Plateau (stan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Plateaustan w centralnej części Nigerii.

Fulanie (zwani także: Fula, Foulah, Peulh, Peul i Fulbe) – lud zamieszkujący kraje Afryki Zachodniej. Są to m.in. Burkina Faso, Kamerun, Nigeria, Mali, Mauretania, Gwinea, Gwinea Bissau, Senegal, Gambia, Liberia. Są spokrewnieni z ludem Tukulerów żyjącym współcześnie nad rzeką Senegal.Kanuri - lud afrykański zamieszkujący północno-wschodnią Nigerię, częściowo Niger i wschodni brzeg jeziora Czad. Populacja: 6,4 mln (w tym 5,7 mln w Nigerii). Posługuje się językiem kanuri. Główne zajęcia: rolnictwo, handel z pasterzami fulańskimi i Arabami. Stosują na twarzy skaryfikację (znaki plemienne). Grupy Kanuri prowadzą osiadły tryb życia, angażując się w hodowli, rybołówstwie nad Jeziorem Czad, oraz zajmują się handlem i przetwarzaniem soli.

Plateau sąsiaduje ze stanami Nassarawa, Taraba, Bauchi i Kaduna. Jego stolicą jest Jos. Powstał w 1976. W 1996 oddzielono od niego stan Nassarawa. W 2006 roku liczył ok. 3,2 mln mieszkańców, na rok 2012 szacuje się ok. 3,6 mln mieszkańców .

Stan Plateau słynie z konfliktów religijnych. W 2010 roku jednego dnia pasterze Fulan zamordowali 500 chrześcijan w miejscowości Dogon Na Hauwa. W dniach 21-25 czerwca 2018 przez stan Plateau przetoczyła się kolejna fala ataków uzbrojonych po zęby muzułmańskich pasterzy z ludu Fulan na chrześcijańskie wioski. Według World Watch Monitor zginęło co najmniej 200 osób, a kilka wiosek przestało istnieć.

Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.Tiw albo Munszi - grupa etniczna w Kamerunie i Nigerii, w 1995 roku jej liczebność wynosiła ok. 2,5 miliona osób. Wielu zachowało dawne wierzenia afrykańskie - kult przodków i bóstw nieba i ziemi - część wyznaje współcześnie chrześcijaństwo. Ich struktura społeczna opiera się na rodach patrylinearnych oraz grupach wieku podzielonych dalej na kasty. Tradycyjnym zajęciem ludu Tiw jest myślistwo, rolnictwo żarowe oraz tkactwo. W kulturze Tiw zachowały się bogate obrzędy inicjacyjne, dawniej Tiw byli też łowcami głów i składali ofiary z ludzi.

Podział administracyjny[ | edytuj kod]

Stan Plateau podzielony jest na siedemnaście lokalnych obszarów administracyjnych:

Demografia[ | edytuj kod]

Populacja Plateau składa się z ponad czterdziestu grup etnicznych. Do głównych należą: Berom, Angas, Nwangahvul, Tiv, Taroh, Goernai Tal, Fier, Afizere (Jarawa), Miango, Yourn, Bogghom, Rukuba, Piapung, Kwalla, Montol, Jukun, Challa, Ron-kulere, Pyern, Miship, Mupun, Buji, Kanuri i Nunku. Każda grupa etniczna ma swój własny język, ale urzędowym jest angielski, popularny jest język Hausa.

Kaduna to jeden ze stanów Nigerii. Leży w centrum kraju i sąsiaduje z Federalnym Terytorium Stołecznym - Abudża oraz ze stanami Nassarawa, Plateau, Bauchi, Kano, Katsina, Zamfara i Niger. Jego stolicą jest Kaduna. Powstał w 1967. W 1989 oddzielono od niego dzisiejszy stan Katsina.Nassarawa to jeden ze stanów Nigerii. Leży w centrum kraju i sąsiaduje z Federalnym Terytorium Stołecznym - Abudża oraz ze stanami Kogi, Benue, Taraba, Plateau i Kaduna. Jego stolicą jest Lafia. Powstał w 1996 po odłączeniu części stanu Plateau. Oficjalnym językiem jest angielski, popularny jest hausa.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. World Gazetteer. [dostęp 2013-04-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-28)].
  2. Nigeria: Największy od 2010 roku pogrom chrześcijan w stanie Plateau. Chrześcijanin.pl, 2018. [dostęp 2018-07-29].
  3. onlinenigeria.com




Warto wiedzieć że... beta

Berom, Birom, Beron, Gbang – lud subsaharyjski z grupy etnicznej Benue, rdzenna, najliczniejsza grupa etniczna wyżyny Jos w Nigerii.
Fier – miasto w Albanii nad brzegiem Adriatyku, ok. 55 tys. mieszkańców (2004, szacunkowo). Miasto to jest stolicą okręgu i obwodu o tej samej nazwie. Jest największym miastem bez uniwersytetu w Albanii.
Dżukunowie (Jukunowie) - są ludem z Nigerii i Kamerunu, posługują się językiem dżukun-takum z grupy benue-kongo rodziny nigero-kongijskiej.

Reklama