Polacy na Litwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szary: terytoria, na których Polacy stanowią większość. Czerwony: przedwojenna granica polsko-litewska

Polacy na Litwie – najliczniejsza mniejszość narodowa na Litwie, według statystyk oficjalnych liczy 162 344 osoby, czyli 5,62% ludności tego kraju (2016). Mieszkają głównie w Wilnie i w zwartym osadnictwie w rejonach wileńskim, solecznickim, święciańskim i trockim (w rejonach solecznickim i wileńskim stanowią większość mieszkańców). Zamieszkują też w rozproszeniu resztę kraju, w przeszłości na Kowieńszczyźnie stanowili większość ludności. Zrzesza ich Związek Polaków na Litwie.

Jarosław Kamiński (lit. Jaroslav Kaminski; ur. 8 maja 1965 w Wilnie) – litewski dziennikarz i nauczyciel polskiego pochodzenia, działacz mniejszości polskiej, w latach 2010–2011 i ponownie od 2011 wiceburmistrz Wilna.Zygmunt Klonowski (ur. 7 grudnia 1955 w Wilnie) – litewski przedsiębiorca, działacz mniejszości polskiej na Litwie, wydawca dziennika „Kurier Wileński”.

Statystyki[ | edytuj kod]

W Republice Litewskiej mieszka 200 317 osób (według spisu ludności z 2011 r.) narodowości polskiej. Według oficjalnego spisu ludności Polacy stanowią na Litwie ok. 6,58% wszystkich mieszkańców, więc stanowią oni największą mniejszość narodową Republiki. Drugą mniejszością narodową pod względem liczebności jest mniejszość rosyjska.

Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Stanisław Narutowicz herbu własnego (lit. Stanislovas Narutavičius, ur. 2 września 1862 w Brewikach, zm. 31 grudnia 1932 w Kownie) – polski prawnik, ziemianin żmudzki, litewski działacz polityczny, członek Taryby, sygnatariusz aktu niepodległości Litwy, brat prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza.

W latach 1959–1989 mimo wzrostu liczebności Polaków na Litwie, liczba bezwzględna tych z nich, którzy uważają polski za swój język ojczysty, utrzymywała się na poziomie ok. 220 000, ale już pierwszy spis na niepodległej Litwie (2001 r.) zanotował spadek do 188 000, spis 2011 odnotował dalszy spadek do poziomu 154 000.

Andrzej Pukszto (lit. Andžej Pukšto, ur. 12 września 1970 w Wilnie) – litewski historyk, politolog, publicysta i dziennikarz pochodzenia polskiego.Anna Krepsztul (ur. 20 lutego 1932 we wsi Taboryszki, zm. 12 października 2007 tamże) – litewska malarka ludowa polskiej narodowości.

Głównym skupiskiem Polaków na Litwie jest okręg wileński, gdzie Polacy stanowią 23%. W samym Wilnie mieszka 88 408 osób (ok. 16,5%) narodowości polskiej. Najwięcej procentowo Polaków mieszka w rejonie solecznickim (78% ludności), w tym najwięcej w gminach Ejszyszki i Miedniki (odpowiednio 93,5% i 93,2% ludności), rejonie wileńskim (52% ludności), w rejonie trockim (30% ludności) i rejonie święciańskim (26%). Polacy zamieszkują także rejon elektreński (7%), a także w rozproszeniu w okręgu kowieńskim. Zamieszkują ściśle, choć w niewielkiej ilości też okręg olicki (2%) oraz okręg uciański (4%).

Waldemar Tomaszewski, lit. Valdemar Tomaševski (ur. 3 marca 1965 w Nowosiółkach koło Wilna) – litewski polityk, inżynier i samorządowiec, działacz polskiej mniejszości narodowej na Litwie, przewodniczący AWPL, w latach 2000–2009 poseł na Sejm Republiki Litewskiej, deputowany do Parlamentu Europejskiego.Turmont (lit. Turmantas) – miasteczko na Litwie, położone w okręgu uciańskim w rejonie jezioroskim, siedziba starostwa Turmont, 17 km na wschód od Jeziorosów, 397 mieszkańców (2001), w pobliżu granicy z Łotwą

Historia[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: historia Polaków na Litwie.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Jarosław Narkiewicz, lit. Jaroslav Narkevič (ur. 1 stycznia 1962 w Trokach) – litewski polityk, nauczyciel i samorządowiec, działacz polskiej mniejszości narodowej na Litwie, od 2008 poseł na Sejm Republiki Litewskiej.
Michał Mackiewicz, lit. Michal Mackevič (ur. 1 października 1953 w Wilnie) – litewski dziennikarz, wydawca, działacz społeczny i polityk narodowości polskiej, przewodniczący Związku Polaków na Litwie, poseł na Sejm Republiki Litewskiej.
Dariusz Ławrynowicz (Darjuš Lavrinovič, Darjušas Lavrinovičius; ur. 1 listopada 1979 w Wilnie) – litewski koszykarz polskiego pochodzenia.
Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.
KS Polonia Wilno (lit. Futbolo Klubas Polonija) – polski klub sportowy z siedzibą w Wilnie, założony w 1990 r. Współcześnie w klubie funkcjonują cztery sekcje: piłkarska, siatkarska, tenisa stołowego i strzelecka.
Ewelina Dobrowolska (lit. Evelina Dobrovolska; ur. 16 sierpnia 1988 w Wilnie) – litewska polityk i prawniczka polskiej narodowości, działaczka społeczna i samorządowa, posłanka na Sejm Republiki Litewskiej, od 2020 minister sprawiedliwości.
Rejon wileński (lit. Vilniaus rajono savivaldybė, dosłownie Samorząd Rejonu Wileńskiego) – rejon we wschodniej Litwie. 52.07% ludności stanowią Polacy (2011).

Reklama