Protosuchia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Protosuchia – grupa wczesnych krokodylomorfów. Żyły one przeważnie na lądzie i osiągały około 1 m długości.

Kręgowce (Vertebrata, od łac. vertebra – kręg) – najliczniejszy podtyp strunowców (Chordata), mocno zróżnicowany morfologicznie; obejmujący kręgouste, ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki. Dotychczas opisano około 58 000 gatunków kręgowców, co stanowi około 5% opisanych gatunków zwierząt. Wielkość współcześnie żyjących kręgowców waha się od 7,7 mm u żab Paedophryne amauensis do 33,9 m u płetwala błękitnego. Cechują się obecnością tkanki kostnej, mają dwuboczną symetrię ciała z dobrze wyodrębnioną głową. Szkielet wewnętrzny stanowi podporę dla tkanek i narządów w trakcie rozwoju, umożliwiając osiąganie dużych rozmiarów. Charakterystyczną cechą kręgowców jest posiadanie czaszki, kręgosłupa i dwóch par kończyn. Układ mięśniowy składa się z dwóch mas mięśni położonych równolegle po bokach kręgosłupa. Ruch odbywa się dzięki skurczom mięśni, przyczepionych do kości lub chrząstek.Sichuanosuchus – rodzaj krokodylomorfa z grupy Protosuchia żyjącego w późnej jurze i prawdopodobnie również we wczesnej kredzie na obecnych terenach Chin. Gatunek typowy, S. huidongensis, został opisany w 1995 roku przez Penga Guangzhao w oparciu o niemal kompletny szkielet odkryty w górnojurajskich osadach formacji Shangshaximiao na terenie Basenu Syczuańskiego. Sichuanosuchus osiągał niewielkie rozmiary – czaszka mierzyła około 6,1 cm długości u gatunku typowego i około 6,7 cm u S. shuhanensis, opisanego w 1997 roku przez Wu Xiaochuna, Hansa-Dietera Suesa i Donga Zhiminga. S. shuhanensis żył później – osady, w których odnaleziono jego szczątki, są datowane na prawdopodobnie wczesną kredę. Sichuanosuchus poruszał się czworonożnie, przednie kończyny były stosunkowo długie i smukłe. Heterodontyczne uzębienie z dużymi zębami odpowiadającymi kłom oraz bocznie spłaszczonymi i piłkowanymi zębami znajdującymi się za nimi dowodzi, że Sichuanosuchus odżywiał się mięsem. Prawdopodobnie prowadził wodny tryb życia.

Według definicji filogenetycznej zaproponowanej w 2001 roku przez Paula Sereno i współpracowników do Protosuchia należą wszystkie taksony spokrewnione bliżej z Protosuchus richardsoni niż z krokodylem nilowym. Nie jest jasne, czy tradycyjnie pojmowane Protosuchia należałyby do tego kladu, a tym samym czy są grupą naturalną. Niektóre analizy wspierają ich monofiletyzm, podczas gdy inne sugerują, że Protosuchia to grad ewolucyjny, a klad stanowią tylko niektórzy ich przedstawiciele. Według analizy przeprowadzonej przez Diego Pola i Marka Norella na najbardziej parsymonicznym spośród wygenerowanych drzew Protosuchia jest grupą parafiletyczną, jednak wydłużenie drzewa o zaledwie dwa stopnie spowoduje, że stanie się monofiletyczna. Według analiz przeprowadzonych przez Pola i współpracowników oraz Fiorellego i Calvo klad tworzą rodzaje:

Zaraasuchus – rodzaj krokodylomorfa z grupy Protosuchia żyjącego w późnej kredzie na terenach Azji. Został opisany w 2004 roku przez Diego Pola i Marka Norella w oparciu o niekompletny szkielet obejmujący tylną część czaszki i żuchwy połączone z kręgami szyjnymi, osteodermami i fragmentami kończyn przednich (IGM 100/1321). Skamieniałości te odkryto w górnokredowych osadach Kanionu Zos na pustyni Gobi w Mongolii. Zaraasuchus był niewielkim, smukłym, lecz opancerzonym krokodylomorfem, ogólną budową przypominał innego późnokregowego krokodylomorfa z terenów Mongolii – Gobiosuchus, od którego odróżniały go głównie cechy czaszki. Czaszka Zaraasuchus była pokryta cienkimi kostnymi grzebieniami. Podobnie jak Gobiosuchus miał stosunkowo bardzo długą szyję. U holotypu Zaraasuchus zachowały się jedynie trzony kości ramiennej i łokciowej, wiadomo jednak, że kończyny przednie były, tak jak u Gobiosuchus, bardzo długie i smukłe. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Pola i Norella sugeruje, że Zaraasuchus i Gobiosuchus są taksonami siostrzanymi, a klad Gobiosuchidae, obejmujący te dwa rodzaje, łączy 14 synapomorfii. Analiza nie wspiera monofiletyzmu grupy Protosuchia – Gobiosuchidae są bliżej spokrewnione z Mesoeucrocodylia niż z kladem obejmującym Orthosuchus, Hemiprotosuchus, „takson z Kayenta” i protozucha. Oprócz Zaraasuchus i Gobiosuchus w późnej kredzie na obecnych terenach Mongolii żył także inny bazalny krokodylomorf Zosuchus, być może również kiepsko poznany Artzosuchus.Gobiosuchus – rodzaj niewielkiego krokodylomorfa z rodziny Gobiosuchidae żyjącego w późnej kredzie na terenach Azji. Gatunek typowy, G. kielanae, został opisany w 1972 roku przez Halszkę Osmólską w oparciu o czaszkę i niekompletny szkielet pozaczaszkowy (ZPAL MgR-II/67) odkryte w datowanych na wczesny kampan osadach formacji Dżadochta na terenie pustyni Gobi w Mongolii. W 1983 roku Michaił Jefimow opisał odkrytą w formacji Barun Goyot czaszkę jako należącą do gatunku G. parvus, jednak możliwe, że reprezentuje ona G. kielanae. Gobiosuchus był niewielkim, mierzącym około 60 cm długości, w pełni opancerzonym długoszyim i długonogim krokodylomorfem lądowym. Miał niewielkie, ciasno ułożone zęby, co sugeruje, że żywił się małą zdobyczą, taką jak bezkręgowce i nieduże kręgowce. Gardło było wąskie, co wskazuje, iż każde większe pożywienie musiało zostać pokawałkowane przed połknięciem. Szyja jest tej samej długości co czaszka, co stanowi cechę nietypową wśród Crocodyliformes, jednak jej ruchomość ograniczały wydłużone żebra szyjne oraz rzędy pokrywających ją osteoderm. Długość kończyn przednich stanowi około 75% długości kończyn tylnych. Ogon był prawdopodobnie równie długi jak reszta ciała, podobnie jak u protozucha i bardziej prymitywnych krokodylomorfów, jednak z powodu niekompletności materiału kopalnego pozostaje to hipotezą. Najbliższym krewnym Gobiosuchus jest prawdopodobnie Zaraasuchus – również żyjący w późnej kredzie na obecnych terenach pustyni Gobi – z którym łączy go wiele synapomorfii. Te dwa rodzaje tworzą klad Gobiosuchidae.
  • Orthosuchus
  • Protosuchus
  • Hemiprotosuchus
  • Edentosuchus
  • Inny hipotetyczny klad, spokrewniony bliżej z Hsisosuchus i Mesoeucrocodylia, obejmuje rodzaje istniejące od późnej jury do późnej kredy:

  • Zosuchus
  • Sichuanosuchus
  • Shantungosuchus
  • Neuquensuchus
  • Późnokredowe chińsko-mongolskie Gobiosuchidae (Gobiosuchus i Zaraasuchus) – lokowani są na drzewie filogenetycznym pomiędzy powyższymi kladami lub w obrębie drugiego spośród nich.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Paul C. Sereno, Hans C. E. Larsson, Christian A. Sidor, Boubé Gado. The Giant Crocodyliform Sarcosuchus from the Cretaceous of Africa. „Science”. 294 (5546), s. 1516–1519, 2001. DOI: 10.1126/science.1066521 (ang.). 
    2. Wu Xiaochun, Hans-Dieter Sues, Dong Zhiming. Sichuanosuchus shuhanensis, a New ?Early Cretaceous Protosuchian (Archosauria: Crocodyliformes) from Sichuan (China), and the Monophyly of Protosuchia. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 17 (1), s. 89–103, 1997 (ang.). 
    3. James M. Clark: Patterns of evolution in Mesozoic Crocodyliformes. W: Nicholas C. Fraser, Hans-Dieter Sues: In the Shadow of the Dinosaurs. Cambridge University Press, 1994, s. 84–87. ISBN 0-521-45242-2.
    4. Diego Pol, Mark A. Norell. A New Gobiosuchid Crocodyliform Taxon from the Cretaceous of Mongolia. „American Museum Novitates”. 3458, s. 1–34, 2004. DOI: 10.1206/0003-0082(2004)458%3C0001:ANGCTF%3E2.0.CO;2 (ang.). 
    5. Diego Pol, Ji Shu'an, James M. Clark, Luis M. Chiappe. Basal crocodyliforms from the Lower Cretaceous Tugulu Group (Xinjiang, China), and the phylogenetic position of Edentosuchus. „Cretaceous Research”. 25 (4), s. 603–622, 2004. DOI: 10.1016/j.cretres.2004.05.002 (ang.). 
    6. Lucas E. Fiorelli, Jorge O. Calvo. The first "protosuchian" (Archosauria: Crocodyliformes) from the Cretaceous (Santonian) of Gondwana. „Arquivos do Museu Nacional, Rio de Janeiro”. 65 (4), s. 417–459, 2007 (ang.). 




    Warto wiedzieć że... beta

    Paul Sereno (ur. 11 października 1957 w Aurorze w stanie Illinois w Stanach Zjednoczonych) – amerykański paleontolog, wykładowca w University of Chicago, współpracownik National Geographic. Jego specjalnością są dinozaury – odkrył i opisał wiele nowych rodzajów, m.in.: afrowenatora, deltadroma, jobarię, suchomima i eoraptora – jednego z dwóch najwcześniejszych znanych dinozaurów. Podczas wykopalisk prowadzonych w północnej Afryce, m.in. w Nigrze, odnalazł niemal kompletny szkielet sarkozucha i pierwszą dobrze zachowaną czaszkę karcharodontozaura, na podstawie której opisał nowy gatunek – Carcharodontosaurus iguidensis. 14 sierpnia 2008 ogłoszono, że w październiku 2000 Sereno odnalazł na Saharze duże cmentarzysko, które wraz z archeologami badał przez osiem lat. Prowadził również prace w Ameryce Południowej.
    Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładami są ssaki lub gąbki.
    Mark A. Norell (ur. 26 lipca 1957 w Saint Paul) – amerykański paleontolog specjalizujący się w badaniu dinozaurów, zwłaszcza celurozaurów, oraz mezozoicznej fauny Azji.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.
    Archozauromorfy (Archosauromorpha) – infragromada gadów z podgromady Diapsida. Definiowana jako klad obejmujący archozaury oraz wszystkich przedstawicieli kladu Sauria bliżej spokrewnionych z nimi niż z lepidozaurami, jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzajów Prolacerta, Trilophosaurus i Hyperodapedon oraz archozaurów i wszystkich jego potomków lub jako klad obejmujący rodzaj Protorosaurus i wszystkich przedstawicieli kladu Sauria bliżej spokrewnionych z rodzajem Protorosaurus niż z lepidozaurami.
    Diapsydy (Diapsida, z gr. di – dwa + apsis – łuk) – grupa owodniowców z gromady zauropsydów (Sauropsida), w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk. Dzięki temu czaszka stała się lżejsza a szczęki bardziej ruchliwe. Choć część diapsydów wtórnie straciła jedną lub obie pary otworów skroniowych (m.in. węże), są nadal zaliczane do tej grupy, gdyż ich przodkowie mieli diapsydalną budowę czaszki.
    Gobiosuchidae – rodzina krokodylomorfów z grupy Protosuchia. Została nazwana w 1972 roku przez Halszkę Osmólską jako monotypowa rodzina obejmująca gatunek Gobiosuchus kielanae. Obecnie znane są dwa rodzaje należące do tej rodziny – Gobiosuchus i Zaraasuchus. Gobiosuchus był niewielkim, mierzącym około 60 cm długości, w pełni opancerzonym długoszyim i długonogim krokodylomorfem lądowym. Miał niewielkie, ciasno ułożone zęby, co sugeruje, że żywił się małą zdobyczą, taką jak bezkręgowce i nieduże kręgowce. Gardło było wąskie, co wskazuje, iż każde większe pożywienie musiało zostać pokawałkowane przed połknięciem. Szyja jest tej samej długości co czaszka, co stanowi cechę nietypową wśród Crocodyliformes, jednak jej ruchomość ograniczały wydłużone żebra szyjne oraz rzędy pokrywających ją osteoderm. Długość kończyn przednich wynosi około 75% długości kończyn tylnych. Ogon był prawdopodobnie równie długi jak reszta ciała, podobnie jak u protozucha i bardziej prymitywnych krokodylomorfów, jednak z powodu niekompletności materiału kopalnego pozostaje to hipotezą. Zaraasuchus był podobny – od Gobiosuchus odróżniały go głównie cech czaszki. Analiza filogenetyczna przeprowadzona w 2004 roku przez Diego Pola i Marka Norella sugeruje, że klad Gobiosuchidae, obejmujący te dwa rodzaje, łączy 14 synapomorfii. Analiza nie wspiera monofiletyzmu grupy Protosuchia – Gobiosuchidae są bliżej spokrewnione z Mesoeucrocodylia niż z kladem obejmującym Orthosuchus, Hemiprotosuchus, „takson z Kayenta” i protozucha. Zarówno Gobiosuchus, jak i Zaraasuchus żyły w późnej kredzie na obecnych terenach Mongolii.

    Reklama