Powstanie Wang Luna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Powstanie Wang Luna – krótkotrwała rebelia w 1774 roku, w północnych Chinach, inspirowana millenarystycznymi koncepcjami związanymi z sektą Białego Lotosu.

Kalpa (skt.), eon – termin z zakresu kosmologii hinduistycznej i buddyjskiej oznaczający określony zakres czasu, różny dla każdej z religii.Budda Maitreja (skt. Maitreya मैत्रेय, pali Metteyya; chiń. Mílè (彌勒 jako budda – Mílèfó 彌勒佛, jako bodhisattwa – Mílè Púsa 彌勒菩薩; kor. Mirŭk (미륵); jap. Miroku; wiet. Di-lặc; tyb. རྒྱལ་བ་བྱམས་པ།, Wylie rgyal ba byams pa) – według przekazów buddyjskich będzie to następca Buddy Siakjamuniego, piąty budda naszej epoki (kalpy), który jako bodhisattwa obecnie przebywa w niebiosach Tuszita w Wewnętrznej Świątyni Pałacu Siedmiu Klejnotów.

Wang Lun (王倫) był uzdrowicielem-zielarzem i adeptem sztuk walki; przewodził związanej z ruchem Białego Lotosu sekcie Czystej Wody (Qingshuijiao, 清水教). Członkowie jego sekty wywodzili się z bardzo różnych grup społecznych: byli wśród nich chłopi i robotnicy rolni, wędrowni aktorzy, sprzedawcy ryb, oleju i tofu, mnisi i tragarze. Wszystkich łączyło niezadowolenie z ówczesnej sytuacji i religijny zapał.

Stowarzyszenie Białego Lotosu – nazwa chińskich stowarzyszeń o charakterze religijnym, a także religijno-politycznym.Powstanie Białego Lotosu – chłopskie powstanie w północno-zachodnich Chinach w latach 1796-1805, wywołane przez Stowarzyszenie Białego Lotosu, millenarystyczną sektę buddyjską; kończy okres świetności dynastii Qing.

Wraz z nadejściem nowej ery kosmicznej (kalpa) mieli oni wywołać powstanie. Musieli jednak zrealizować swe plany wcześniej, bo o ich przygotowaniach dowiedział się lokalny urzędnik. 28 dnia 8 miesiąca 1774 członkowie sekty uderzyli na położone w zachodnim Shandongu miasta Shouzhang, Yanggu, Tongchang i Tangli. Wang Lun, wzywając na pomoc Niebiosa i "Odwieczną Czcigodną Matkę" (Wusheng Laomu – główne bóstwo Białego Lotosu), przekonał swoich popleczników, że są niepokonani, a wroga broń się ich nie ima. Miał się też ogłosić inkarnacją buddy Maitrei. Po zdobyciu wspomnianych miasteczek, rebelianci opanowali też fragment Linqing, gdzie okrążyły ich siły qingowskie, które po miesięcznym oblężeniu zdobyły miasto. Mimo zaciętej obrony, lekkozbrojni powstańcy nie byli w stanie sprostać regularnym oddziałom wojskowym. Wang Lun zginął w pożarze swej kwatery, odziany w najlepsze szaty i z bronią przy boku; rebelia upadła.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Rewolta, choć krótka i zakończona porażką, była świadectwem narastających problemów Chin, mimo świetności panowania cesarza Qianlonga.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Powstanie Białego Lotosu
  • Stowarzyszenie Białego Lotosu
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Susan Naquin: Millenarian Rebellion in China: Eight Trigrams Uprising of 1813. New Haven: Yale University Press, 1976, s. 65. ISBN 0-300-01893-2.
    2. Jonathan Spence: Search for Modern China. New York: Norton, 1990, s. 112-3. ISBN 0-393-02708-2.
    3. P. Richard Bohr: White Lotus. W: David Pong: Encyclopedia of Modern China. T. 3. London: Gale, 2009, s. 256. ISBN 978-0-684-31567-6.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Jonathan Dermot Spence CMG (ur. 11 sierpnia 1936 w Surrey) – amerykański sinolog i historyk, specjalizujący się w historii Chin; w szczególności interesują go czasy panowania mandżurskiego i najnowsze, oraz kontakty chińsko-zachodnie; prezes American Historical Association.
    Milenaryzm (łac. mille „tysiąc”), także chiliazm (gr. chilioi „tysiąc”) – pogląd religijny głoszący bliskie nadejście tysiącletniego panowania Królestwa Bożego, oparta na Biblii wiara w Milenium, czyli Tysiąclecie, które ma być okresem zbawienia i szczęśliwości na Ziemi. Również określenie ruchów religijnych uznających to przekonanie.
    Qianlong, chin. 乾隆, pinyin Qiánlóng; imię prywatne 弘曆, Hongli (ur. 25 września 1711, zm. 7 lutego 1799) – cesarz Chin z dynastii Qing, panujący w latach 1735–1796.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama