• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Powatanowie



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.II wojna z Powhatan – drugi konflikt pomiędzy Anglikami a federacją Indian Powhatan, zamieszkującą Wirginię, który miał miejsce w 1622.
    Historia[ | edytuj kod]

    Niejasne są początki federacji, lecz uznaje się, że powstała ona na krótko przed przybyciem Europejczyków, prawdopodobnie około 1550 roku i została założona przez ojca lub dziada Powatana. Niektóre źródła jednak za założyciela konfederacji uznają samego Powatana, a czas jej utworzenia przesuwają na przełom wieków.

    Język algonkiński a. algonkin (nazwa własna: Anicinâbemowin; ang., fr. Algonquin) – język z rodziny algonkińskiej używany przez około 2430 rdzennych mieszkańców Kanady w prowincji Quebec i Ontario. Rozkłada się na kilka dialektów, niektóre są bardzo od siebie odległe. Blisko spokrewniony z językiem odżibwe, niekiedy uważany nawet za jego dialekt.Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy.

    Powatanie (lub plemiona później do federacji należące) pierwszy raz nawiązali kontakty z Europejczykami w 1570, gdy Hiszpanie usiłowali skolonizować wybrzeża amerykańskie. Kontakty się zintensyfikowały, gdy w samym sercu ziem Powatanów Anglicy założyli kolonię Jamestown, która wkrótce rozwinęła się w kolonie o nazwie Wirginia. Indianie początkowo traktowali kolonistów z życzliwą nieufnością, starając się osiągnąć korzyści handlowe, w szczególności zdobyć w wyniku wymiany towarowej nieznane dla nich wcześniej wyroby metalowe. Gdy stało się dla nich jasne, że koloniści zamierzają zostać w kolonii na stałe zabierając im ziemię, zaczęła narastać wrogość. Wynikiem tego były wojny – I wojna z Powatanami, II wojna z Powatanami i III wojna z Powatanami, których skutkiem był upadek federacji.

    I wojna z Powatanami – pierwszy konflikt pomiędzy Anglikami a federacją Indian Powatanów w 1609, która wzięła swą nazwę od imienia ich wodza Powatana.Pięć Cywilizowanych Narodów (ang. Five Civilized Nations lub Pięć Cywilizowanych Plemion, ang. Five Civilized Tribes) – pięć plemion indiańskich z południowego wschodu Stanów Zjednoczonych, które na przełomie XVIII w. i XIX w. najbardziej upodobniły się do przedstawicieli cywilizacji zachodniej.

    W 1677 władze Wirginii zawarły traktaty z Pamunkejami i Mattaponami, na mocy których plemiona te zrzekły się roszczeń do wszystkich swych ziem. Traktat tworzył jednocześnie dwa niewielkie rezerwaty, w których część ich potomków żyje współcześnie. Były to pierwsze rezerwaty indiańskie w USA, które stały się modelami dla przyszłych tego typu przedsięwzięć. Obyczaje polityczne Powatanów uległy zasadniczym przemianom po utracie kontroli nad własnym terytorium. W 1649 zrezygnowano z wybierania wodza naczelnego, w 1710 zaprzestano wybierania dziedzicznych wodzów plemiennych. Do połowy XVIII wieku plemiona zostały w pełni schrystianizowane i zanikły ich dawne wierzenia. Inne plemiona federacji nie otrzymały własnych rezerwatów, lecz zdołały zachować tożsamość i poczucie wspólnoty.

    Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.Jamestown – pierwsza stała osada angielskich kolonistów w Ameryce Północnej, na terenie dzisiejszego stanu Wirginia, założona 14 maja 1607. Historycznie była to druga trwała osada na obszarze dzisiejszych Stanów Zjednoczonych po założonym w 1565 przez Hiszpanów mieście St. Augustine na Florydzie. Poprzednie 17 prób osadnictwa anglosaskiego (w tym tzw. "Zaginiona Kolonia" na wyspie Roanoke w Karolinie Północnej) zakończyło się niepowodzeniem.

    Współczesność[ | edytuj kod]

    W XIX wieku potomkowie Indian z Federacji Powatan, nieliczni i mocno zasymilowani uniknęli przesiedlenia na Terytorium Indiańskie, które dotknęło liczniejsze i silniejsze plemiona ze wschodu i południa USA, w tym Pięć Cywilizowanych Narodów. Przez kolejne dziesięciolecia usiłowano natomiast doprowadzić do ich pełnej akulturacji i określano po prostu jako „kolorowych”, traktując analogicznie jak Afroamerykanów – ludzi wolnych, ale drugiej kategorii. Opór lokalnych społeczności przybrał z czasem formę odradzania struktur plemiennych i powoływania pochodzących z wyboru „wodzów”, którzy organizowali i prowadzili lokalne spotkania oraz reprezentowali poszczególne społeczności na zewnątrz, w kontaktach z władzami i mediami.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Tubylczy Amerykanin (inaczej rdzenny Amerykanin, czasem też "rodowity Amerykanin", ang. Native American) – wieloznaczne pojęcie, które w zależności od autora i kontekstu może oznaczać:

    Współcześnie wszystkie wyżej wymienione plemiona uznawane są przez władze stanu Wirginia (status plemienny odzyskały w latach 80. XX wieku), ale nie są uznawane przez władze federalne (choć niektóre podejmują takie starania). W początku XIX wieku zaginęły języki plemienne i obecnie, poza nielicznymi reliktami językowymi, Indianie Powatan posługują się obecnie językiem angielskim. Mimo wszystkich tych zmian pozostało w nich pewne poczucie wspólnoty, które wyraża się w kultywowaniu świadomości pochodzenia od silnej indiańskiej konfederacji, a także w istnieniu Virginia Council of Indians (Rady Indian Wirginii, organu doradczego władz stanowych) oraz niezależnej tubylczej organizacji United Indians of Virginia (Zjednoczeni Indianie Wirginii, powstałej w 1988). Zajmuje się ona wspieraniem lokalnego rozwoju, oświaty i kultury w odradzających się i rosnących liczebnie tubylczych społecznościach Wirginii.

    Terytorium Indiańskie (ang. "Indian Territory") – rozległy obszar na zachód od rzeki Missisipi, przeznaczony ustawą z 1830 r. pod wyłączne osadnictwo indiańskich plemion wysiedlanych przymusowo z południa i wschodu Stanów Zjednoczonych, by zrobić miejsce dla europejskich osadników i ograniczyć możliwość konfliktów. W kolejnych dziesięcioleciach do rezerwatów na Terytorium Indiańskim przesiedlano kolejne podbite plemiona z całego kraju, a obszar samego Terytorium stopniowo redukowano (np. w 1854 i 1891 r., gdy z jego części powstało Terytorium Oklahomy). W 1907 r. ostatnie istniejące w tym regionie rezerwaty Indian włączono do nowego stanu Oklahoma, gdzie część z nich istnieje do dziś.Pocahontas (ur. ok. 1595, zm. 21 marca 1617) – północnoamerykańska Indianka, której życie stało się kanwą dla wielu romantycznych historii. Nosiła imię Matoaka (Białe Piórko), natomiast Pocahontas (Mała Psotnica lub Łobuziak) było jej przydomkiem z okresu dzieciństwa. Była córką Powatana, wodza Federacji Powatańskiej, kontrolującego tereny obecnej Wirginii. Po małżeństwie z Johnem Rolfem przyjęła imię i nazwisko Rebecca Rolfe.

    Liczebność w roku 2000: Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 483 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia wyłącznie Powatan, zaś 1727 – wyłącznie lub między innymi Powatan.

    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    III wojna z Powhatan – trzeci i ostatni konflikt pomiędzy Anglikami a konfederacją Indian Powhatan, zamieszkującymi Wirginię, który miał miejsce w 1644. Wojna ta była ostatnią, także nieudaną próbą wykorzenienia osadnictwa angielskiego w Wirginii i odzyskania utraconej pozycji. Podobnie jak w 1622, Indianie zaatakowali bez ostrzeżenia słabo bronione osady, grabiąc, niszcząc majątki i zabijając osadników. Straty angielskie w początkowej fazie wojny ocenia się na setki zabitych. W przeciwieństwie jednak do poprzednich wojen, Anglicy zdecydowali się na radykalne kroki w sprawie kontaktów z Indianami. Przeprowadzono systematyczną pacyfikację wiosek indiańskich. Plemiona Powhatan nigdy nie odzyskały dawnej świetności.
    Powatan (zm. 1618) – wódz północnoamerykańskich Indian z plemienia Paspegów z wioski Werocomoco, syn Namontacka. Jedna z żon Powatana, Helewa, była matką Pokahontas. Zmarł w wieku ok. 70 lat, mając ponoć 87 dzieci.
    Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Asymilacja kulturowa – proces określający całokształt zmian społecznych i psychicznych, jakim ulegają jednostki, odłączając się od swojej grupy i przystosowując się do życia w innej grupie o odmiennej kulturze.
    Indianie Ameryki Północnej – Indianami nazywa się niemal całą (z wyłączeniem Aleutów i Inuitów) autochtoniczną (tubylczą, rdzenną) ludność obu Ameryk o złożonej etnogenezie. Znaleziska archeologiczne i antropologiczne sugerują, że Ameryka Północna została zaludniona przez przybyszy z Azji co najmniej 12 tysięcy lat temu. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.