Prusy Nowowschodnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Prusy Nowowschodnie (niem. Neuostpreußen), prowincja państwa pruskiego (1795-1807) utworzona na ziemiach polskich, zagarniętych przez Prusy w III rozbiorze (1795), z wyjątkiem części terenów województw mazowieckiego i rawskiego znajdujących się na lewym brzegu Wisły, które włączono wówczas do prowincji Prusy Południowe. Powiaty mazowieckie i dobrzyńskie znajdujące się na prawym brzegu Wisły, a należące od II rozbioru do Prus Południowych, odłączono od tej prowincji i przyłączono do Prus Nowowschodnich. Ostatecznie w granicach prowincji znalazły się przedrozbiorowe: województwo płockie, ziemia dobrzyńska, część województwa mazowieckiego, znaczna część województw podlaskiego i trockiego oraz niewielka część Żmudzi. Prowincja obejmowała obszar między Wisłą, Bugiem i Niemnem o powierzchni 55 000 km² z 1 mln mieszkańców. Stolicą prowincji był Białystok.

Pułtusk – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim (siedziba starostwa), siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Pułtusk. Położone w północnej części Mazowsza, na skraju Puszczy Białej nad Narwią, w mezoregionie Dolina Dolnej Narwi.Bodzanów – wieś w Polsce położona we zachodniej części województwa mazowieckiego, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów. Był miastem duchownym.
Królestwo Prus w 1806 (Prusy Nowowschodnie, Południowe i Okręg Nadnotecki zaznaczone na niebiesko)

Prusacy na zajętych terenach utworzyli dwa tymczasowe urzędy: Komisje Organizacyjne Kamer Wojny i Domen: w Płocku i Białymstoku. W 1797 roku Komisje przekształcono w kamery wojny i domen, które sprawowały władzę w departamentach (Departement der Kriegs- und Domänen-Kammer). Departamenty były zaś podzielone na powiaty. Obszar powiatów był odmienny od przedrozbiorowego. Sieć powiatów zmieniono także na obszarze przyłączonym z Prus Południowych.

Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Korycin – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Korycin. Położona na trasie Białystok – Augustów.

Granice powiatów w większości przetrwały na obszarze Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego do czasu reformy podziału administracyjnego przeprowadzonej w 1867.

Prusy Nowowschodnie na mapie Roberta Wilkinsona z 1808 r.

Podział administracyjny[ | edytuj kod]

Stan na 1800 rok (129 miast):

  • departament białostocki (86 miast)
  • powiat białostocki (s. Białystok)
  • 10 miast: Białystok, Choroszcz, Gródek, Janów, Jasionówka, Knyszyn, Odelsk, Sokółka, Wasilków, Zabłudów (Trzcianne nie zaliczone w 1800 do miast)
  • powiat bielski (s. Bielsk)
  • 5 miast: Bielsk, Boćki, Kleszczele, Narew, Orla (Rudka nie zaliczona w 1800 do miast)
  • powiat dąbrowski (s. Dąbrowa)
  • 10 miast: Dąbrowa, Hołynka, Korycin, Kuźnica, Lipsk, Nowy Dwór, Raczki, Sidra, Sopoćkinie, Suchowola, Sztabin
  • powiat drohiczyński (s. Drohiczyn)
  • 5 miast: Ciechanowiec, Drohiczyn, Mielnik, Siemiatycze, Wysokie Mazowieckie (Niemirów nie zaliczony w 1800 do miast)
  • powiat goniądzki (s. Goniądz)
  • 10 miast: Augustów, Goniądz, Grajewo, Jedwabne, Osowiec, Radziłów, Rajgród, Szczuczyn, Wąsosz, Wizna
  • powiat kalwaryjski (s. Kalwaria)
  • 8 miast: Kalwaria, Lubów, Olita, Simno, Urdomin, Wierzbołów, Wisztyniec, Wyłkowyszki
  • powiat łomżyński (s. Łomża)
  • 6 miast: Kolno, Łomża, Nowogród, Stawiski, Śniadowo, Zambrów
  • powiat mariampolski (s. Mariampol)
  • 10 miast: Balwierzyszki, Ludwinów, Mariampol, Pilwiszki, Poniemoń, Preny, Sapieżyszki, Sudargi, Szaki, Władysławów
  • powiat suraski (s. Suraż)
  • 3 miasta: Brańsk, Suraż, Tykocin
  • powiat wigierski (s. Wigry)
  • 18 miast: Bakałarzewo, Berżniki, Filipów, Jeleniewo, Krasnopol, Lejpuny, Liszków, Łoździeje, Metele, Mirosław, Przerośl, Puńsk, Sejny, Sereje, Suwałki, Szczebra, Wiejsieje, Wiżajny
  • departament płocki (43 miasta)
  • powiat lipnowski (s. Lipno)
  • 7 miast: Bobrowniki, Kikół, Lipno, Dobrzyń nad Drwęcą, Dobrzyń nad Wisłą, Rypin, Skępe
  • powiat mławski (s. Mława)
  • 8 miast: Bieżuń, Drobin, Kuczbork, Mława, Radzanów, Sierpc, Szreńsk, Żuromin
  • powiat ostrołęcki (s. Ostrołęka)
  • 7 miast: Andrzejewo, Brok, Czyżew, Myszyniec, Nur, Ostrołęka, Ostrów
  • powiat przasnyski (s. Przasnysz)
  • 5 miast: Chorzele, Ciechanów, Janowo, Niedzbórz, Przasnysz
  • powiat pułtuski (s. Pułtusk)
  • 7 miast: Maków, Nasielsk, Nowe Miasto, Pułtusk, Różan, Serock, Wyszków
  • powiat wyszogrodzki (s. Wyszogród)
  • 9 miast: Bielsk, Bodzanów, Czerwińsk, Płock, Płońsk, Raciąż, Sochocin, Wyszogród, Zakroczym
  • W 1807 roku (traktat tylżycki) część departamentu białostockiego (obwód białostocki) włączono do Rosji, pozostałą część departamentu białostockiego wraz z departamentem płockim do Księstwa Warszawskiego.

    Sereje (lit. Seirijai, ros. Серее) - miasteczko na Litwie w okręgu olickim w rejonie Łoździejskim, położone ok. 20 km od Łoździej. Przed 1914 r. mieszkało tam 4 tys. mieszkańców, z tego 3 tys. Żydów. W 2001 r. liczba ludności wynosiła 983 osoby. Siedziba starostwa Sereje.Powiat suraski – od 1513 do 1795 powiat w województwie podlaskim (I Rzeczpospolita), ziemia bielska, następnie od 1795 do 1807 w departamencie białostockim pruskiej prowincji Prusy Nowowschodnie (Nowych Prus Wschodnich). Jego siedzibą było miasto Brańsk.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Powiat lub ujezd maryampolski od 1795 do 1807 r. powiat departamentu białostockiego pruskiej prowincji Prusy Nowowschodnie, następnie w departamencie łomżyńskim Księstwa Warszawskiego, potem, od 1816 w Królestwie Kongresowym, w województwie augustowskim, następnie (od 1837) guberni augustowskiej. W 1867 r. wszedł w skład guberni suwalskiej, zmniejszony. 10 października 1920 r. na podstawie umowy suwalskiej wszedł w skład Litwy. Ośrodkiem był Mariampol.
    Trzcianne (jidysz: טרעסטיני, Trestiny) – wieś w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy Trzcianne. Wieś zamieszkuje ok. 607 osób. Trzcianne leży na obrzeżach Biebrzańskiego Parku Narodowego.
    Jeleniewo – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Wschodniosuwalskim, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Jeleniewo przy drodze wojewódzkiej nr 655.
    Sopoćkinie (biał. Сапоцкін, Sapockin) – osiedle typu miejskiego na Białorusi w obwodzie grodzieńskim oddalone o 26 km od Grodna. 1300 (2010) mieszkańców, w większości Polaków.
    Preny (lit. Prienai) – miasto na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, 39 km od Kowna, 40 km od Mariampola.
    Niedzbórz (nazwy historyczne: 1349 Pokrite Wody, Pocrithki duplex, Pokrithky utra, Pokrythky, 1503 Miedziborze, Miedzyborze, Myedzborsz) – starożytna osada, wieś (kiedyś miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Strzegowo.
    Nowy Dwór – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Nowy Dwór. Według stanu na 31 grudnia 2012 w miejscowości zamieszkiwało 625 osób.

    Reklama