Pieczarkowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black!important;background:#d3d3a4!important}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black!important;background:#90ee90!important}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black!important;background:#add8e6!important}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black!important;background:#adff2f!important}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black!important;background:#ffc8a0!important}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black!important;background:#e0d0b0!important}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black!important;background:Moccasin!important}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black!important;background:#d3d3d3!important}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black!important;background:#f3e0e0!important}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black!important;background:#faf0e6!important}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white!important;background:red!important}

Agaricales Underw.rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków (Agaricomycetes). Ich obecna nazwa polska to pieczarkowce, dawniej określane były jako bedłkowce lub blaszkowce.

Łuskowcowate, drobnołuszczakowate (Pluteaceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców (Agaricales). Obejmuje 900 do 1000 gatunków występujących na całym Świecie.Gołąbkowce (Russulales Kreisel ex P.M. Kirk, P.F. Cannon & J.C. David) – rząd grzybów należący do klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

Charakterystyka[ | edytuj kod]

Początkowo takson ten obejmował wszystkie grzyby wielkoowocnikowe posiadające hymenofor, następnie jedynie grzyby o blaszkowym lub blaszkopodobnym hymenoforze. Obecnie zawiera różnorodne morfologicznie gatunki, zaklasyfikowane na podstawie badań filogenetycznych, między innymi:

Blaszkowce, bedłkowce lub pieczarkowce – grzyby z typu podstawczaków o hymenoforze blaszkowym. Nie jest to takson, lecz nieformalna nazwa morfologiczno-biologiczna jednej z grup grzybów wielkoowocnikowych. Przeciwieństwem grzybów blaszkowych są grzyby afylloforoidalne o różnego rodzaju hymenoforze, z wyjątkiem blaszkowatego. Mythicomycetaceae Vizzini, Consiglio & M. Marchetti – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).
  • grzyby kapeluszowe o blaszkowym hymenoforze – np. pieczarki (Agaricus), muchomory (Amanita) i gąski (Tricholoma);
  • grzyby maczugowate i krzaczkowate – np. piórniczki (Pterula), goździeńce (Clavaria) i buławniczki (Macrotyphula);
  • grzyby nadrzewne – np. fałdówki (Plicatura), ozorki (Fistulina) i rozszczepka (Schizophyllum);
  • grzyby wnętrzniakowate naziemne – np. purchawki (Lycoperdon) i kubki (Cyathus);
  • grzyby podziemne – np. piestróweczki (Hydnangium).
  • Systematyka[ | edytuj kod]

    Rząd ten został wyodrębniony przez Luciena Underwooda w pracy Moulds, mildews and mushrooms z 1899 r. Zaliczył go (obok rzędów Auriculariales, Tremellales, Dacryomycetales, Exobasidiales, Phallales, Hymenogastrales, Lycoperdales, Nidulariales i Sclerodermatales) do ówczesnej klasy wyższych podstawczaków (Basidiomycetes). Jako charakterystyczną cechę grzybów należących do niego określił występowanie na owocnikach obłoczni (hymenium), bazując na klasie Hymenomycetes, po raz pierwszy opisanej przez Eliasa Friesa w 1821. Do Agaricales zaliczył rodziny Hypochnaceae, Thelephoraceae, Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae, Boletaceae i Agaricaceae.

    Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Podziemniczkowate (Hymenogastraceae Vittad.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

    Pierwszą istotną poprawkę w taksonomii tych grzybów wprowadził Carleton Rea w 1926 r., wyłączając z bedłkowatych rodziny Clavariaceae, Hydnaceae, Polyporaceae i Thelephoraceae do ówczesnego rzędu bezblaszkowców (Aphyllophorales). W 1931 r. Edouard-Jean Gilbert zmienił także przynależność rodziny borowikowatych (Boletaceae), tworząc dla niej odrębny rząd Boletales. Kompleksową analizę taksonomiczną pieczarkowców publikował Rolf Singer w latach 1951-1986, biorąc pod uwagę zarówno makro- jak i mikroskopowe cechy owocników. Jej ostatnia wersja opisywała ten rząd w szerokim ujęciu i, oprócz Agaricales sensu stricto, zawierała także gołąbkowce (Russulales) i podrząd Boletineae. Do takiego, szerokiego ujęcia Singer zaliczał 230 rodzajów w 18 rodzinach. Współczesna filogenetyka molekularna potwierdza prawidłowość używania singerowskiego Agaricales sensu stricto jako właściwego dla tego taksonu, wykazując jednocześnie odrębność grzybów z obecnych rzędów Russulales i Boletales.

    Dictionary of the Fungi – książka zawierająca najbardziej kompletną listę rodzajów grzybów (Fungi), ich rodzin i rzędów i wyższych taksonów. Dla każdego rodzaju podano publikację, w której został on po raz pierwszy opisany, datę publikacji, status, pozycję systematyczną, liczbę zaakceptowanych gatunków, rozmieszczenie i kluczowe odniesienia. Dla wszystkich grup grzybów są podane szczegółowe diagnozy rodzin, rzędów i wyższych taksonów. Ponadto istnieją notatki biograficzne, informacje o dobrze znanych metabolitach i mykotoksynach oraz zwięzłe opisy prawie wszystkich częstych i stosowanych aspektów tematu (w tym cytaty z ważnej literatury). Elias Magnus Fries (ur. 15 sierpnia 1794 we Fremsjö, zm. 8 lutego 1878 w Uppsali) – szwedzki botanik i mykolog, w latach 1818–1834 profesor uniwersytetu w Lund, a w latach 1834–1859 w Uppsali. W 1847 został członkiem Akademii Szwedzkiej. Był pionierem systematyki grzybów, autor Systema mycologicum (1821–1832).

    Do pieczarkowców obecnie wciela się także wyodrębniony przez Ingo Nussa w 1980 rząd Schizophyllales, oraz opisane w 1981 przez Waltera Jülicha rzędy Amanitales, Cortinariales, Entolomatales i Fistulinales.

    Kodeks Index Fungorum bazujący na Dictionary of the Fungi zalicza do tego rodzaju następujące rodziny:

  • Agaricaceae Chevall. – pieczarkowate
  • Amanitaceae R. Heim ex Pouzar – muchomorowate
  • Biannulariaceae Jülich
  • Bolbitiaceae Singer – gnojankowate
  • Broomeiaceae Zeller
  • Callistosporiaceae Vizzini, Consiglio, M. Marchetti & P. Alvarado
  • Catathelasmataceae Wasser
  • Chromocyphellaceae Knudsen
  • Clavariaceae Chevall. – goździeńcowate
  • Crassisporiaceae Vizzini, Consiglio & M. Marchetti
  • Crepidotaceae Singer 1951 – ciżmówkowate
  • Cortinariaceae R. Heim ex Pouzar – zasłonakowate
  • Cyphellaceae Lotsy – kielisznikowate
  • Cystostereaceae Jülich – białoskórnikowate
  • Entolomataceae Kotl. & Pouzar – dzwonkówkowate
  • Fistulinaceae Lotsy – ozorkowate
  • Hemigasteraceae Gäum. & C.W. Dodge
  • Hydnangiaceae Gäum. & C.W. Dodge – piestróweczkowate
  • Hygrophoraceae Lotsy – wodnichowate
  • Hymenogastraceae Vittad. – podziemniczkowate
  • Inocybaceae Jülich – strzępiakowate
  • Limnoperdaceae G.A. Escobar 1976
  • Lycoperdaceae F. Berchtold & J. Presl 1820
  • Lyophyllaceae Jülich – kępkowcowate
  • Macrocystidiaceae Kühner 1979
  • Marasmiaceae Roze ex Kühner – twardzioszkowate
  • Mycenaceae Overeem – grzybówkowate
  • Mythicomycetaceae Vizzini, Consiglio & M. Marchetti 2019
  • Niaceae Jülich
  • Omphalotaceae Bresinsky
  • Phelloriniaceae Besl & Bresinsky – korkówkowate
  • Physalacriaceae Ulbr. – obrzękowcowate
  • Pleurotaceaeboczniakowate
  • Pluteaceae Kühner – drobnołuszczakowate
  • Porotheleaceae Murrill
  • Psathyrellaceae Vilgalys, Moncalvo & Redhead – kruchaweczkowate
  • Pseudoclitocybaceae Vizzini, Consiglio, P.-A. Moreau & P. Alvarado
  • Pterulaceae Corner – piórniczkowate
  • Radulomycetaceae Leal-Dutra, Dentinger & G.W. Griff. 2020
  • Schizophyllaceae Quél. – rozszczepkowate
  • Stephanosporaceae Oberw. & E. Horak 1979
  • Strophariaceae Singer & A.H. Sm.– pierścieniakowate
  • Tricholomataceae R. Heim ex Pouzar – gąskowate
  • Tubariaceae Vizzini
  • Typhulaceae Jülich – pałecznicowate
  • oraz rodzaje incertae sedis.
  • Polskie nazwy na podstawie pracy Władysława Wojewody z 2003 r..

    Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.Pseudoclitocybaceae Vizzini, Consiglio, P.-A. Moreau & P. Alvarado – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Index Fungorum, CABI [dostęp 2020-10-17] (ang.).
    2. L.M. Underwood, Moulds, mildews, and mushrooms, a guide to the systematic study of the Fungi and Mycetozoa and their literature, New York: H. Holt & co., 1899, s. 94-145, OCLC 951601.
    3. E.-J. Gilbert: Les Livres du Mycologue. T. III: Les Bolets. Paris: Le François, 1931, s. 254. OCLC 490436586.
    4. P.B. Matheny i inni, Major clades of Agaricales: a multilocus phylogenetic overview, „Mycologia”, 98(6), 2006, s. 982-995, DOI10.3852/mycologia.98.6.982 (ang.).i inni
    5. MycoBank, International Mycological Association [dostęp 2013-08-15] (ang.).
    6. CABI databases [dostęp 2020-10-17].
    7. Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
    Zasłonakowate (Cortinariaceae R. Heim ex Pouzar) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).




    Warto wiedzieć że... beta

    Lycoperdon Pers. – rodzaj grzyba z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Polska nazwa purchawka. W Europie występuje 14 gatunków. Nazwa pochodzi od dźwięku wydawanego po nadepnięciu dojrzałego grzyba.
    Podziemniczkowate (Hymenogastraceae Vittad.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).
    Dzwonkówkowate, wieruszkowate (Entolomataceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców.
    Piestróweczkowate (Hydnangiaceae Gäum. & C.W. Dodge) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).
    Kruchaweczkowate (Psathyrellaceae Vilgalys, Moncalvo & Redhead ) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).
    Radulomycetaceae Leal-Dutra, Dentinger & G.W. Griff. – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców (Agaricales).
    Huba – popularna nazwa owocników grzybów nadrzewnych. Są wśród nich zarówno saprotrofy występujące na martwym drewnie, jak i pasożyty występujące na żywych drzewach.

    Reklama