Prawo karne materialne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Prawo karne materialne – zbiór przepisów obejmujący katalog czynów przestępnych i przewidywanych przez ustawodawcę kar grożących za popełnienie takich czynów, a także zasady odpowiedzialności karnej.

Kodeks karny (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny) – akt prawny regulujący zasady prawa karnego materialnego obowiązujące w Polsce.Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.

Prawo karne materialne często nazywane jest prawem karnym.

Aktami normatywnymi regulującymi polskie prawo karne materialne są kodeks karny z 1997 roku oraz liczne ustawy szczególne, które typizują przestępstwa tzw. pozakodeksowe. Ponadto coraz większą rolę odgrywa orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Źródłem prawa karnego w Polsce są ponadto wszystkie ratyfikowane umowy międzynarodowe zawierające przepisy zaliczające się do materii prawa karnego. Obecnie postuluje się umieszczenie ich wszystkich w samym kodeksie karnym.

Kara kryminalna – podstawowy (i szczególnie ostry) środek przymusu przewidziany przez prawo karne, wymierzany przez organ państwowy (sąd) w akcie ujemnego ocenienia zachowania sprawcy, stosowany w celu ochrony stosunków (wartości) społecznych. Wykonanie kary kryminalnej wiąże się z dolegliwością moralną lub ekonomiczną dla sprawcy oraz jego rodziny.Przestępstwo – czyn zabroniony, popełniony z zamiarem, uznany za zasadniczo społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowany i zagrożony karą na mocy prawa karnego.

Prawo karne pozakodeksowe[ | edytuj kod]

Regulacje typowe dla prawa karnego materialnego poza Kodeksem karnym występują m.in. w:

  • Ustawie z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy;
  • Ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy, w art. 494-516;
  • Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w art. 35-40;
  • Ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, w art. 329-361;
  • Ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w art. 115-123;
  • Ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe, w art. 43-49b;
  • Ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, w art. 77-79.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny w ISAP
  • Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

    Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) w Strasburgu (ang. European Court of Human Rights, fr. Cour européenne des droits de l’homme) – europejski organ sądownictwa międzynarodowego powołany w 1959. W następstwie zmian wprowadzonych Protokołem 11, w 1998 Trybunał stał się jedynym i działającym w pełnym wymiarze czasu (ang. full-time) organem sądowym Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zastępując w tym zakresie Europejską Komisję Praw Człowieka i Trybunał Praw Człowieka.Przepis prawa – samodzielna jednostka redakcyjna tekstu prawnego, czyli zdaniokształtny zwrot językowy (zdanie w sensie gramatycznym) zazwyczaj wskazujący sposób postępowania, czyli regułę powinnego zachowania. Często jest wyodrębniony formalnie, wyróżniony wizualnie i opatrzony nazwą indywidualizującą, taką jak artykuł, paragraf czy ustęp. Może być też zdaniokształtnym fragmentem jednostki redakcyjnej.




    Reklama