Platforma zachodnioeuropejska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Platforma zachodnioeuropejska (platforma paleozoiczna) – platforma w zachodniej i środkowej Europie.

Czwartorzęd (Q) – najmłodszy okres ery kenozoicznej, który zaczął się 2,588 mln lat temu z końcem neogenu i trwa do dziś. Dzieli się na:Platforma – fragment skorupy ziemskiej zbudowany ze starokrystalicznego podłoża pokrytego (płyta), lub nie (tarcza), młodszymi, fanerozoicznymi osadami.

Na wschodzie i północnym wschodzie graniczy wzdłuż szwu transeuropejskiego (strefy Teisseyre’a-Tornquista) z platformą wschodnioeuropejską, a od południa z alpidami europejskimi. Fundament platformy tworzą skały neoproterozoiczne oraz paleozoiczne, często sfałdowane w trakcie orogenez: kadomskiej, kaledońskiej i hercyńskiej, a pokrywę platformy budują skały, przeważnie osadowe, od pensylwanu po czwartorzęd.

Masyw Czeski (czes. Český masiv, Česká vysočina, niem. Böhmische Masse) – prowincja fizycznogeograficzna i jednocześnie jednostka geologiczna w Europie Środkowej.Platforma wschodnioeuropejska – wielka geologiczna jednostka strukturalna Europy, platforma prekambryjska, której fundament zbudowany jest ze skał krystalicznych. Stanowi część płyty eurazjatyckiej.

W Polsce fundament platformy odsłania się głównie na obszarze Gór Świętokrzyskich i Sudetów, a pokrywa w obrębie m.in. monokliny przedsudeckiej i monokliny śląsko-krakowskiej.

Geograficznie obejmuje Europę zachodnią (bez Płw. Skandynawskiego i bez prawie całych Wysp Brytyjskich (wyjątkiem jest pas wzdłuż południowego wybrzeża Anglii), południowo-zachodnią i część Europy Środkowej (w każdym przypadku poza alpidami). W skład platformy paleozoicznej wchodzi m.in. Masyw Czeski.

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.Orogeneza (ruchy orogeniczne, górotwórczość, ruchy górotwórcze, fałdowanie) – powstawanie gór z przyczyn tektonicznych.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mizerski W., 2002: Geologia Polski dla geografów, PWN, ​ISBN 83-01-14569-2
  • Regionalizacja tektoniczna Polski, Andrzej Żelaźniewicz i inni, Wrocław: Komitet Nauk Geologicznych PAN, 2011, ISBN 978-83-63377-01-4, OCLC 804715570.
  • Sudety (332) – łańcuch górski na obszarze południowo-zachodniej Polski i północnych Czech, stosunkowo niewielki skrawek znajduje się w Niemczech; najwyższy szczyt Śnieżka, 1602 m n.p.m.; są najwyższą częścią Masywu Czeskiego oraz najwyższymi górami Czech. Ciągną się od Doliny Łaby po Bramę Morawską. Od północnego wschodu obcięte są wyraźnym uskokiem – uskokiem sudeckim brzeżnym od Przedgórza Sudeckiego. Północna granica z Niziną Śląsko-Łużycką na linii Złotoryja – Bolesławiec – Zgorzelec jest umowna. Również południowa granica na obszarze Czech i Moraw jest dość zawikłana.Orogeneza hercyńska (orogeneza waryscyjska) – okres intensywnych ruchów górotwórczych zachodzących w paleozoiku, pomiędzy późnym sylurem a końcem permu. W ich wyniku powstały góry określane mianem hercynidów lub waryscydów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Orogeneza kaledońska – ruchy górotwórcze trwające od późnego kambru po wczesny dewon. Największe nasilenie w Ameryce Północnej osiągnęły u schyłku ordowiku i na początku syluru (faza takońska), a w Europie] na przełomie kambru i ordowiku oraz pod koniec syluru. W wyniku fałdowania kaledońskiego powstały góry zwane kaledonidami.
    Wyspy Brytyjskie (ang. The British Isles, irl. Éire agus an Bhreatain Mhór, wal. Ynysoedd Prydain; 2) – megaregion fizycznogeograficzny Europy Zachodniej. Grupa wysp w północno-wschodniej części Atlantyku, położona na północny zachód od kontynentalnej Europy, oddzielona od niej kanałem La Manche i Cieśniną Kaletańską.
    Monoklina śląsko-krakowska − jednostka geologiczna, monoklina położona na południu Polski (Wyżyna Krakowsko-Częstochowska i Wyżyna Wieluńska), zbudowana ze skał permu i triasu, w części wschodniej i północnej także jury zapadających pod kątem kilku stopni na północ. W kierunku północno-zachodnim w sposób umowny graniczy z monokliną przedsudecką. Od północy i północnego wschodu graniczy z niecką szczecińsko-łódzko-miechowską. Na południowym wschodzie graniczy z Karpatami, na południu z zapadliskiem górnośląskim, a na zachodzie ze strefą śląsko-morawską.
    Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.
    Orogeneza kadomska (kadomijska) – ruchy górotwórcze rozpoczęte w środkowym neoproterozoiku, trwające od kriogenu (~750 Ma) po wczesny kambr (540-530 Ma). Termin ten przeważnie bywa używany w odniesieniu do Europy środkowej i zachodniej; ruchy górotwórcze mające miejsce w tym samym okresie w Afryce są nazywane orogenezą panafrykańską, a w Azji – orogenezą bajkalską.
    Półwysep Skandynawski (szw. Skandinaviska halvön, norw. Den skandinaviske halvøy, fiń. Skandinavian niemimaa) – półwysep w Europie Północnej stanowiący zachodnią część Półwyspu Fennoskandzkiego.

    Reklama