Ponur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ponur – część budowli hydrotechnicznej zabezpieczającej dno na stanowisku górnym. Stosowany jest przede wszystkim w budowlach piętrzących (np. zapora, jaz). Ma postać szczelnej, ciężkiej płyty. Dzięki takiej konstrukcji nie tylko zabezpiecza dno rzeki przed rozmywaniem, ale także zwiększa stateczność budowli (przede wszystkim na przesunięcie) oraz wydłuża drogę filtracji. Współcześnie ponur wykonywany jest jako płyta betonowa lub żelbetowa.

Filtracja w hydrogeologii oznacza ruch płynów (cieczy i gazów), najczęściej wody podziemnej w ośrodkach skalnych (gruncie), w szczególności w warstwach wodonośnych. Powodem filtracji jest różnica ciśnień, np. spowodowana występowaniem gradientu hydraulicznego. Ruch odbywa się otwartymi porami. Filtracja może odbywać się w sposób nieustalony (filtracja nieustalona), laminarny lub liniowy (filtracja liniowa, ruch laminarny). Wielkość filtracji warunkują opory ruchu, wynikające z tarcia wewnętrznego w ośrodku; zdolność gruntów do filtracji charakteryzujemy współczynnikiem filtracji.Konstrukcja budowlana – sposób powiązania elementów budowli w sposób poprawny pod względem zasad fizyki i ekonomii. Najważniejsze elementy konstrukcyjne budynku to: fundamenty, ściany nośne, filary, (także słupy, kolumny), belkowania, belki i stropy lub sklepienia, wiązary lub więźby dachowe. Oprócz konstrukcji podstawowych, w budynkach występują także konstrukcje drugoplanowe, czyli: ściany działowe, schody, posadzki, pokrycie dachów oraz konstrukcje uzupełniające, czyli: drzwi, okna, instalacje (wody, kanalizacji, grzewcze, wentylacji, klimatyzacji, gazu, elektryczne, teletechniczne itp.)

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. ponur, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2010-11-15].
  2. Ponur (pol.). Encyklopedia WIEM. [dostęp 2010-11-15].
  3. II. PODZIAŁ WÓD POWIERZCHNIOWYCH (pol.). levis.sggw.waw.pl. [dostęp 2010-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-02)].
  4. PYTANIA NA EGZAMIN Z BiUH 2009 (pol.). www.is.pw.edu.pl – Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej. s. 41. [dostęp 2010-11-15].

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wiesław Depczyński, Andrzej Szamowski: Budowle i zbiorniki wodne. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 1997, seria: Inżynieria Środowiska. ISBN 83-87012-66-1. (pol.)
  • Budowla hydrotechniczna – budowla służąca gospodarce wodnej, kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z wód. Pojęcie budowli hydrotechnicznej obejmuje także urządzenia i instalacje techniczne związane z daną budowlą. Budowle hydrotechniczne można podzielić na:Zapora wodna – rodzaj budowli hydrotechnicznej, bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa, żelbetowa lub ziemna.




    Warto wiedzieć że... beta

    Stanowisko – w hydrotechnice, to odcinek cieku wodnego, zawarty pomiędzy dwoma kolejnymi stopniami wodnymi położonymi na danym cieku wodnym. Pojęcie to obejmuje także przypadki krańcowe, tzn. stanowisko dolne ostatniego (dolnego) stopnia wodnego na danym cieku, obejmuje dolny odcinek cieku poniżej stopnia i odpowiednio stanowisko górne pierwszego na cieku stopnia wodnego, obejmuje odcinek cieku powyżej tego pierwszego stopnia wodnego. Szczególnie czytelnym podziałem na stanowiska charakteryzuje się rzeka skanalizowana, tj. rzeka zestopniowana, której każdy odcinek znajduje się w zasięgu oddziaływania określonego stopnia wodnego, np. Odra od Koźla (górny, pierwszy stopień wodny) do Brzegu Dolnego (dolny, ostatni stopień wodny – Stopień wodny Brzeg Dolny), obejmujący 187 km odcinek tej rzeki. Również na kanałach wodnych, żeglugowych występuje podział na odpowiednie odcinki – stanowiska − rozdzielone kolejnymi śluzami lub innymi urządzeniami, np. Północna Droga Wodna we Wrocławiu (kolejno: Śluza Bartoszowice, Śluza Zacisze, Śluza Różanka, Śluzy Rędzin). W przypadku zapór górne stanowisko obejmuje zbiornik wodny utworzony poprzez budowę danej zapory, a dolne to urządzenia wypadowe dla tej zapory. W przypadku kaskady zapór na cieku może również występować ciąg następujących po sobie stanowisk, np. istniejący zalążek planowanej niegdyś kaskady górnego Sanu, tj. Zapora Solińska (górne stanowisko: Jezioro Solińskie, dolne stanowisko: Jezioro Myczkowskie), Zapora Myczkowska (górne stanowisko: Jezioro Myczkowskie, dolne stanowisko: San).
    Beton – kompozyt powstały ze zmieszania spoiwa (cementu) i wypełniacza (kruszywo) oraz ewentualnych domieszek nadających pożądane cechy. Jest jednym z najbardziej powszechnych materiałów budowlanych we współczesnym budownictwie.
    Żelbet (stalbet, stalobeton, żelazobeton, potocznie nieprawidłowo nazywany też żelbetonem) – element konstrukcyjny powstały przez połączenie betonu z wkładkami stalowymi. Połączenie tych dwóch materiałów jest powszechnie stosowane w budownictwie. Beton jest materiałem przenoszącym naprężenia ściskające, jednak jego wytrzymałość na rozciąganie jest bardzo mała. Stal w elemencie żelbetowym przenosi głównie naprężenia rozciągające, choć często stosuje się zbrojenie ściskane. Połączenie stali i betonu pozwala budować konstrukcje różnego typu. Do zbrojenia stosuje się wkładki w postaci prętów, lin, strun, kabli i siatek. Można spotkać także konstrukcje ze "sztywnym zbrojeniem", tzn. takie, w których elementy stalowe o dużych przekrojach (np. dwuteowniki, ceowniki) są wykorzystane jako rdzeń, np. w słupie kompozytowym.

    Reklama