Produkcja w toku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Produkcja w toku – termin używany w rachunkowości finansowej na określenie części produkcji przedsiębiorstwa, która nie została ukończona na koniec okresu rozliczeniowego (miesiąca), obejmuje produkty lub usługi w fazie tworzenia, na które poniesiono nakłady finansowe (zakupione materiały lub usługi obce, zapłacone lub należne wynagrodzenia pracowników itp.), lecz które nie osiągnęły jeszcze statusu wyrobów gotowych.

Przedsiębiorstwo (lub inaczej jednostka gospodarcza) – wyodrębniona prawnie, organizacyjnie i ekonomicznie jednostka, prowadząca działalność gospodarczą. Najczęściej definiowanym celem działalności przedsiębiorstwa jest osiąganie zysku poprzez zaspokajanie potrzeb konsumentów. W jego skład mogą wchodzić mniej lub bardziej odrębne jednostki gospodarcze, nazywane zakładami. Nieco inne znaczenie ma przedsiębiorstwo w języku prawnym.Koszty - wyrażone wartościowo zużycie czynników produkcji, wykorzystanie zasobów ludzkich, usług obcych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Koszty można klasyfikować na wiele sposobów. Można wyróżnić trzy podstawowe układy kosztów:

Produkcję w toku wraz z półfabrykatami zalicza się do produkcji niezakończonej przedsiębiorstwa. Praktyczne rozróżnienie pomiędzy półfabrykatami i produkcją w toku bywa często trudne. Przyjmuje się, że półfabrykatem można określić produkt nieukończony, który przeszedł określone fazy procesu technologicznego i nadaje się do zmagazynowania, czyli można go zewidencjonować ilościowo i wartościowo, natomiast produkt niespełniający tych warunków zaliczany jest do produkcji w toku. Przykładem półfabrykatu może być gotowy podzespół (np. podwozie lub rama) pojazdu w produkcji, a przykładem produkcji w toku – przechodzący naprawę pojazd szynowy, w którym np. dokonano wymiany poszycia pudła i rewizji wózków, a nie ukończono regeneracji zderzaków lub wymiany sprzęgów.

Rachunek zysków i strat (ang. income statement) zwany wcześniej rachunkiem wyników − jeden z podstawowych i obligatoryjnych elementów sprawozdania finansowego jednostki. Informuje jaka jest efektywność poszczególnych rodzajów działalności oraz jaki jest ogólny wynik finansowy przedsiębiorstwa.Proces technologiczny – uporządkowany ilościowo i jakościowo zbiór czynności zmieniających własności fizyczne (kształt, wielkość), formę występowania lub własności chemiczne określonej substancji (materiału). Proces technologiczny razem z czynnościami pomocniczymi (przemieszczanie materiału) stanowią proces produkcyjny, w wyniku którego otrzymywany jest produkt.

Produkcja w toku podlega rozliczaniu na koniec każdego okresu rozliczeniowego przedsiębiorstwa, a czynnikiem warunkującym jej rozliczenie jest możliwość odniesienia ponoszonych wydatków do pojedynczych wyrobów lub ich grup za pomocą kalkulacji kosztów. W tym celu najczęściej stosuje się system gromadzenia bezpośrednich (pierwotnych) kosztów rodzajowych odnoszących się do wyrobu (wyrobów) na zleceniach produkcyjnych lub stanowiskach kosztów. Po ukończeniu produkcji zamyka się zlecenia produkcyjne i nalicza koszty pośrednie jako narzuty (przeważnie naliczane w stosunku do robocizny). W ten sposób powstaje tzw. techniczny koszt wytworzenia.

Wyrób gotowy – efekt końcowy (finalny) działalności produkcyjnej. Wyroby gotowe są przechowywane na ogół w magazynach wyrobów gotowych, jednak strategie logistyczne niektórych przedsiębiorstw sprawiają, że wyroby gotowe prosto z produkcji są ładowane na środek transportu.Sprzęg – najogólniej – urządzenie łączące, pośredniczące, dopasowujące czy też spinające. Zwykle nazwą tą określa się urządzenie łączące pojazdy szynowe. Sprzęg łączący pojazdy drogowe najczęściej określa się mianem „dyszla”, natomiast nie powiodło się zastąpienie „sprzęgiem” angielskiego słowa „interface” („interfejs”), oznaczającego rodzaj połączenia elektrycznego.

Proces rozliczania produkcji w toku jest istotny z punktu widzenia kształtowania się wyniku na sprzedaży przedsiębiorstwa, ponieważ poniesione nakłady finansowe (jak również zużyte materiały i energia), które zostaną odniesione do produkcji w toku stają się kosztami w rozumieniu księgowym dopiero po wytworzeniu wyrobu gotowego i zamknięciu zleceń produkcyjnych. W tym miejscu uwidacznia się różnica między produkcją w toku a półfabrykatami, które przyjmuje się na magazyn po cenie wytworzenia, tj. według poniesionych kosztów lub według kalkulacji – półfabrykaty zwiększają w ten sposób zapasy, ale jednocześnie koszty ich wytworzenia są zaliczane do kosztów działalności operacyjnej przedsiębiorstwa.

Koszty pośrednie w kosztorysowaniu, to składnik ceny kosztorysowej, obejmujący koszty ogólne budowy i koszty zarządu. Składniki te nie są bezpośrednio kalkulowane w kosztorysie, lecz uwzględniane w wyliczeniu ceny kosztorysowanej, jako jeden z narzutów kosztorysu. Koszty pośrednie i inne narzuty kosztorysu, stanowią komplementarne dopełnienie dla kosztów bezpośrednich kalkulowanych bezpośrednio w kosztorysie na podstawie nakładów i cen jednostkowych.Kalkulacja (łac. calculatio - obliczenie) - jest to ustalenie kosztu jednostkowego wytworzonego produktu, dostarczenie informacji o wysokości poniesionych kosztów oraz o wysokości poszczególnych kosztów w całości (układ kalkulacyjny kosztów). Kalkulacja stanowi istotny etap prowadzenia rachunku kosztów.

Przykłady[ | edytuj kod]

Wpływ produkcji w toku na wynik ze sprzedaży przedsiębiorstwa jest zależny od kształtowania się relacji pomiędzy wartością nieukończonych produktów w miesiącu bieżącym a wartością produkcji w toku z miesiąca poprzedniego. Pokazują to poniższe przykłady:

Rachunkowość finansowa jest systemem ewidencji gospodarczej, odzwierciedlającym w formie pieniężnej zjawiska i procesy gospodarcze, zachodzące w danej jednostce. Dzięki zapisom księgowym, można przedstawić sytuację majątkowo-finansową i wynik finansowy.Koszty rodzajowe w rachunkowości – koszty w układzie rodzajowym, tzw. koszty proste bieżącej działalności, które faktycznie zostały poniesione, przedstawione w podziale na rodzaje. Koszty rodzajowe odpowiadają na pytanie ile i jakiego rodzaju koszty zostały poniesione.

Przykład pierwszy – spadek produkcji w toku

  1. W styczniu wartość produkcji w toku wyniosła 100 000 PLN
  2. W lutym ukończono styczniową produkcję w toku na wartość 70 000 PLN i jednocześnie nie ukończono lutowej produkcji na wartość 20 000 PLN
  3. Na koniec lutego produkcja w toku wyniesie 30 000 PLN ze stycznia + 20 000 PLN z lutego = 50 000 PLN
  4. W Rachunku Zysków i Strat w części AII (w wariancie porównawczym) pojawi się z tego tytułu wartość – 50 000 PLN

Przykład drugi – wzrost produkcji w toku

Zderzak (nazwa archaiczna: bufor) – urządzenie stosowane w kolejnictwie, przeznaczone do łagodzenia sił nacisku i uderzeń oraz utrzymywania sprzęgniętych wagonów w odpowiedniej odległości.W kolejnictwie wózek to element podwozia pojazdu szynowego, w którym zamocowane są osie z kołami, mający możliwość ruchu obrotowego (głównie) względem opartego na nim nadwozia pojazdu.
  1. W styczniu wartość produkcji w toku wyniosła 100 000 PLN
  2. W lutym ukończono styczniową produkcję w toku na wartość 70 000 PLN i jednocześnie nie ukończono lutowej produkcji na wartość 120 000 PLN
  3. Na koniec lutego produkcja w toku wyniesie 30 000 PLN ze stycznia + 120 000 PLN z lutego = 150 000 PLN
  4. W Rachunku Zysków i Strat pojawi się z tego tytułu wartość 150 000 PLN

Produkcja w toku wraz z Rozliczeniami Międzyokresowymi Kosztów składają się na zmianę stanu produktów.

Zapas – określona miarami ilościowymi lub wartościowymi ilość dóbr znajdująca się w ściśle określonej lokalizacji, które na chwilę obecną nie są wykorzystywane, lecz ich obecność pozwoli na osiągnięcie określonych celów. (magazyn, kanał dystrybucji, produkcja, kontrola).

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2021 r. poz. 217)
  • Ryszard Stadtmüller: Rachunkowość w przedsiębiorstwie przemysłowym, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa – Wrocław 1981, ​ISBN 83-01-02431-3
  • M. Gmytrasiewicz, A. Karmańska, Rachunkowość finansowa, Warszawa: Difin, 2004.




  • Reklama