Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego – polska, całoroczna stacja naukowo-badawcza położona nad Zatoką Admiralicji na Wyspie Króla Jerzego w archipelagu Szetlandów Południowych, uruchomiona 26 lutego 1977. Została nazwana na cześć Henryka Arctowskiego, badacza Antarktyki.

Aboa – letnia stacja antarktyczna, należąca do Finlandii, położona na Ziemi Królowej Maud na Antarktydzie Wschodniej.Szczętki (l. poj.: szczętka), eufauzje, eufazje (Euphausiacea), popularnie zwane krylem – rząd morskich pancerzowców liczący 86 gatunków. W odróżnieniu od innych skorupiaków szczętki posiadają skrzela zewnętrzne.

Stacja składa się z 14 budynków położonych między Zatokami Arctowskiego i Półksiężycową a Klifem Wydrzyków oraz dwóch baz terenowych „Lions Rump” i „Demay”. Jest kierowana przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN Zakład Biologii Antarktyki i prowadzi badania w takich dziedzinach jak: oceanografia, geologia, geomorfologia, glacjologia, meteorologia, klimatologia, sejsmologia, magnetyzm oraz ekologia. Koszty utrzymania placówki pokrywa Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W 2010 roku wyniosły 2,5 mln zł.

Przylądek Uchatki (ang. Uchatka Point) - przylądek na południowym wybrzeżu Wyspy Króla Jerzego, na zachód od Zatoki Admiralicji. Wyznacza południowy kraniec Rajskiej Zatoki (część Cieśniny Bransfielda). Na zachód od przylądka wznosi się Pełznący Stok, po którym płyną strumienie, niosące wody roztopowe Lodowca Tower. Nazwa została nadana przez polską ekspedycję naukową, pochodzi od występujących w tym rejonie uchatek antarktycznych.Krzesanica - klif na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce, na północno-wschodnim krańcu Grani Panorama przy przylądku Point Thomas u zachodnich wybrzeży Zatoki Admiralicji. Klif wznosi się na wysokość ok. 120 m n.p.m. U jego południowo-wschodnich podnóży leży Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego, ku której opada zbocze Hala. Po południowej stronie klifu biegnie Potok Obserwacyjny. Nazwa klifu pochodzi od szczytu Krzesanica w Tatrach.


Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Położenie i bezpośrednie sąsiedztwo stacji
  • 3 Zespół i praca na stacji
  • 4 Bazy terenowe
  • 5 Wyspa Króla Jerzego
  • 6 Obszary Chronione
  • 7 Typy działalności badawczych
  • 7.1 Monitoring meteorologiczny
  • 7.2 Monitoring ekologiczny – obserwacje ptaków i ssaków płetwonogich
  • 7.3 Monitoring hydrologiczny Zachodniego Brzegu Zatoki Admiralicji
  • 7.4 Monitorowanie struktury ziemskiego pola elektrycznego
  • 7.5 Ruch Turystyczny w obszarach polarnych
  • 7.6 Identyfikacja i oznaczenie poziomów stężeń i translokacji zanieczyszczeń atmosferycznych w zbiornikach wodnych
  • 7.7 Monitoring geochemiczny środowiska antarktycznego oraz zmienność funkcjonalna w obrębie biotycznych
  • 7.8 Monitoring chemizmu opadów atmosferycznych – stężenie zredukowanych form węgla w opadach
  • 7.9 Analiza składu chemicznego opadu
  • 7.10 Szczegółowa charakterystyka hydrologiczna i hydrochemiczna jeziora Imbirowego
  • 7.11 Monitoring glacjologiczny – tempo cielenia Lodowca Lange
  • 8 Geologia
  • 9 Warunki pogodowe
  • 10 Galeria
  • 11 Zobacz też
  • 12 Przypisy
  • 13 Linki zewnętrzne
  • Historia[ | edytuj kod]

    W połowie lat 70. XX w. polski rząd, w sytuacji wyczerpywania się istniejących łowisk dalekomorskich, zdecydował się podjąć badania wód otaczających Antarktydę. W sezonie 1975/76 zorganizowana została wspólnie z Morskim Instytutem Rybackim wyprawa naukowa, prowadzona na statkach „Profesor Siedlecki” i „Tazar”; wyprawą kierował doc. Daniel Dudkiewicz, kierownikiem naukowym był doc. dr hab. S. Rakusa-Suszczewski. Wyprawa stwierdziła istnienie na tych terenach bogatych łowisk ryb i kryla. Doceniając potrzebę kontynuowania badań przyrodniczych zdecydowano się wysłać kolejną wyprawę oraz utworzyć w tym rejonie stałą stację badawczą. Całoroczna stacja była potrzebna, by Polska mogła zostać sygnatariuszem traktatu antarktycznego, co było z kolei warunkiem korzystania z łowisk strefy konwergencji.

    Refugio Luis Risopatrón – letnia stacja polarna należąca do Chile, położona na półwyspie Coppermine na Robert Island, w archipelagu Szetlandów Południowych.Wasa – letnia stacja antarktyczna, należąca do Szwecji, położona na Ziemi Królowej Maud na Antarktydzie Wschodniej.

    Organizację badań naukowych powierzono ówczesnemu Instytutowi Ekologii PAN kierowanemu przez prof. dr. Romualda Klekowskiego.

    Po trwających zaledwie pół roku przygotowaniach, w trakcie których zaprojektowano i wykonano całe wyposażenie stacji łącznie z budynkami, pod koniec grudnia 1976 r. wypłynął z Gdyni MT „Dalmor”, zabierając większość uczestników wyprawy, żywność i drobny sprzęt. W pierwszych dniach stycznia 1977 r. wypłynął drugi statek, MS „Zabrze”, który zabrał ok. 3 tys. ton wyposażenia wyprawy, w tym materiały do budowy stacji, paliwo i środki do ich wyładunku. Płynął na nim kierownik wyprawy, doc. dr Stanisław Rakusa-Suszczewski i grupa wyładunkowa. Pierwsza grupa zimująca liczyła 19 osób.

    Ratownik medyczny – osoba wykonująca zawód medyczny, uprawniona do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakładach opieki zdrowotnej, w szczególności do udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacji bezpośredniego, nagłego stanu zagrożenia życia lub zdrowia. Ratownik Medyczny podczas udzielania pomocy korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu (sam jednak nie jest funkcjonariuszem publicznym) .King Sejong (kor. 세종과학기지, latynizacja poprawiona: Sejong Gwahak Giji, Naukowa Baza [im.] Sejonga) – całoroczna stacja polarna należąca do Republiki Korei, położona na Wyspie Króla Jerzego w Antarktyce. Została nazwana na cześć Sejonga Wielkiego, władcy Korei z dynastii Joseon.

    Początkowo planowano budowę stacji na wysepce Half Moon, leżącej pomiędzy Greenwich Island a Wyspą Livingstona, ale okazało się, że jest ona zbyt mała dla celów ekspedycji. Zatoczka Yankee na wyspie Greenwich również się nie nadawała, gdyż wejście do niej było zbyt wąskie dla statków wyprawy. Ostatecznie wybrano teren na Wyspie Króla Jerzego.

    Ruperto Elichiribehety – letnia stacja antarktyczna, należąca do Urugwaju, położona nad Zatoką Nadziei na Ziemi Grahama na Antarktydzie. Nazwą magnetyzm określa się zespół zjawisk fizycznych związanych z polem magnetycznym, które może być wytwarzane zarówno przez prąd elektryczny jak i przez materiały magnetyczne.

    Położenie i bezpośrednie sąsiedztwo stacji[ | edytuj kod]

    Stacja leży w Oazie Arctowskiego, w odległości kilkudziesięciu-kilkuset metrów od wybrzeży dwóch wewnętrznych zatok, wchodzących w skład Zatoki AdmiralicjiZatoki Arctowskiego i Zatoki Półksiężyca, oddzielonych od siebie wysuniętym w morze półwyspem i grupą wysepek zwaną Przylądkiem Kormoranów. Na półwyspie tym zlokalizowane jest centrum informacji turystycznej. Wznosi się tam też Skałka Latarnia z latarnią morskąArctowski”. Stację ulokowano na równinie nadmorskiej, a same budynki usytuowano na wałach burzowych, na wysokości ok. 1,5 m n.p.m.

    Rajska Zatoka (ang. Paradise Cove, także: Sentry Cove) – zatoka na Wyspie Króla Jerzego, część Cieśniny Bransfielda między półwyspem Demay a Przylądkiem Uchatki, na zachód od Zatoki Admiralicji.Zatoka Półksiężyca (ang. Halfmoon Cove) – mała zatoka u wybrzeży Wyspy Króla Jerzego między Przylądkiem Kormoranów a Przylądkiem Rakusy, część Zatoki Admiralicji.

    Na południe od stacji rozciąga się obszar podmokły – mszarnik zwany Ogrodami Jasnorzewskiego z licznymi lokalnymi zagłębieniami odwadnianymi przez Potok Bezimienny, a dalej na południe przebiega wyniesienie skalne Pingwinisko, za którym rozciąga się dolina Potoku Ornitologów. Na zachód i północny zachód od stacji wznoszą się wolne od lodu, wysokie klify, m.in. Krzesanica i urwisko Skua, a także występ skalny Ambona. Z położonej na zachód od Krzesanicy grani Panorama do stacji schodzi Potok Obserwacyjny. Od urwiska Skua i leżącego za nim szczytu Krokiew płynie potok Skamieniały Las. Powyżej Ogrodów Jasnorzewskiego rozciąga się półka skalna Upłaz. Bezpośrednio za równiną nadmorską od południa wzdłuz grzbietu Pingwiniska graniczy Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki (ASPA) nr 128Zachodni brzeg Zatoki Admiralicji”. Obszar ten od północy zaczyna się lodozlewnią Lodowca Ekologii.

    Henryk Bronisław Arctowski (ur. 15 lipca 1871 w Warszawie jako Henryk Artzt, zm. 21 lutego 1958 w Waszyngtonie) – polski geograf, geofizyk, geolog, meteorolog, glacjolog i podróżnik, związany z badaniami krajów polarnych.Instytut Biochemii i Biofizyki PAN Zakład Biologii Antarktyki – placówka naukowa zajmująca się badaniami obszaru Antarktyki i koordynująca program naukowy polskich badań antarktycznych oraz organizuje wyprawy do Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego.

    Obok stacji, na wyniesieniu Pingwinisko jest pochowany Włodzimierz Puchalski, fotograf i reżyser filmów przyrodniczych, który zmarł uczestnicząc w ekspedycji naukowej 19 stycznia 1979 roku.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]




    Warto wiedzieć że... beta

    Historyczne Miejsca i Pomniki Antarktyki (ang. Historic Sites and Monuments in Antarctica, HSM) – miejsca i obiekty w Antarktyce, które są objęte specjalną ochroną ze względu na wartość historyczną, dokumentującą odkrycia i badania Antarktyki.
    Lodowiec Ekologii (ang. Ecology Glacier) - lodowiec na Wyspie Króla Jerzego, między Przylądkiem Rakusy a Przylądkiem Llano, opadający od Kopuły Warszawy ku Zatoce Suszczewskiego. Nazwany od Instytutu Ekologii Polskiej Akademii Nauk - założyciela pobliskiej Stacji Antarktycznej im. H. Arctowskiego. Lodowiec znajduje się na terenie Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki "Zachodni brzeg Zatoki Admiralicji" (ASPA 128).
    Dome Fuji (jap. ドームふじ, Dōmu Fuji) – japońska letnia stacja badawcza na Antarktydzie położona na Ziemi Królowej Maud na wysokości 3810 m n.p.m.. Powstała w grudniu 1995 roku.
    Pingwinisko (ang. Penguin Ridge) - skalisty masyw górski na Wyspie Króla Jerzego, kilkaset metrów na południe od Polskiej Stancji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego. Miejsce wylęgu pingwinów Adeli.
    Energetyka – dział nauki i techniki, a także gałąź przemysłu, które zajmują się przetwarzaniem dostępnych form energii na postać łatwą do wykorzystania przy zasilaniu wszelkich procesów przemysłowych, a także napędzaniu maszyn i urządzeń używanych w życiu codziennym.
    Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię. Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu. Wieloryby, w odróżnieniu od ryb, mają płetwy poziome, a nie pionowe, dzięki czemu szybciej pływają.
    Halfmoon Island (lub Half Moon Island) — niewielka wysepka wulkaniczna o kształcie półksiężyca, leżąca 120 km na północ od Półwyspu Antarktycznego w archipelagu Szetlandów Południowych.

    Reklama