• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Peneplena



    Podstrony: [1] [2] 3
    Przeczytaj także...
    Erozja denna inaczej erozja wgłębna – erozja prowadząca do pogłębienia koryta rzecznego i doliny rzecznej. Działa przede wszystkim w górnym biegu rzeki, gdzie spadek jest duży i wody mogą wymywać i transportować duże ilości materiału skalnego. Erozja denna odbywa się przede wszystkim na drodze abrazji rzecznej przez tarcie o dno koryta głazami wleczonymi po nim. Efektem erozji dennej jest tworzenie się głębokich, coraz węższych dolin w kształcie litery V o stromych brzegach, stopniowo się osypujących i ulegających złagodzeniu.Grawitacja (ciążenie powszechne) – jedno z czterech oddziaływań podstawowych, będące zjawiskiem naturalnym polegającym na tym, że wszystkie obiekty posiadające masę oddziałują na siebie wzajemnie przyciągając się.
    Podejście współczesne[ | edytuj kod]

    Współcześni geomorfologowie nie potrafią w sposób jednoznaczny wskazać penepleny na kuli ziemskiej. Z dużą pewnością taką powierzchnią był obszar Fennoskandii w okresie prekambryjskim. Utworzeniu takiej powierzchni zrównania sprzyjałyby przede wszystkim stabilność płyt tektonicznych, klimatu i poziomu morza, a współcześnie w sensie geologicznym wielokrotnie dochodziło do aktywności tektonicznej oraz wahań klimatycznych. Najwcześniej penepleny powinny kształtować się w dolnych odcinkach rzek, które najszybciej osiągają stan równowagi dynamicznej.

    Powierzchnia zrównania - płaska lub falista powierzchnia utworzona wskutek długotrwałej denudacji, na obszarach generalnego spokoju tektonicznego. W jej obrębie występują tylko pojedyncze wzniesienia typu ostanców, monadnoków, często o charakterze gór wyspowych.Ostaniec – wzniesienie powstałe w wyniku procesów wietrzenia i erozji (a także denudacji terenów przyległych, co powoduje odsłonięcie i pozostawienie ostańca). Ostańce występują jako wyizolowane formy terenu, często o stromych, skalistych stokach, stanowiące pozostałość większego masywu skalnego. Niekiedy ostańcami są całe wzniesienia, jak np. Szczeliniec w Górach Stołowych.

    Pojęcia nie należy utożsamiać z równiną akumulacyjną, która tworzy się w wyniku ablacji lodowcowej, najczęściej pomiędzy bokiem lodowca (moreną boczną) a zboczem doliny lodowcowej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mieczysław Klimaszewski: Geomorfologia. Warszawa: PWN, 1978, s. 507-515.
    2. Arthur L. Bloom: Powierzchnia Ziemi. Andrzej Witt (tłum.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980. ISBN 83-01-02292-2.
    3. Piotr Migoń: Geomorfologia. Warszawa: PWN, 2006, s. 224-225. ISBN 978-83-01-15979-5.
    4. Piotr Migoń: Peneplain. W: Andrew Goudie (red.): Encyclopedia of Geomorphology. T. 2. Londyn: Routledge, 2004, s. 771-772. ISBN 978-04-15-32738-1.
    Procesy endogeniczne (procesy wewnętrzne) – (gr. endon- wewnątrz, genos -pochodzenie) są to procesy geologiczne wywołane energią wnętrza Ziemi. To ona wpływa na rozmieszczenie i przebieg plutonizmu i wulkanizmu, procesów sejsmicznych, lądotwórczych, górotwórczych i innych.Denudacja (etym. łac. denudare, ogołacać, odkrywać; inaczej: degradacja, etym. łac. degradatio, obniżenie) – degradacja, procesy denudacyjne – procesy niszczące powodujące wyrównywanie i stopniowe obniżenie powierzchni Ziemi. Obejmuje procesy takie jak wietrzenie, erozja i ruchy masowe (przemieszczanie okruchów skalnych, efektów dezintegracji blokowej i ziarnowej) z terenów górskich i wyżynnych na nizinne, powodujące wyrównanie terenu (peneplenizacja). Zazwyczaj transportowany materiał trafia ostatecznie do oceanów, gdzie jest deponowany w postaci skał okruchowych jak piaskowce. Na obszarach obfitych w zwietrzelinę denudacja zmierza do obniżenia podłoża skalnego.


    Podstrony: [1] [2] 3



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    William Morris Davis (ur. 2 lutego 1850, Filadelfia – zm. 5 lutego 1934, Pasadena, Kalifornia) – amerykański geograf, geolog i meteorolog, nazywany często "Ojcem amerykańskiej geografii".
    Deflacja – wywiewanie przez wiatr drobnego materiału skalnego (piasku bądź pyłu). Występuje głównie na pustyniach, wybrzeżach mórz i przedpolach lodowców. Powoduje stopniowe obniżanie się obszaru. Tworzy charakterystyczne formy, takie jak misy deflacyjne, ostańce deflacyjne czy bruk deflacyjny.
    Wysokość względna – pionowa odległość (wysokość) jakiegoś punktu względem punktu odniesienia innego niż poziom morza. Mówiąc o wysokości względnej, najczęściej ma się na myśli wysokość szczytów górskich w stosunku do den dolinnych lub bezpośrednio otaczających je wyżyn lub nizin. Stanowi ona podstawę rozróżnienia dwóch wielkich form terenu: wyżyn i gór.
    Proces egzogeniczny to proces geologiczny wpływający na obraz powierzchni Ziemi, wywołany jest czynnikami zewnętrznymi czyli egzogenicznymi.
    Wietrzenie – rozpad mechaniczny i rozkład chemiczny skał wskutek działania energii słonecznej, powietrza, wody i organizmów. Zachodzi na powierzchni Ziemi i w jej powierzchniowej strefie zwanej strefą wietrzenia (głębokość od kilku do kilkudziesięciu metrów). Produktem wietrzenia są między innymi zwietrzelina, rumowisko, glina zboczowa, arkoza.
    Dolina U-kształtna (żłób lodowcowy) dolina powstała w wyniku przekształcenia doliny V-kształtnej przez lodowiec górski. Profil takiej doliny przypomina literę "U": charakteryzuje się ona stromymi ścianami skalnymi (niem. Trogwand) i stosunkowo płaskim dnem zazwyczaj wypełnionym osadami morenowymi lub pochodzącymi ze stoków (stożki piargowe, aluwialne i koluwia osuwiskowe). Ma ona przebieg bardziej prostolinijny niż dolina rzeczna, z której została uformowana. Dodatkowo w przeciwieństwie do dolin rzecznych, żłób lodowcowy może posiadać niewyrównany profil podłużny, a przegłębione dno żłobu może sięgać poniżej poziomu morza (skalne dna dolin alpejskich, Sognefjord w Norwegii). Jest to element charakterystyczny dla obszarów wysokogórskich, które są lub były w przeszłości zlodowacone. Żłoby lodowcowe formowane są przez lodowce górskie (Alpy, Tatry) lub też strumienie lodu na obrzeżach lądolodów i czap lodowych (Grenlandia, Skandynawia). W Polsce przykładem są doliny tatrzańskie, np. słowacka Dolina Białej Wody. Specyficznym przypadkiem doliny U-kształtnej jest fiord.
    Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) – największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.629 sek.