Podskarbi wielki litewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pieczęć podskarbiego wielkiego litewskiego Jerzego Detloffa Flemminga z 1757 roku

Podskarbi wielki litewskiurząd centralny I Rzeczypospolitej.

Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.Ministrowie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów – grupa najwyższych urzędników w państwie. Kierowali kluczowymi dziedzinami zarządu państwem. Istniały osobne urzędy dla Korony i Wielkiego Księstwa jednak o identycznych kompetencjach w ramach każdego z państw (Korona i Litwa były prawnie dwoma osobnymi krajami).

Wyłonił się ze starego urzędu podskarbiego ziemskiego litewskiego.

Był odpowiednikiem podskarbiego wielkiego koronnego dla Litwy, miał taki sam zakres obowiązków. Urząd ten powołał król Zygmunt II August i wprowadził go w 1569 roku do senatu.

Lista podskarbich wielkich litewskich[ | edytuj kod]

  • Aleksander Jurjewicz
  • Iwaszko Aleksandrowicz Sołtan
  • Andrzej Aleksandrowicz Sołtan
  • Teodor Chreptowicz (1501–1509)
  • Bohusz Bohowitynowicz (1509)
  • Abraham Ezofowicz (1509–1519)
  • Iwan Ostafiewicz Hornostaj (1519–)
  • Ostafi Bohdanowicz Wołłowicz (–1566)
  • Mikołaj Pawłowicz Naruszewicz (1566–1575)
  • Ławryn Woyna (1576–1580)
  • Jan Janowicz Hlebowicz (1580–1586)
  • Teodor Skumin Tyszkiewicz (1586–1590)
  • Dymitr Chalecki (1590–1598)
  • Andrzej Zawisza (1598–1604)
  • Hieronim Wołłowicz (1605–1618)
  • Krzysztof Naruszewicz (1618–1629)
  • Stefan Pac (1630–1635)
  • Mikołaj Tryzna (1635–1640)
  • Mikołaj Kiszka (1640–1644)
  • Gedeon Michał Tryzna (1644–1652)
  • Wincenty Korwin Gosiewski (1652–1662)
  • Hieronim Kryszpin-Kirszensztein (1663–1676)
  • Benedykt Paweł Sapieha (1676–1703)
  • Marcjan Dominik Wołłowicz (1703)
  • Ludwik Konstanty Pociej(1703–1707)
  • Kazimierz Czartoryski (1707–1709)
  • Michał Kazimierz Kociełł (1710–1722)
  • Stanisław Poniatowski (1722–1731)
  • Jan Michał Sołłohub (1731–1746)
  • Jerzy Detloff Flemming (1746–1764)
  • Michał Brzostowski (1764–1784)
  • Stanisław Poniatowski (1784–1790)
  • Ludwik Tyszkiewicz (1791–1793)
  • Michał Kleofas Ogiński (1793–1796)
  • Stanisław Poniatowski (ur. 15 września 1676, Chojnik k. Gromnik – zm. 29 sierpnia 1762, Ryki), podstoli wielki litewski, podskarbi wielki litewski (od 1722), regimentarz koronny od 1728, generał-lejtnant wojsk koronnych, wojewoda mazowiecki (od 1731), kasztelan krakowski (od 1752), twórca potęgi rodu Poniatowskich.Krzysztof Naruszewicz herbu Wadwicz ( zm. 1630), podskarbi nadworny litewski (1615-1618), podskarbi nadworny litewski (1618-1629).




    Warto wiedzieć że... beta

    Iwan Ostafiewicz Hornostaj herbu Hippocentaurus, (ur. XV w., zm. 1558), marszałek hospodarski 1529–42, podskarbi ziemski litewski 1531 r., wojewoda nowogródzki 1551 r. marszałek nadworny litewski.
    Bohusz Michał Bohowitynowicz (ur. ?, zm. 1530) – polski podskarbi ziemski litewski, poseł króla Zygmunta I Starego.
    Michał Kazimierz Kociełł herbu Pelikan (1644-1722 w Połonce) – kasztelan witebski od 1685, kasztelan trocki od 1700, od 1703 wojewoda trocki, marszałek Trybunału Litewskiego w 1698, podskarbi wielki litewski od 1710.
    Teodor Skumin Tyszkiewicz (zm. 1618) – wojewoda nowogródzki od 1590, podskarbi wielki litewski w latach 1586-1590, podskarbi nadworny litewski od 1576, poseł do Moskwy w 1578. Ponadto starosta grodzieński, jurborski, olicki i nowowolski.
    Jan Abraham Ezofowicz Rabinkowicz, Jan Abraham Józefowicz (imię chrzestne Ioann, nazwisko po nobilitacji Józefowicz; zm. po 28 września 1519 w Łomazach) – żydowski kupiec, który w roku 1488 przeszedł na prawosławie, uszlachcony w roku 1507 i przyjęty do herbu Leliwa. Dzierżawca komór celnych w Kownie, Połocku i Smoleńsku oraz mennicy litewskiej. Starosta smoleński, wójt miński, horodniczy kowieński. Podskarbi ziemski litewski i członek rady Wielkiego Księstwa Litewskiego (1509–1519).
    Marcjan Dominik Wołłowicz herbu Bogoria (zm. 5 sierpnia 1712 roku) – marszałek wielki litewski w 1704 roku, podskarbi wielki litewski w 1703 roku, administrator skarbu litewskiego w latach 1700-1703, pisarz wielki litewski w latach 1701-1703, chorąży mścisławski w 1692roku.
    Jerzy Detloff Flemming (także Jan Jerzy Flemming) (ur. 3 marca 1699 w Iven, zm. 10 grudnia 1771 w Warszawie), hrabia, podskarbi wielki litewski w latach 1746-1764, od 1766 przedostatni wojewoda pomorski, brat stryjeczny Jakuba Henryka Flemminga.

    Reklama