• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Progress - statek kosmiczny



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Balistyczna kapsuła powrotna Raduga (ros. Возвращаемая баллистическая капсула Радуга) – kapsuła powrotna, używana do wysyłania na Ziemię materiałów ze stacji orbitalnej Mir. Kapsuły Raduga wysyłane były na Mir na pokładzie transportowców Progress. Załadowana materiałami kapsuła była następnie montowana w miejscu kotwy systemu cumowniczego pojazdu Progress. Po odłączeniu pojazdu od stacji, w trakcie deorbitacji, kapsuła była odstrzeliwana na wysokości 120 km i schodziła lotem balistycznym samodzielnie, a następnie lądowała z użyciem spadochronu.
    Wersje[ | edytuj kod]

    Progress (1978-1990)[ | edytuj kod]

    Projekt pojazdu opracowało biuro TsKBEM (dziś RKK Energia). Prace nad pojazdem rozpoczęto w 1973 roku, pod oznaczeniem 11F615A15. Projekt ukończono w lutym 1974 roku, a pierwszy pojazd był gotowy do startu w listopadzie 1977 roku. Progress 1 wystrzelono 20 stycznia 1978 roku przy pomocy rakiety wynoszącej pojazdy Sojuz.

    Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.Salut 6 (ros. Салют-6) – radziecka stacja orbitalna, ósma z wszystkich stacji programu Salut. Została wyniesiona na orbitę 29 września 1977 za pomocą rakiety Proton K z kosmodromu Bajkonur w ZSRR (obecnie Kazachstan). Funkcjonowała przez pięć lat.

    Pierwsza wersja pojazdu miała masę 7,02 t i zabierała 2,3 t ładunku - 30% masy startowej. Miał on tę samą średnicę, co Sojuz - 2,2 metra, ale był nieco dłuższy - 8 metrów. Lot automatycznego pojazdu trwał 3 dni, tyle samo, co Sojuza. Progress był w stanie pozostawać zacumowany do stacji przez jeden miesiąc.

    Pierwsza wersja pojazdu pozostawała w służbie do maja 1990 roku.

    Poniższa tabela zawiera chronologiczną listę lotów bezzałogowych statków kosmicznych do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.STS-114 (nazywana też Return to Flight 2 – Powrót do Lotu 2) – pierwsza misja amerykańskiego wahadłowca po trwającej 907 dni przerwie spowodowanej katastrofą Columbii. Podczas misji użyto po raz pierwszy instrumentu OBSS. Biorący w niej udział wahadłowiec Discovery wystartował 26 lipca 2005 o godzinie 10:39 EDT (16:39 czasu polskiego), pomimo wykrytej kilkanaście dni wcześniej usterki jednego z czterech czujników poziomu paliwa w zewnętrznym zbiorniku. Awaria ta spowodowała przesunięcie terminu startu, zakładanego wcześniej na 13 lipca. Misję, która zgodnie z planem powinna zakończyć się 7 sierpnia 2005 przedłużono o jeden dzień. 8 sierpnia ok. godz. 10:52 astronauci przelecieli nad południową Polską. Ostatecznie misja zakończyła się pomyślnym lądowaniem w bazie Edwards w Kalifornii 9 sierpnia 2005 o godzinie 14:11 czasu polskiego (12:11 UTC).

    Parametry techniczne[ | edytuj kod]

    Schemat statku transportowego Progress
  • Masa startowa: 7020 – 7249 kg
  • Masa ładunku: (Progress 1-24) ~2300 kg
  • Masa ładunku: (Progress 24-42) ~2500 kg
  • Długość: 7,94 m
  • Średnica modułów towarowych: 2,2 m
  • Maksymalna średnica: 2,72 m
  • Objętość ładowni: 6,6 m³
  • Progress M[ | edytuj kod]

    Wersja 11F615A55 (1989-2009)[ | edytuj kod]

    Ulepszona wersja pojazdu o nazwie Progress M (oznaczenie producenta: 7K-TGM) pierwszy lot odbyła w sierpniu 1989 roku. Pierwsze 43 loty były na stację Mir; potem używano transportowca do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Do sierpnia 2014 roku, statki wykonały 56 lotów do ISS.

    Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).Sojuz (ros. Союз, "związek, zjednoczenie, sojusz") – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na swój pokład załogi liczące maksymalnie do trzech osób. Od 1967 r. Sojuzy są środkiem transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz zaczęto również używać do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.

    Wersja Progress M została wyposażona w usprawnienia pochodzące z pojazdów Sojuz-T i Sojuz-TM. Była w stanie wykonywać loty automatyczne o czasie do 30 dni i wynosić o 100 kg ładunku więcej. Była także w stanie - po raz pierwszy - transportować niewielkie ładunki z powrotem na Ziemię, dzięki kapsule Raduga. Kapsuła była w stanie pomieścić ładunki o masie do 150 kg. Wersja ta była także pierwszą wyposażoną w panele słoneczne.

    Bezzałogowy kosmiczny statek zaopatrzeniowy – rodzaj automatycznego pojazdu kosmicznego specjalnie zaprojektowanego i przeznaczonego do dostarczania na stacje orbitalne materiałów i elementów niezbędnych do wyznaczonych celów misji kosmicznych i podtrzymania życia na stacji.Automatyczny Statek Transferowy (ang. Automated Transfer Vehicle, ATV) – typ kosmicznych statków transportowych Europejskej Agencji Kosmicznej (ESA), służących do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) w paliwo, wodę, powietrze i materiały do eksperymentów. Dodatkowo, ATV może podnieść orbitę stacji, przywracając jej właściwą pozycję utraconą przez działanie szczątkowej ziemskiej atmosfery. Są to pojazdy bezzałogowe wynoszone za pomocą rakiet Ariane 5 ES z kosmodromu Kourou. Po kilku dniach lotu (w przypadku pierwszej misji po trzech tygodniach lotu) statki automatycznie dokują do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (do modułu Zwiezda).

    Wersja 11F615A60 (od 2008)[ | edytuj kod]

    Kolejna modyfikacja pojazdu Progress, wyposażona w nowy cyfrowy komputer pokładowy TsVM-101 i system telemetrii MBITS po raz pierwszy została wystrzelona 26 listopada 2008 roku z kosmodromu Bajkonur.

    Pojazd należy do tzw. serii 400 (oznaczenie GRAU: 11F615A60), a wszystkie wprowadzone w nim udoskonalenia wykorzystane zostały potem w produkcji pojazdu załogowego Sojuz-TMA-M. Występuje także pod oznaczeniem Progress M-M.

    Parametry techniczne[ | edytuj kod]

    Schemat statku transportowego Progress M
  • Masa startowa: 7130 kg
  • Masa ładunku: 2600 kg
  • Masa ładunku stałego: 1500 kg
  • Masa ładunku płynnego: 1540 kg
  • Długość: 7,23 m
  • Rozpiętość baterii słonecznych: 10,6 m
  • Objętość ładowni hermetycznej: 7,6 m³
  • Średnica modułów towarowych: 2,2 m
  • Maksymalna średnica: 2,72 m
  • Progress M1 (2000-2004)[ | edytuj kod]

    Progress M1 - kolejny wariant pojazdu, przystosowany do przewożenia większej ilości paliwa (a mniejszej całkowitej masy ładunku). Od pierwszego wystrzelenia w 2000 roku odbyło się 11 lotów tej wersji.

    Energia (ros. Ракетно-космическая корпорация «Энергия» имени С.П.Королёв, Rakietno-kosmiczeskaja korporacyja "Eniergija" imieni S.P. Korolow) – rosyjskie przedsiębiorstwo będące głównym dostawcą statków kosmicznych, rakiet i komponentów stacji kosmicznych dla rosyjskiego programu kosmicznego. Nazwa przedsiębiorstwa pochodzi od nazwiska radzieckiego konstruktora Siergieja Korolowa (1907-1966), od którego biura konstrukcyjnego wywodzi się obecne przedsiębiorstwo.Kurs (ros. Курс) – system telemetrii radiowej wykorzystywany w programach kosmicznych prowadzonych przez ZSRR i Federację Rosyjską, zaprojektowany w latach 80. przez radziecki Instytut Badań nad Sprzętem Precyzyjnym, zaś budowany przez kijowskie zakłady radiowe.

    Parametry techniczne[ | edytuj kod]

  • Masa: 7,150 kg
  • Masa ładunku: 2,230 kg
  • Masa ładunku stałego: 1,800 kg
  • Masa ładunku płynnego: 1,950 kg
  • Wystrzelenie Progressa M-11M

    Progress MS (od 2015)[ | edytuj kod]

    Progress MS ulepszona wersja pojazdu, którego pierwszy start odbył się 21 grudnia 2015 roku. Dokonano w nim następujących zmian:

    Ogniwo słoneczne, ogniwo fotowoltaiczne, ogniwo fotoelektryczne, fotoogniwo – element półprzewodnikowy, w którym następuje przemiana (konwersja) energii promieniowania słonecznego (światła) w energię elektryczną w wyniku zjawiska fotowoltaicznego, czyli poprzez wykorzystanie półprzewodnikowego złącza typu p-n, w którym pod wpływem fotonów o energii większej, niż szerokość przerwy energetycznej półprzewodnika, elektrony przemieszczają się do obszaru n, a dziury (zob. nośniki ładunku) do obszaru p. Takie przemieszczenie ładunków elektrycznych powoduje pojawienie się różnicy potencjałów, czyli napięcia elektrycznego.Tona – jednostka masy stosowana w technice i handlu. Przeważnie, szczególnie w Polsce, utożsamiana z toną metryczną.
  • Nowy zewnętrzny przedział towarowy pozwalający na wypuszczanie satelitów. Każdy taki przedział może przenosić do czterech pojemników.
  • Dodatkowe zapasowe systemy silników elektrycznych używane przy dokowaniu i hermetyzacji połączenia.
  • Ulepszona osłona przeciw mikrometeorytom wraz z zapasowymi panelami w przedziale towarowym.
  • Systemy łączności z rosyjskimi satelitami telekomunikacyjnymi Луч, umożliwiające śledzenie i sterowanie pojazdem gdy znajduje się poza zasięgiem naziemnych stacji kontrolnych.
  • Autonomiczny system nawigacji GNNS, pozwalający na orientację statku na orbicie bez kontaktu ze stacjami naziemnymi.
  • Możliwość bezpośredniej łączności radiowej z bazą orbitalną, co pozwala na nawigację w czasie rzeczywistym.
  • Cyfrowe systemy radiowe, zapewniające lepszy przesył obrazu przy operacjach dokowania.
  • Dotychczasowy ukraiński system radiowy został zastąpiony przez nowy system UCTS.
  • Wersja systemu zbliżania Kurs zmieniona z Kurs A, na cyfrowy Kurs NA.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. NASA Launch Schedule | NASA (ang.). [dostęp 2015-09-15].
    2. Progress-M 1M - 25M (11F615A60, 7KTGM) (ang.). Gunter's Space Page. [dostęp 2015-09-15].
    3. Progress M-M cargo ship (ang.). RussianSpaceWeb.com. [dostęp 2012-12-12].
    4. Soyuz-TMA 01M - 16M (7K-STMA, 11F747) (ang.). Gunter's Space Page. [dostęp 2015-09-15].
    5. Encyclopedia Astronautica: Progress M1 (ang.). [dostęp 2014-03-06].
    6. Gunter’s Space Page: Progress M1 (ang.). [dostęp 2014-03-06].
    7. National Space Science Data Center: Progress M1-1 (ang.). [dostęp 2019-07-24].
    8. spaceflight 101. [dostęp 2016-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-31)].
    9. Upgraded Progress Transport Cargo Spacecraft Getting Ready for Launch (ang.). Yuzhny Space Center, 2015-08-10. [dostęp 2015-09-15].
    Mir (ros. Мир, pol. pokój) – zbudowana przez Związek Radziecki załogowa stacja orbitalna, która od wystrzelenia jej pierwszego modułu w 1986, do jej kontrolowanej deorbitacji w 2001, okrążała Ziemię poruszając się po niskiej orbicie okołoziemskiej. W pierwszych latach swojego istnienia Mir był używany tylko przez ZSRR i współpracujące z nim państwa w ramach programu Interkosmos. Po rozpadzie ZSRR na stację zaczęli latać również astronauci innych narodowości, w tym ze Stanów Zjednoczonych.Kosmodrom, port kosmiczny, centrum lotów kosmicznych (kosmo- + gr. drómos tor biegowy) - ośrodek przeznaczony do przeprowadzania startów statków kosmicznych oraz startów i lądowań promów kosmicznych. Zadania kosmodromu obejmują także montaż, przygotowanie do lotu oraz nadzór nad jego przebiegiem, choć centrum sterowania lotem może znajdować się w innym miejscu.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sojuz-TM (ros. Союз-ТМ) – czwarta generacja pojazdów kosmicznych typu Sojuz, przeznaczonych do lotów na stację Mir, a także w latach 2000–2002 na Międzynarodową Stację Kosmiczną. W porównaniu do Sojuza-T, Sojuz-TM miał lepsze systemy lądowania, komunikację radiową oraz nowy system zbliżania Kurs.
    Wahadłowiec kosmiczny, prom kosmiczny – rodzaj bezzałogowego lub załogowego statku kosmicznego, który może być wykorzystywany wielokrotnie i zwykle przystosowany jest do wynoszenia na orbitę i ściągania z orbity sztucznych satelitów i innych ładunków. Cechą charakterystyczną wahadłowców jest lądowanie na pasie startowym lotniska, podobnie jak samoloty, stąd używane są w stosunku do nich takie określenia jak samolot kosmiczny, rakietoplan i in. Wahadłowce mogą natomiast startować wynoszone tradycyjną rakietą nośną lub na pokładzie większego samolotu-nosiciela.
    Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.
    Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów zarówno sztucznych satelitów jak i załogowych statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.
    Dragon (ang. Smok) – rodzina wielofunkcyjnych, załogowych i bezzałogowych, statków kosmicznych, opracowywanych przez prywatną amerykańską firmę SpaceX.
    Sojuz 7K-ST (ros. Союз 7К-СТ) lub krócej Sojuz-T (Союз-Т) – pojazd kosmiczny programu Sojuz, przeznaczony specjalnie dla stacji Salut 7, jednak odbył również loty na stacje Salut 6 i Mir. Był również pierwszą generacją pojazdów Sojuz umożliwiającą lot 3-osobowej załogi od czasu lotu Sojuza 11 w czerwcu 1971.
    Kosmonauta, także astronauta oraz tajkonauta lub yuhangyuan (chiń. kosmiczny nawigator, podróżnik) – osoba odbywająca loty kosmiczne lub przygotowywana do odbywania takich lotów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.775 sek.