie chorobami, których podłożem jest biochemiczne zaburzenie funkcjonowania mózgu jako całości.
    Okręg wyborczy nr 58 do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej obejmuje obszar powiatów: bieszczadzkiego, jarosławskiego, leskiego, lubaczowskiego, przemyskiego, przeworskiego, sanockiego oraz miasto na prawach powiatu: Przemyśl. W obecnym kształcie został utworzony w 2011 na podstawie Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112). Po raz pierwszy wybory zostały zorganizowane w nim 9 października 2011.
    Bolesław Łukasz Taborski (ur. 18 października 1917 w Jarosławiu, zm. 18 listopada 2004 w Przemyślu) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy przemyski w latach 1963–1993, od 1993 do 2004 biskup senior archidiecezji przemyskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.161 sek.