Propercjusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Auguste Jean Baptiste Vinchon, Propercjus and Cynthia w Tivoli

Propercjusz (łac. Sextus Propertius) (ok. 50 p.n.e. - pomiędzy 15 - 2 p.n.e.), poeta starożytnego Rzymu. Wiadomości o jego prywatnym życiu są skąpe. Wcześnie stracił ojca, ale otrzymał gruntowne wykształcenie od matki. Dotknęła go częściowa konfiskata rodzinnego majątku, dokonana dla zabezpieczenia potrzeb żołnierzy zwycięskiego w wojnie domowej Oktawiana Augusta. Pisał elegie miłosne, najbardziej znane poświęcone kobiecie imieniem Cynthia. Również treny (poświęcone m.in. Marcellusowi, siostrzeńcowi Oktawiana Augusta). Na zamówienie Mecenasa stworzył również kilka utworów opisujących genezę niektórych zwyczajów, budowli czy pomników w Rzymie. Liryka poety uchodzi za trudną z uwagi na skrótowość stylu i liczne dygresje. Jego wiersz jest swobodniejszy niż wiersz Owidiusza, ale bardziej regularny niż wiersz Katullusa. Twórczość Propercjusza nie była znana w średniowieczu, natomiast w renesansie stała się sławna. Wywarła ona wtedy wpływ na wielu poetów europejskich, w tym na Jana Kochanowskiego.

Marek Klaudiusz Marcellus (Marcus Claudius Marcellus) (ur. 42 p.n.e.; zm. 23 p.n.e.) syn Gajusza Klaudiusza Marcellusa (Gaius Claudius Marcellus) i Oktawii Młodszej (Octavia Minor) Będąc jednym z najbliższych krewnych Oktawiana stał się przedmiotem politycznych zabiegów. W wieku trzech lat został zaręczony z Pompeją, córką Sekstusa Pompejusza, gdy triumwirowie Oktawian i Marek Antoniusz zawarli z nim pokój w Puteoli . Gdy Pompejusz został trzy lata później pokonany, Pompeja wraz z ojcem uciekła do Azji i małżeństwo nie doszło do skutku. Od 30 p.n.e. roku August rozpoczął wprowadzać Marcellusa w działalność publiczną, dając do zrozumienia, że widzi w nim swojego dziedzica. W 29 p.n.e. Marcellus uczestniczył w potrójnym tryumfie Oktawiana, na podobieństwo udziału Oktawiana w tryumfie Cezara w 46 p.n.e. W 25 p.n.e. jako trybun wojskowy brał udział w wyprawie Oktawiana do Hiszpanii. W tymże roku poślubił wówczas 14-letnią Julię, jedyną córkę cesarza Augusta. W 24 p.n.e. został pontyfikiem, uzyskał prawo bycia senatorem wśród ekspretorów oraz ubiegania się o konsulat 10 lat wcześniej, niż zwyczajowo. W 23 p.n.e. sprawował swój pierwszy urząd publiczny jako edyl. Zorganizował wtedy wspaniałe igrzyska w celu pozyskania poparcia dla dalszej kariery politycznej. W końcu tego roku zachorował i przedwcześnieumarł w Bajach. Był pierwszą osobą pochowaną w nowo zbudowanym Mauzoleum Augusta. Dla uczczenia jego pamięci Oktawia założyła bibliotekę, zaś August nazwał teatr imieniem Marcellusa. O jego przedwczesnej śmierci wspomina Wergiliusz w "Eneidzie".Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Propercjusz, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-10-19].
  2. Georg Hans Luck: Sextus Propertius Roman poet (ang.). britannica.com. [dostęp 2016-10-19].

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, s. 350, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.
  • International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Aleksander Krawczuk (ur. 7 czerwca 1922 w Krakowie) – polski historyk starożytności i eseista, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, były minister kultury, poseł na Sejm I i II kadencji.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Tren, lament, płacz (żałobny) – utwór liryczny o charakterze żałobnym, wywodzący się ze starogreckiej poezji funeralnej, blisko spokrewniony z elegią, a także epicedium; ważny element struktury tragedii greckiej; odmiana pieśni lamentacyjnej. Utwory takie były poświęcane zmarłej osobie i wyrażały żal oraz smutek z powodu jej odejścia, a także przedstawiały jej cnoty i zasługi. Twórcami trenów byli m.in. Symonides z Keos i Pindar (w Grecji) oraz Newiusz i Owidiusz (w Rzymie). Do antycznej twórczości trenodycznej nawiązywali poeci renesansowi (m.in. Francesco Petrarca).
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Elegia (gr. elegeia – pieśń żałobna) – utwór liryczny o treści poważnej, refleksyjny, utrzymany w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, dotyczący spraw osobistych lub problemów egzystencjalnych (przemijanie, śmierć, miłość); wyróżnia się elegie miłosne i patriotyczne. Należy do najbardziej charakterystycznych form liryki bezpośredniej.

    Reklama