Peszt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Panorama nadbrzeżnej części Pesztu

Peszt (węg. Pest, słow. Pešť, serb. Pešta / Пешта) – wschodnia, głównie mieszkalna, część Budapesztu, stanowiąca około 2/3 terytorium całego miasta.

Bazylika św. Stefana w Budapeszcie (węg. Szent István Bazilika) – bazylika przy placu św. Stefana (węg. Szent István tér) w Peszcie. Od konsekracji w 1905 roku jest największym kościołem stolicy Węgier. Może pomieścić do 8500 wiernych. Obecnie jest konkatedrą archidiecezji Ostrzyhom-Budapeszt.Fővám tér - budowana stacja linii M4 metra w Budapeszcie. Stacja powstaje tuż przy wschodnim brzegu Dunaju pod placem Fővám tér.

Peszt znajduje się na lewym brzegu rzeki Dunaj, która wyznacza granicę między nim a Budą. W mowie potocznej węgierskie określenie Pest odnosi się do całej stolicy kraju. Po Peszcie kursują cztery linie budapeszteńskiego metra:

  • M1 (Vörösmarty tér – Mexikói út),
  • M2 (Örs vezér tere – Kossuth Lajos tér. Dalej metro przejeżdża pod Dunajem na stronę Budy, gdzie znajdują się trzy ostatnie stacje tej linii; stacja końcowa linii M2 to Déli Palyudvar).
  • M3 (Köbánya Kispest – Újpest Központ).
  • M4 (od stacji Fővám tér do ostatniej stacji Keleti pályaudvar, stacje od czołowej Kelenföld vasútállomás do Szent Gellért tér znajdują się po stronie Budy).
  • Historia i zabytki[ | edytuj kod]

    Przez długie wieki Peszt był niezależnym, samodzielnym miastem. Znaczącym krokiem do połączenia go z Budą było zbudowanie w 1849 r. pierwszego stałego mostu łańcuchowego łączącego te dwie miejscowości. W 1873 r. doszło do oficjalnego połączenia trzech miast, Pesztu, Budy i Óbudy w Budapeszt.

    Żółta linia metra w Budapeszcie – (węg. Millenniumi Földalatti Vasút – Milenijna Kolej Podziemna). Jest jedną z najstarszych linii w Europie (po Londynie). Wybudowano ją w 1896 roku w ramach obchodów tysiąclecia istnienia państwa węgierskiego. Od 2002 roku linia M1 z aleją Andrássyego i Placem Bohaterów znajduje się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

    W tej części miasta znajdują się między innymi takie obiekty, jak: siedziba węgierskiego parlamentu, Plac Bohaterów, aleja Andrássyego i bazylika św. Stefana.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Óbuda
  • komitat Pest
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Pesth (part of modern-day Budapest), Hungary, www.1902encyclopedia.com [dostęp 2021-06-25].
    2. UrbanRail.Net > Europe > Hungary > BUDAPEST Metro (Subway), www.urbanrail.net [dostęp 2021-06-25].
    3. Széchenyi Chain Bridge (Budapest, 1849), Structurae [dostęp 2021-06-25] (ang.).
    4. Budapest - Administration and social conditions, Encyclopedia Britannica [dostęp 2021-06-25] (ang.).
    5. Budapeszt - Peszt - Przewodnik na EasyGo.pl, Easygo.pl [dostęp 2021-06-25] (pol.).
    6. Wirtualna Polska Media S.A, Budapeszt i jego największe atrakcje, turystyka.wp.pl, 19 listopada 2012 [dostęp 2021-06-25] (pol.).
    7. Budapeszt, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-06-25].
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Szent Gellért tér – budowana stacja linii M4 metra w Budapeszcie. Stacja powstaje tuż przy brzegu Dunaju pod placem Szent Gellért tér.




    Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Niebieska linia metra w Budapeszcie – trzecia linia budapeszteńskiego metra łącząca południowy Peszt z Pesztem północnym. Jest najdłuższa – liczy 20 stacji. Była budowana w latach 1976-1990. Metro to wykorzystuje wagony produkcji rosyjskiej.
    Keleti pályaudvar (Dworzec Keleti) - stacja metra w Budapeszcie, na wschodnim brzegu Dunaju. Znajdująca się w ciągu drugiej linii budapeszteńskiego metra stacja położona jest pod kolejowym dworcem Wschodnim (węg. Keleti pályaudvar) i właśnie niemu zawdzięcza nazwę. W niedalekiej przyszłości stanie się stacją węzłową z - obecnie powstającą - czwartą linią metra.
    Budynek parlamentu w Budapeszcie (Országház) – jeden z symboli stolicy Węgier i całego kraju. Położony nad Dunajem, w dzielnicy Peszt jest jednym z najbardziej znanych gmachów państwowych w Europie i jednym z najstarszych.
    Dunaj (łac. Danubius, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i bułg. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος (Istros) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie.
    Zielona linia metra w Budapeszcie – czwarta linia budapeszteńskiego metra łącząca Kelenföldi z Bosnyákiem. Liczy 14 stacji, jest nadal w budowie.

    Reklama