• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Poliandria



    Podstrony: [1] [2] 3 [4]
    Przeczytaj także...
    Rarotonga – wyspa wchodząca w skład Południowych Wysp Cooka, należąca administracyjnie do terytorium zależnego Nowej Zelandii - Wyspy Cooka. Wyspa stanowi jednocześnie jednostkę administracyjną o takiej samej nazwie.Siostra – nazwa relacji rodzinnej dla innego dziecka wspólnych rodziców (siostra rodzona) lub tylko jednego wspólnego rodzica (siostra przyrodnia). Siostra jest krewną drugiego stopnia w linii bocznej płci żeńskiej i należy do rodzeństwa. Sensu stricto tzw. siostra przybrana (córka ojczyma lub macochy z ich poprzednich związków, będąca pasierbicą dla rodzonego ojca lub matki) nie jest krewną ani powinowatą.

    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH




    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Kontekst biologiczny[ | edytuj kod]

    Francuski biolog i ekolog ewolucyjny Thierry Lodé, nawiązując do konfliktu płci, doszukuje się możliwych wyjaśnień poliandrii (jako strategii reprodukcji występującej w naturze) we współzawodnictwie pierwiastka męskiego i unikaniu chowu wsobnego – czyli dzięki poliandrii:

  • łatwiej zapewnić sukces reprodukcyjny (to znaczy jest bardziej prawdopodobne wydanie potomstwa przez osobnika płci żeńskiej).
  • osobnik płci żeńskiej może doprowadzić do współzawodnictwa plemników męskich po kopulacji
  • różne odmiany plemników mogą wprowadzić więcej zmienności do cech potomstwa jakie wyda osobnik płci żeńskiej (taka sytuacja wydaje się mieć miejsce w przypadku pszczół – pszczoły zrodzone z różnych odmian spermy spełniają znakomicie różne role w pojedynczym ulu co przynosi korzyść dla ula jako całości)
  • osobniki płci żeńskiej mogą otrzymać oferty pożywienia od kilku potencjalnych partnerów (którzy w ten sposób zachęcają do kopulacji)
  • nie można ustalić ojcostwa potomstwa co może być korzystne, gdyż zachęca osobniki męskie do opieki rodzicielskiej nad potomstwem (jednocześnie zniechęcając do dzieciobójstwa).
  • Poliandria jako sposób kojarzenia płciowego występuje między innymi u pszczół, niektórych gatunków koników polnych, żab, u o około 1% ptaków, wśród niektórych ryb (iglicznia), tchórzy i innych łasicowatych, marmozetów. Badania wskazują, że poliandria stanowi też zasadniczą strukturę społeczną w podrodzinie Callitrichidae małp szerokonosych.

    Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służące do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin, choć różnią się budową. U zwierząt plemnik jest zwykle ruchliwy, o długości zależnej od gatunku: od 40, u waleni, do 250 mikrometrów u niektórych chrząszczy (u człowieka długości ok. 50–60 µm).Unalaska to wyspa leżąca na archipelagu Aleuty. Wyspa ta została odkryta w 1759 roku przez Rosjan. Przeszła w ręce Stanów Zjednoczonych po sprzedaży Alaski przez Rosję w roku 1867. Nazwa wyspy pochodzi od słowa Ounalashka, co oznacza "przy półwyspie", a nazwa Unalaska jest angielskojęzyczną transkrypcją słowa Ounalashka. Na wyspie leży też miasto o nazwie Unalaska.

    Hipoteza poligamicznych skłonności u kobiet ma oparcie w kobiecej skłonności do przeżywania orgazmu wielokrotnego, co miałoby ułatwiać seks z kilkoma partnerami naraz, oraz w fakcie, że mężczyzna posiada stosunkowo duże jądra dzięki czemu wytwarza stosunkowo dużą ilość plemników, w tym również niepełnowartościowych, których funkcja może polegać tylko na utrudnieniu zapłodnienia plemnikom pochodzącym od innego mężczyzny.

    Lepczowie, Lepcza (nazwa własna: Rong-pa) - grupa etniczna w Azji, jej pierwotną siedzibą są tereny indyjskiego stanu Sikkim, współcześnie Lepczowie zamieszkują także tereny zachodniego Bhutanu i wschodniego Nepalu, a także okolice Dardżylingu w Indiach. W latach 90. XX wieku ich liczebność wynosiła około 70 tys. osób.Rodzeństwo – w genealogii i prawie dzieci tych samych rodziców bądź rodzica: wszyscy bracia i siostry w ogólności albo każdy z nich pojedynczo wobec drugiego z nich (tak zwłaszcza w tekstach prawnych).

    Poliandria u naczelnych i innych ssaków jest zwykle skorelowana ze zredukowanym lub odwrotnym dymorfizmem płciowym – to znaczy samice są większe niż samce (choć wiele ptaków drapieżnych, które odznacza się dymorfizmem odwrotnym przejawia monogamię). Jednak u gatunku ludzkiego (podobnie jak i u większości naczelnych) nie występuje dymorfizm odwrotny, lecz zwykły (co objawia się między innymi tym, że osobniki płci męskiej są nieco większe niż osobniki płci żeńskiej) a dymorfizm taki koreluje z poligynią, a nie z poliandrią. Dlatego pomijając czynnki kulturowe, poliandrię u ludzi, na gruncie socjobiologii czy etologii tłumaczy się głównie wskazując na to, że jest ona pewnym przypadkiem adaptacji do szczególnych warunków środowiskowych.

    Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).Wyspy Kurylskie (jap. クリル列島 – Kuriru Rettō albo 千島列島 – Chishima Rettō: Archipelag Tysiąca Wysp, ros. Курильские острова) – archipelag wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym, pierwotnie zamieszkany przez Ainów. Położony między japońską wyspą Hokkaido a półwyspem Kamczatka. Składa się z ponad 30 większych i wielu mniejszych wysp. Ogólna powierzchnia ok. 10,5 tys. km². Wchodzą w skład obwodu sachalińskiego Federacji Rosyjskiej, południowa część archipelagu jest przedmiotem sporu prawnego pomiędzy Japonią a Rosją. Rosja proponowała w 1956, 2004 i 2006 roku oddanie Japonii dwóch z czterech spornych wysp, jednak Japonia nie przyjęła oferty.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. polyandrie. W: Miloslav Petrusek (red.): Velký sociologický slovník. Wyd. 1. Praga: Karolinum, 1996, s. 798. ISBN 80-7184-311-3. (cz.)
    2. Edward Słuczański: O władczyniach, duchach i czarodziejach. Wierzenia i obyczaje ludów Azji Południowo-Wschodniej. Warszawa: Iskry, 1976, s. 66-67. Cytat: W południowo-wschodnim rejonie azjatyckim poliandria była prawdopodobnie w przeszłości zjawiskiem na większą skalę. Przed dziesiątkami wieków przodkowie niektórych dzisiejszych ludów tego regionu w czasie masowych wędrówek drogami wodnymi zabierali na swe łodzie, ażeby ich zbytnio nie obciążać, tylko kilka kobiet. W czasie długotrwałych rejsów morskich i oceanicznych każda z nich musiała żyć z wieloma mężczyznami. Tego typu małżeństwa były kontynuowane w początkowym okresie po założeniu przez wędrownych żeglarzy osad na stałym lądzie.
    3. Ewa M. Pawłowska, Afrykańska koncepcja małżeństwa, 14 czerwca 2010 [dostęp 2011-09-29] [zarchiwizowane z adresu 2011-02-22], Cytat: Związki poliandryczne wbrew ogólnym przekonaniom nie należą do rzadkości. Przykładem tego może być wspomniany już lud Rukuba w Nigerii (...) lokalne prawo wynikające z tradycji umożliwia (...) wielożeństwo oraz wybór męża, z którym zamierza zamieszkać..
    4. Daniel Jabłoński, Helena Kurtz, Lech Ostasz: Gdy kobieta ma kilku mężów. Rzecz o poliandrii. Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2005, s. 135-136. Cytat: Historyk grecki Polibiusz pisze, że „w Sparcie kilku braci miało niekiedy dla siebie jedną żonę, a swoje dzieci wychowywano wspólnie”. Ci sami, jak i inni autorzy donoszą, że Spartanka według praw Sparty mogła na własne życzenie brać „drugiego męża”, gdy jej pierwszy mąż był przez dłuższy okres nieobecny, np. poszedł na wyprawę wojenną.
    5. Daniel Jabłoński, Helena Kurtz, Lech Ostasz: Gdy kobieta ma kilku mężów. Rzecz o poliandrii. Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2005, s. 136. Cytat: Dion Kasjusz w Historii Rzymu pisze, że „w Brytanii kilku mężczyzn miało wspólnie jedną żonę” (1xii, 6).
    6. Daniel Jabłoński, Helena Kurtz, Lech Ostasz: Gdy kobieta ma kilku mężów. Rzecz o poliandrii. Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2005, s. 136. Cytat: Historyk grecki Strabon twierdzi, że poliandria występowała wśród Medów (…) Według niego król miał wiele żon, ale duża część ludności była poliandryczna, zaś kobiety uważały posiadanie kilku mężów za sprawę honoru; gdy kobieta nie posiadała więcej niż jednego męża uważana była za nieudacznicę.
    7. Strabon: Historika Hypomnemata, XI.13.Sprawdź autora:1.
    8. Jerzy Bront Barbara Nowacka: Różnorodność związków małżeńskich na świecie. Krynica Morska: Wydawnictwo Laterna, 2008, s. 20-21. Cytat: Dziś na terenie, na którym żyje wspomniane małżeństwo, postęp techniczny i ideały cywilizacji zachodniej, w tym ideał miłości romantycznej skutecznie odciągają młodych ludzi od poliandrii. Jeden z chłopców z tej samej wsi powiedział reporterowi: Dziś każdy ma we wsi telewizor i antenę satelitarną. A w telewizji cały czas lecą romantyczne filmy o miłości. Tak to ideał monogamii, wprawdzie dość częsty wśród młodych ludzi, ale nadmiernie wyniesiony na Zachodzie, przyczynia się do tłumienia innych modeli małżeństwa.Sprawdź autora:1.
    9. Daniel Jabłoński, Helena Kurtz, Lech Ostasz: Gdy kobieta ma kilku mężów. Rzecz o poliandrii. Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2005, s. 144.
    10. Jerzy Bront, Barbara Nowacka: Różnorodność związków małżeńskich na świecie. Krynica Morska: Wydawnictwo Laterna, 2008, s. 19-20. Cytat: Achu, kobieta 23-letnia żyje z mężami Achunem, który ma 24 lata i Yixinimim mającym 19 lat. Mężczyźni są braćmi. Mieszkają w chińskiej prowincji Syczuan, pod Tybetem. Jak doszło do zawarcia małżeństwa? (...) „Ojciec Achuna i Yixinimiego wybrał im narzeczoną, gdy miała 15 lat. Kiedy to usłyszałam. Ogarnął mnie strach – wspomina kobieta. Pięć miesięcy po przeprowadzce do domu teściów uciekła, biegła sto metrów w górę z powrotem do swojej matki. Ale dziś, po sześciu latach, Achu jest szczęśliwa. Teraz uważam, że to naprawdę dobre”. Takiemu małżeństwu wiedzie się lepiej pod względem materialnym. Jeden mąż może iść co jakiś czas do pracy, w tym przypadku do miasta Batang, podczas gdy drugi zajmuje się uprawą kawałka ziemi i oporządzaniem zwierząt.
    11. Jerzy Bront Barbara Nowacka: Różnorodność związków małżeńskich na świecie. Krynica Morska: Wydawnictwo Laterna, 2008, s. 20. Cytat: (...) jeden z braci mówi: Gdyby każdy z nas chciał mieć oddzielną żonę, potrzebowałby domu, pola, krów i świń (...) „Ziemia, woda źródlana i wszystkie inne zasoby są rzadkie na zboczach gór ponad rzeką o złotym piasku (...)”. Poliandria rzeczywiście uczy skromności w obchodzeniu się z ziemią i jej zasobami, uwzględniania jej możliwości produkcyjnych.Sprawdź autora:1.
    12. Irenäus Eibl-Eibesfeldt: Miłość i nienawiść. Historia naturalna elementarnych sposobów zachowania się. Warszawa: PWN, 1998, s. 186.
    13. Matt Ridley: Czerwona królowa. Płeć a ewolucja natury ludzkiej. Poznań: Dom wydawniczy Rebis, 1999, 2001, s. 187. Cytat: Nie jesteśmy też poliandryczni jak kusaki - tropikalne ptaki wodne, u których duże, agresywne samice władają haremem małych, obłaskawionych samców.
    14. Daniel Jabłoński, Lech Ostasz: Zarys wiedzy o rodzinie, małżeństwie, kohabitacji i konkubinacie. Perspektywa antropologii kulturowej i ogólnej. Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2001, s. 225. Cytat: Poliandrię przedstawia się jako niezwykle rzadką, wręcz efemerydalną formę małżeństwa. Sprzyja to traktowaniu jej (...) jako formy, która wyciska z natury ludzkiej przez szczególne warunki środowiskowo-społeczne coś, co spontanicznie by się z niej nie wydobyło.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Daniel Jabłoński, Lech Ostasz, Zarys wiedzy o rodzinie, małżeństwie, kohabitacji i konkubinacie. Perspektywa antropologii kulturowej i ogólnej, Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2001, s. 220-230, ISBN 83-916679-0-1.
  • Daniel Jabłoński, Helena Kurtz, Lech Ostasz, Gdy kobieta ma kilku mężów. Rzecz o poliandrii, Olsztyn: Wydawnictwo Adiaphora, 2005, s. 180, ISBN 83-920922-1-X, OCLC 839025294.
  • Jerzy Bront, Barbara Nowacka, Różnorodność związków małżeńskich na świecie, Krynica Morska: Wydawnictwo Laterna, 2008, ISBN 978-83-926724-0-1, OCLC 297569386.
  • Daleko, daleko stąd..., Kobiecyporadnik.pl [dostęp 2011-06-27].
  • Sumer (Szumer, Sumeria; sum. Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.Etologia (gr. ήθος - obyczaj) – dziedzina zoologii, zajmująca się szeroko pojętymi badaniami zachowań zwierząt, zarówno dziedziczonych jak i nabytych, ich aspektem przystosowawczym, rozwojem osobniczym, orientacją przestrzenną, zachowaniami społecznymi.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Małżeństwo – związek dwóch osób, zazwyczaj kobiety i mężczyzny, zatwierdzony prawnie i społecznie, regulowany zasadami, obyczajami, przekonaniami i postawami, określającymi prawa i obowiązki stron małżeństwa (partnerów) oraz status ich możliwego potomstwa. Małżeństwu powszechnie przypisuje się rolę założycielską wobec rodziny, co wiąże się z opieką nad dziećmi, ich wychowaniem i socjalizacją. Małżeństwo jest zazwyczaj potwierdzone przez ślub uznający jego strony za małżonków oraz niesie za sobą skutki prawne określone prawem małżeńskim.
    Szerpowie (tyb:ཤར་པ། transliteracja Wyliego shar pa, dosłownie "ludzie wschodu", z sher "wschód" + wa "lud") - lud tybetański zamieszkujący Himalaje w Indiach i Nepalu, przybyły na te tereny z Tybetu około XIII-XIV wieku. Populacja wynosi ok. 120 000 ludzi (dane z 1993-1995). Szerpowie w większości są wyznawcami tybetańskiej odmiany buddyzmu. Zamieszkują oni piętrowe domy z oborą na dole, są bowiem hodowcami jaków. Domy te zbudowane są zazwyczaj na wysokości 3 do 6 tys. metrów n.p.m.; to od wieków stałe środowisko Szerpów.
    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.
    Persowie – starożytny lud pochodzenia irańskiego, współcześnie zaś naród zamieszkujący głównie obszar Iranu (dawniej znanego jako Persja).
    Tybetańczycy (tyb.: བོད་པ།་ Wylie: Bod pa; chin. 藏族, pinyin: Zàng Zú) - naród zamieszkujący głównie Wyżynę Tybetańską, po inwazji chińskiej i aneksji Tybetu w 1951 r. stanowią obecnie mniejszość narodową w zachodnich Chinach (4,8 mln 1994 r.). Tybetańczycy zamieszkują również prowincje Qinghai, Syczuan, Gansu, Junnan oraz Indie (historyczny region Ladakh, zwany też niekiedy Tybetem Zachodnim, Sikkim oraz liczne skupiska emigracyjne w stanie Himachal Pradesh, w tym obecna siedziba XIV Dalajlamy Dharamsala), Nepal i Bhutan. Pod względem antropologicznym zaliczani są do rasy mongoloidalnej. Mówią językami tybetańskimi należącymi do tybeto-birmańskiej gałęzi rodziny chińsko-tybetańskiej. Posługują się pismem tybetańskim. Wyznają w większości buddyzm tybetański. Głównymi ośrodkami kultu religijnego są Lhasa i Xigazê.
    Pajutowie (nazwa własna i ang. Paiute – "Prawdziwi Ute" lub "Wodni Ute") – wędrowne plemię Indian północnoamerykańskich z szoszońskiej grupy języków uto-azteckich, zamieszkujące w przeszłości stany Arizona, Kalifornia, Idaho, Nevada, Oregon i Utah w Stanach Zjednoczonych.
    Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.995 sek.