Penza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Penza (ros. Пeнза) – miasto obwodowe w Rosji, nad Surą (dopływ Wołgi). Ma około 520 tys. mieszkańców (2020), zajmuje powierzchnię 290 km². Jest stolicą obwodu penzeńskiego.

Kilometr kwadratowy (symbol: km² ) – jednostka wielokrotna jednostki pola powierzchni – metra kwadratowego. 1 km² jest to pole powierzchni kwadratu o boku 1000 m.Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające Słońce, posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, drzewny, papierniczy, spożywczy oraz rowerowy.

Historia[ | edytuj kod]

Miejscowość powstała w 1663 r. jako fort na południowej granicy imperium rosyjskiego, a prawa miejskie uzyskała w 1719 r. W XVIII wieku była ważnym centrum handlowym. W 1774 miasto zostało zdobyte przez powstańców Jemieljana Pugaczowa, ponieważ mieszkańcy wpuścili zbuntowanych kozaków do miasta. Podczas wojny domowej Korpus Czechosłowacki wzniecił w Penzie antybolszewickie powstanie.

Wołga (ros. Волга, mar. Jul, tat. Idel, łac. Rha) – wielka rzeka w Rosji przeduralskiej. Długość – 3531 km, powierzchnia zlewni – 1380 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia 8060 m³/s (254,35 km³ rocznie). Największa i najdłuższa rzeka Europy i Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa na świecie rzeka uchodząca do jeziora. Płynie wyłącznie przez Rosję, tylko skrajne wschodnie ramię delty – Kigacz wyznacza granicę z Kazachstanem. W wyniku prowadzonej w czasach radzieckich budowy licznych zbiorników retencyjnych i regulacji koryta, bieg Wołgi został skrócony o ponad 160 km.Sura (mar. Szur, ros. Сура, czuw. Сăр) - rzeka w Rosji, prawy dopływ Wołgi o długości 841 km i powierzchni dorzecza 67 500 km².

Obecnie Penza jest centrum edukacyjnym – znajduje się tu 6 uniwersytetów, 13 innych szkół wyższych i 77 szkół publicznych. W latach 1959–1964 produkowano w Penzie komputery Ural (w sumie 139 sztuk).

W 1883 w Penzie urodził się Jan Kołłątaj-Srzednicki, syn powstańca styczniowego, przyszły generał Wojska Polskiego. Prócz niego w mieście urodzili się lub dorastali: Wsiewołod Meyerhold, Andreï Makine, Michaił Lermontow, Jurij Krasin, w mieście urodził się rosyjski piosenkarz i raper Jegor KReeD.

Zienit Penza (ros. Футбольный клуб «Зенит» Пенза, Futbolnyj Kłub "Zienit" Pienza) - rosyjski klub piłkarski z siedzibą w Penzie.Korpus Czechosłowacki, Legion Czechosłowacki – formacja wojskowa utworzona w Rosji carskiej w trakcie I wojny światowej, złożona z jeńców oraz dezerterów narodowości czeskiej i słowackiej z armii austro-węgierskiej, walcząca w wojnie domowej w Rosji.

Planetoida (3189) Penza odkryta w 1978 roku została nazwana na cześć miasta.

  • Zabytkowy dom

  • Stacja kolejowa

  • Gimnazjum

  • Teatr miejski

  • Muzeum ludowego budownictwa

  • Sobór Przemienienia Pańskiego

  • Sobór Katedralny Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny

    Wsiewołod Emilewicz Meyerhold, Mejerchold (ur. 9 lutego 1874 w Penzie, zm. 2 lutego 1940 w Moskwie) - rosyjski reżyser, aktor teatralny, twórca nowatorskiego współczesnego teatru sowieckiego.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
  • Zabytkowy dom

  • Zabytkowy dom (2)

  • Zabytkowy dom (3)

  • Sport[ | edytuj kod]

  • Dizel Penza – klub hokejowy
  • Zenit Penza – klub piłkarski
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.(3189) Penza (1978 RF6) – planetoida z pasa głównego asteroid okrążająca Słońce w ciągu 5,46 lat w średniej odległości 3,1 j.a. Odkryta 13 września 1978 roku.




    Warto wiedzieć że... beta

    Michaił Jurjewicz Lermontow (ros. Михаил Юрьевич Лермонтов; ur. 3 października/15 października 1814 w Moskwie, zm. 15 lipca/27 lipca 1841 w Piatigorsku) – rosyjski pisarz, jeden z najwybitniejszych twórców XIX w. w Rosji. Poeta, prozaik, dramaturg.
    Jan Kołłątaj-Srzednicki (ur. 29 sierpnia 1883 w Penzie w Rosji, zamordowany 19 marca 1944 w Budapeszcie) – doktor medycyny, generał brygady Wojska Polskiego, wolnomularz, członek loży wolnomularskiej Wielkiej Loży Narodowej Polski...
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.
    Piłka nożna (ang. football, amer. soccer) – gra zespołowa. Fani piłki nożnej twierdzą, że jest najpopularniejszą dyscypliną sportową na świecie.
    Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku
    Jegor Krid (ros. Егор Крид), znany także jako Jegor Kreed, właściwie Jegor Mikołajewicz Bułatkin (ros. Егор Николаевич Булаткин) (ur. 25 czerwca 1994 w Penzie) – rosyjski piosenkarz i raper.

    Reklama