Pompa wyporowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pompa tłokowa z XIX wieku miejskich wodociągów w Szprotawie, aktualnie ekspozycja historyczna.

Pompa wyporowa, pompa objętościowa – pompa, w której przekazywanie energii mechanicznej w hydrauliczną odbywa się poprzez zmianę rozmiarów (objętości) lub przesunięcie przestrzeni pompy, w której znajduje się ciecz. Odbywa się to za pośrednictwem tłoka (wykonującego ruch posuwisto-zwrotny lub wahadłowy), kół zębatych, śruby, membrany, elastycznych ścian pompy lub specjalnie ukształtowanych przestrzeni.

Tłok – w budowie maszyn element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię.Pompa membranowa jest pompą wyporową, w której organem roboczym jest gumowa, plastikowa lub (dawniej) skórzana membrana poruszana za pomocą dźwigni, cyklicznie wtłaczanego sprężnego powietrza lub cieczy.

Teoretyczna charakterystyka pracy pompy (zależność ciśnienia od wydajności) jest linią pionową. W praktyce jest ona lekko odchylona, co spowodowane jest ściśliwością pompowanego płynu, nieszczelnościami pompy, objętościami szkodliwymi w pompie, w których gromadzą się gazy lub następuje szkodliwa zmiana pojemności komory. Wydajność zależy wyłącznie od zmian objętości komory roboczej i częstości cyklów.

Energia mechaniczna — suma energii kinetycznej i potencjalnej. Jest postacią energii związaną z ruchem i położeniem obiektu fizycznego (układ punktów materialnych, ośrodka ciągłego itp.) względem pewnego układu odniesienia.Pompa przewodowa (też pompa perystaltyczna) jest typem pompy wyporowej o specjalnej konstrukcji. W pompie przewodowej ciecz przepychana jest przez elastyczny przewód za pomocą karbowanego paska, karbowanego wałka, toczących się rolek lub wirnika z krzywkami przesuwającego się po przewodzie. W przypadku zastosowania wirnika z krzywkami stosuje się płyn smarujący zmniejszającego tarcie i ułatwiającego odprowadzania ciepła na korpus pompy.

Charakterystyka pompy wyporowej zależy od jej konstrukcji i w większości wypadków jest cykliczna.

Ze względu na to, że pompa wyporowa ma sztywną charakterystykę (ciśnienie może rosnąć w nieskończoność, gdy płyn nie jest odbierany), w wielu zastosowaniach musi być zabezpieczona przed przeciążeniem, które mogłoby doprowadzić do awarii lub zniszczenia samej pompy, silnika ją napędzającego lub rurociągu tłocznego. Pompy zabezpieczane są przez zawór bezpieczeństwa, inaczej zwany zaworem przelewowym. Zawór ten się otwiera, gdy ciśnienie w rurociągu tłocznym przekracza maksymalne dopuszczalne ciśnienie pracy.

Pompa wielotłoczkowa jest urządzeniem hydraulicznym używanym głównie w napędach hydraulicznych. Pompa wielotłoczkowa składa się z kilku lub kilkunastu małych pomp tłokowych umieszczonych w jednym korpusie. Pompy wielotłoczkowe dzielą się na promieniowe (rys. 1) i osiowe (rys. 2). W obydwu przypadkach zasada działania jest ta sama. Tłoczki pompy (1) umieszczone w korpusie (2) opierają się na pochylonej tarczy (3) (w pompie osiowej) lub na mimośrodowym pierścieniu (3) w pompie promieniowej. Obrotowy ruch pierścienia lub tarczy wymusza ruch posuwisto-zwrotny tłoczków co powoduje zasysanie i tłoczenie cieczy. Pompy wielotłoczkowe nie są wyposażone w zawory. Ich rolę spełniają tarcza rozdzielcza (4) w pompie osiowej lub wałek rozdzielczy (4) w pompie promieniowej. Obracają się wraz z pierścieniem lub tarczą przyłaczając przestrzenie robocze cylinderków na przemian do przewodu ssawnego (5) lub tłocznego (6).Wydajność - inaczej objętościowy współczynnik przepływu, to jeden z podstawowych parametrów pracy pomp i sprężarek określających natężenie przepływu medium (ciecz, gaz) przez nie wytwarzane.

Pompy wyporowe, ze względu na swoją konstrukcję, dzielą się na:

  • pompy o ruchu postępowo-zwrotnym organu roboczego
  • pompa tłokowa (ruch tłoka lub nurnika w cylindrze)
  • pompa wielotłoczkowa
  • pompa membranowa (ruch elastycznej ścianki komory)
  • pompy o ruchu obrotowym organu roboczego
  • pompa zębata
  • pompa śrubowa
  • pompa łopatkowa
  • pompa krzywkowa
  • pompy o ruchu wahadłowym organu roboczego
  • pompa skrzydełkowa
  • pompy o specjalnej konstrukcji
  • pompa perystaltyczna
  • pompa puszkowa.
  • Zalety pomp wyporowych:

    Pompa śrubowa - rodzaj pompy wyporowej, w której transport cieczy wymuszany jest obrotami ślimakowej śruby. Ciecz zamknięta w przestrzeniach pomiędzy ślimakiem a korpusem pompy zostaje przenoszona od strony ssawnej do tłocznej pompy.Szprotawa (niem. Sprottau) – miasto w woj. lubuskim, w powiecie żagańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szprotawa. Położone nad Bobrem i Szprotawą.
  • bardzo duża wysokość podnoszenia
  • niezmienna wydajność przy zmieniających się warunkach układu
  • stosunkowo duża sprawność
  • zdolność do samozasysania
  • mała wrażliwość na występowanie gazów w pompowanej cieczy
  • Wady pomp wyporowych:

  • ograniczona wydajność
  • nierównomierność parametrów pracy pomp o postępowo-zwrotnym ruchu organu roboczego
  • zmniejszona niezawodność przy zastosowaniu układu ruchomych części
  • duży wpływ wykonania (szczelność) na sprawność pompy
  • niekiedy wrażliwość na zanieczyszczenia mechaniczne
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Monika Lewandowska: Pompy wod-kan. Definicje oraz konstrukcja. wodkaneko.pl, 18 grudnia 2012. [dostęp 17 października 2012].
    Pompa puszkowa – jest przykładem pompy wyporowej o specjalnej konstrukcji. Budowę jej pokazuje rysunek. Cylindryczny wirnik (1) obracający się mimośrodowo wewnatrz elastycznego (gumowego) tłoka (2) powoduje przetłaczanie cieczy z komory ssawnej (3) do komory tłocznej (4).Pompa tłokowa – rodzaj pompy wyporowej, w której elementem zmieniającym objętość komory pompy jest tłok poruszający się ruchem posuwisto zwrotnym w cylindrze.




    Reklama