Prawa fizyki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Prawa fizyki – pojęcia określające pewien niezmiennik występujący w przyrodzie.

Prawo Bragga (także Prawo Wulfa-Braggów, wzór Bragga, warunek Bragga) – zależność wiążąca geometrię kryształu z długością fali padającego promieniowania i kątem, pod którym obserwowane jest interferencyjne maksimum.Szczególna teoria względności (STW) – teoria fizyczna stworzona przez Alberta Einsteina w 1905 roku. Zmieniła ona sposób pojmowania czasu i przestrzeni opisane wcześniej w newtonowskiej mechanice klasycznej. Teoria pozwoliła usunąć trudności interpretacyjne i sprzeczności pojawiające się na styku mechaniki (zwanej obecnie klasyczną) i elektromagnetyzmu po ogłoszeniu przez Jamesa Clerka Maxwella teorii elektromagnetyzmu.

Dobrze sprecyzowane, powszechnie przyjęte, podstawowe i ważne teorie w fizyce są nazywane prawami fizyki. Niektóre podstawowe prawa fizyki zostały sformułowane w formie praw zachowania i są nazywane zasadami, a w celu odróżnienia od innych znaczeń słowa „zasada” zasadami fizycznymi. Większość praw fizyki jest wyrażona w języku matematyki i w prosty sposób formułowana jest przy pomocy prawidłowości wyrażonych symbolami matematycznymi ujętymi we wzory.

Prawo Hubble’a jest podstawowym prawem kosmologii obserwacyjnej, wiążącym odległości galaktyk r z ich tzw. prędkościami ucieczki v (których miarą jest przesunięcie ku czerwieni z). Prawo to określa, iż te dwie wielkości są do siebie proporcjonalne, a stałą proporcjonalności jest stała Hubble’a H0:Teoria – z gr. theoría- oglądanie, rozważanie. System pojęć, definicji, aksjomatów i twierdzeń ustalających relacje między tymi pojęciami i aksjomatami, tworzący spójny system pojęciowy opisujący jakąś wybraną fizyczną lub abstrakcyjną dziedzinę.

Ważnym podziałem praw fizyki jest podział na:

  • prawa empiryczne (doświadczalne) – prawa wynikające z analizy doświadczeń, bardzo często mające charakter ekstrapolacji wyników doświadczeń
  • prawa teoretyczne – prawa wynikające z wcześniejszych teorii i matematycznej analizy zagadnienia.
  • Prawa fizyki, zarówno doświadczalne jak i teoretyczne, oparte są na doświadczeniu, które jest ostatecznym kryterium ich prawdziwości. Każde prawo fizyki może być podważone, jeśli przeprowadzone zostanie doświadczenie, które temu prawu zaprzeczy. W tym sensie prawa fizyki nie mogą być traktowane jako prawdy ostateczne. Ale w większości przypadków nowe prawa nie dyskwalifikują całej wcześniejszej wiedzy – stare prawa stają się zazwyczaj przypadkiem szczególnym, przybliżeniem lub częścią nowych praw.

    Definicja (z łac. definitio; od czas. definire: de + finire, "do końca, granicy"; od finis: granica, koniec) – wypowiedź o określonej budowie, w której informuje się o znaczeniu pewnego wyrażenia przez wskazanie innego wyrażenia należącego do danego języka i posiadającego to samo znaczenie.Prawo Grahama – prawo dotyczące efuzji gazów określające związek prędkości efuzji z gęstością. Podane zostało w 1829 r. przez Tomasa Grahama. Zgodnie z tym prawem:

    Chociaż, jak wszystkie naukowe teorie, prawa fizyki są tymczasowe (obowiązują tylko w pewnym zakresie), ich treść może ewoluować w wyniku nowych odkryć, w wyniku zmiany definicji (postrzegania) wielkości, które one opisują.

    Bardzo często prawa czysto empiryczne zmieniają się w prawa teoretyczne w wyniku rozwoju teorii. Dobrym przykładem jest prawo powszechnego ciążenia sformułowane przez Isaaca Newtona, które pierwotnie było wynikiem obserwacji, lecz wraz z rozwojem teorii fizycznych i matematycznych stało się szczególnym przypadkiem prawa Gaussa. Doskonałym przykładem prawa czysto teoretycznego jest natomiast szczególna teoria względnościAlbert Einstein sformułował ją tylko na podstawie postulatu, że prędkość światła w próżni jest niezmiennicza w każdym układzie odniesienia.

    Prawo Fouriera mówi, że gęstość przewodzonego strumienia ciepła jest wprost proporcjonalna do gradientu temperatury Prawo Pascala - jeżeli na płyn (ciecz lub gaz) w zbiorniku zamkniętym wywierane jest ciśnienie zewnętrzne, to (pomijając ciśnienie hydrostatyczne) ciśnienie wewnątrz zbiornika jest wszędzie jednakowe i równe ciśnieniu zewnętrznemu.

    Prawa fizyczne[ | edytuj kod]

    Wybrane prawa fizyczne:

  • prawo Ampère’a
  • prawo Archimedesa
  • prawo Avogadra
  • prawo Babo
  • prawo Beera
  • prawo Bernoulliego
  • prawo Biota-Savarta
  • prawo Boyle’a-Mariotte’a
  • prawo Bragga
  • prawo Bunsena-Grahama
  • prawo Charles’a
  • prawo Coulomba
  • prawo Curie
  • prawo Daltona
  • prawo Dulonga-Petita
  • prawo Faradaya elektrolizy
  • prawo Faradaya indukcji elektromagnetycznej
  • prawo Fouriera
  • prawo Gaussa
  • prawo Gaussa (elektryczność)
  • prawo Gaussa (magnetyzm)
  • prawo Gay-Lussaca (gaz doskonały)
  • prawo grawitacji
  • prawo Grahama
  • prawo Hagena-Poiseuille'a
  • prawo Hooke'a
  • prawo Hubble'a
  • prawo Joule’a gazu doskonałego
  • prawo Joule’a-Lenza
  • prawo Kirchhoffa (chemia fizyczna)
  • prawo Kirchhoffa pierwsze
  • prawo Kirchhoffa drugie
  • prawo Lamberta
  • prawo Lamberta-Beera
  • prawo Lenza
  • prawo Moseleya
  • prawo Malusa
  • prawo Ohma
  • prawo Pascala
  • prawo powszechnego ciążenia
  • prawo promieniowania temperaturowego
  • prawo przesunięć (fizyka jądrowa)
  • prawo Raoulta
  • prawo rozpadu naturalnego
  • prawo Stefana-Boltzmanna
  • prawo stygnięcia
  • prawo Wiena
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • paradygmat
  • zasada odpowiedniości
  • Eksperyment (łac. experimentum - doświadczenie, badanie) – w naukach przyrodniczych i społecznych zbiór działań wzbudzających w obiektach materialnych określone reakcje i zjawiska w warunkach pozwalających kontrolować wszelkie istotne czynniki, które poddaje się dokładnej obserwacji.Układ odniesienia (fizyka) – punkt lub układ punktów w przestrzeni, względem którego określa się położenie lub zmianę położenia (ruch) danego ciała. Wybrany punkt często wskazuje się poprzez wskazanie ciała, z którym związany jest układ współrzędnych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Prawo Kirchhoffa – prawo termodynamiczne określające zależność standardowej entalpii reakcji od temperatury (przy stałym ciśnieniu):
    Prawo Ampère’a – prawo wiążące indukcję magnetyczną wokół przewodnika z prądem z natężeniem prądu elektrycznego przepływającego w tym przewodniku. Prawo to wynika z matematycznego twierdzenia Stokesa.
    Zasada – prawidłowość fizyczna stwierdzona doświadczalnie i, zgodnie z opinią uczonych oraz paradygmatem panującym w fizyce, powszechna i ogólna.
    Prawo stygnięcia (prawo stygnięcia Newtona) - w fizyce prawo określające z jaką szybkością ciała przekazują sobie energię cieplną w wyniku przewodnictwa ciepła. Prawo zostało sformułowane przez Izaaka Newtona.
    Równanie Bernoulliego - jedno z podstawowych równań hydrodynamiki płynów idealnych, sformułowane przez Daniela Bernoulliego w 1738 roku.
    Prawo Curie podaje zależność molowej podatności magnetycznej substancji o właściwościach paramagnetycznych od temperatury:
    Prawo Lenza lub reguła Lenza, zwana również regułą przekory – reguła określająca kierunek indukowanego pola magnetycznego w zjawisku indukcji elektromagnetycznej. Została nazwana na cześć Heinricha Lenza, który sformułował ją w 1834 roku.

    Reklama