Proces lubelskiego PAS

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Proces lubelskiego PAS, Proces dwudziestu trzech – proces sądowy dwudziestu trzech uczestników podziemia niepodległościowego, w którym siedmiu z nich skazanych zostało na karę śmierci. Był to pierwszy wielki proces pokazowy w Polsce komunistycznej po 1944.

Ulica Grójecka – główna ulica warszawskiej dzielnicy Ochota, biegnąca od pl. Artura Zawiszy do wiaduktu linii kolei radomskiej na granicy z dzielnicą Włochy, gdzie przechodzi w al. Krakowską. Według stołecznej drogówki, jest jedną z najniebezpieczniejszych w Warszawie ulic. W 2012 doszło na niej do 24 wypadków. Narodowe Zjednoczenie Wojskowe (NZW) – polska konspiracyjna organizacja wojskowo-polityczna o charakterze narodowym działająca w latach 1944/1945-1956.

W 1945 organy komunistycznego bezpieczeństwa dokonały aresztowań wśród członków podziemia niepodległościowego na Lubelszczyźnie. Większość z nich należała do Narodowych Sił Zbrojnych i NZW, a także do jego struktury PAS. Jednym z zarzutów była pacyfikacja 6 czerwca 1945 wsi Wierzchowiny. Niektórzy z oskarżonych nie byli tam wtedy obecni.

Kazimierz Tadeusz Łuszczyński ps. "Mateusz", "Orzeł, "Rosa" (ur. 23 września 1921 r. w Lublinie, zm. 25 maja 1946) – karmelita trzewiczkowy z Krakowa, ogrodnik klasztorny, żołnierz NZW i NSZ.Kwatera Ł, Kwatera na Łączce – miejsce pochówku przy murze cmentarnym Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie pomordowanych przez organa bezpieczeństwa publicznego w latach 1945–1956, często w więzieniu mokotowskim. Także grób symboliczny z pomnikiem na tym cmentarzu.

Proces rozpoczął się 14 lutego 1946 przed Wojskowym Sądem Okręgowym w Warszawie, nr sprawy W.1692/46, pod przewodnictwem ppłk. A. Janowskiego. 19 marca 1946 na karę śmierci skazani zostali na podst. 1 Dekretu:

  • Roman Jaroszyński
  • Stanisław Kaczmarczyk
  • Kazimierz Łuszczyński
  • Zygmunt Roguski
  • Władysław Ulanowski
  • Zygmunt Wolanin
  • Władysław Żwirek
  • Wszystkich siedmiu było członkami PAS. Prezydent Bierut odmówił im prawa łaski. Wszyscy zostali straceni 24 maja 1946. Ich dokładne miejsce pochówku nie jest znane, choć przypuszcza się, że pochowano ich w pobliżu glinianek, w rejonie obecnej ul. Grójeckiej w Warszawie, w okolicach współczesnego pomnika Obrońców Warszawy we wrześniu 1939. Grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie w Kwaterze „na Łączce”.

    Zygmunt Gustaw Roguski ps. "Kacper", "Feliks", "Perkuła", "Ocel" (ur. 5 stycznia 1886 w Warszawie, zm. 24 maja 1946 tamże) – major Wojska Polskiego.Zygmunt Wolanin ps. Zenon (ur. 30 listopada 1914 w Turzych Rogach, zm. 24 maja 1946 w Warszawie) – major, żołnierz NSZ i NZW.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. zob.Roman Jaroszyński
    2. Proces NSZ przed Sądem w Warszawie. „Trybuna Robotnicza”, s. 3, Nr 46 z 16 lutego 1946. 
    3. "Księga najwyższego wymiaru kary" w Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w majestacie prawa 1944-1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.
    4. Sprawiedliwości staje się zadość. Kara śmierci dla bratobójców z NSZ. Ogłoszenie wyroku w procesie warszawskim. „Trybuna Robotnicza”, s. 1, Nr 78 z 20 marca 1946. 
    5. zob. Zygmunt Wolanin

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Proces NSZ przed Sądem w Warszawie. „Trybuna Robotnicza”, s. 3, Nr 46 z 16 lutego 1946. 
  • Szósty dzień procesu bandy NSZ. „Komendanci z krótką pamięcią”. „Trybuna Robotnicza”, s. 3, Nr 52 z 22 lutego 1946. 
  • Proces NSZ w Warszawie. Dalszy ciąg oskarżenia. „Trybuna Robotnicza”, s. 4, Nr 68 z 10 marca 1946. 
  • Proces NSZ w Warszawie. Prokurator żąda kary śmierci dla głównych oskarżonych. „Trybuna Robotnicza”, s. 3, Nr 69 z 11 marca 1946. 
  • Proces NSZ w Warszawie. Przemówienia obrońców. „Trybuna Robotnicza”, s. 3, Nr 71 z 13 marca 1946. 
  • Sprawiedliwości staje się zadość. Kara śmierci dla bratobójców z NSZ. Ogłoszenie wyroku w procesie warszawskim. „Trybuna Robotnicza”, s. 1, Nr 78 z 20 marca 1946. 
  • Narodowe Siły Zbrojne (NSZ) – polska konspiracyjna organizacja wojskowa obozu narodowego działająca podczas II wojny światowej i w okresie powojennym o charakterze ultranacjonalistycznym i faszyzującym. Po Armii Krajowej i Batalionach Chłopskich była to największa formacja polityczno-wojskowa podczas okupacji. Narodowe Siły Zbrojne w czasie okupacji liczyły według różnych danych od 80 tys. (w październiku 1943 72,5 tys.) do 100 tys. ludzi. Organizacja walczyła z Niemcami (choć od końca 1943 r. nie podejmowała już działań zaczepnych przeciwko nim) i zwalczała partyzantkę komunistyczną (Gwardię Ludową/Armię Ludową i partyzantkę sowiecką, traktując je jako bandyckie) oraz bandy rabunkowe.Bolesław Bierut, znany pod pseudonimami, tj. „Jerzy Bolesław Bielak”, „Bolesław Birkowski” oraz pseudonimami „Anatol”, „Bielak”, „Borzęcki”, „Jan Iwaniuk”, „Janowski”, „Mietek”, „Mikołaj”, „Tomasz”, „Tomasz Biały”, „Wacek”, „Wagner” (ur. 18 kwietnia 1892 w Rurach Brygidkowskich (dziś dzielnica Lublina), zm. 12 marca 1956 w Moskwie) – polski polityk, działacz komunistyczny, Przewodniczący Krajowej Rady Narodowej od 1944, pierwszy przywódca Polski Ludowej, Prezydent RP od 1947, Przewodniczący KC PZPR od 1948, Prezes Rady Ministrów PRL od 1952, Poseł na Sejm PRL I kadencji, członek Komisji Wojskowej Biura Politycznego KC PZPR nadzorującej tzw. Ludowe Wojsko Polskie od maja 1949.




    Warto wiedzieć że... beta

    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Trybuna Śląska, Trybuna Robotnicza – dziennik, jedna z największych gazet regionalnych w Polsce ukazująca się w latach 1945-2004 na terenie województwa śląskiego (w granicach 1945-1950), województwa katowickiego, województwa śląskiego od 1999, województwa opolskiego (w początkowym okresie istnienia TR), województwa częstochowskiego, województwa bielskiego, województwa wrocławskiego (w początkowym okresie istnienia TR). Zajmowała się głównie tematyką regionalną. Pierwotnie wydawana jako "Trybuna Śląska", pierwszym redaktorem naczelnym był Leon Bielski. Od marca 1945 gazeta wydawana jako "Trybuna Robotnicza" – do 1990, kiedy sprywatyzowano dotychczasowego właściciela RSW Prasa-Książka-Ruch, a tytuł przejęło Górnośląskie Towarzystwo Prasowe (GTP). Trybuna Robotnicza została odznaczona Orderem Sztandaru Pracy I klasy. Nad winietą tego dziennika wypisane było hasło: Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!.

    Reklama