Pelplin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pelplin (niem. Pelplin, kaszub. Pôłplëno) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pelplin, oraz diecezji pelplińskiej.

Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego. Pelplin jest lokalnym węzłem komunikacyjnym, krzyżują się tu: droga wojewódzka nr 229 z drogą nr 230, w pobliżu miasta znajduje się węzeł drogowy Pelplin autostrady A1 z drogą wojewódzką nr 229. Przez miasto biegnie magistrala kolejowaChorzów BatoryTczew. Według danych z 1 stycznia 2018 Pelplin liczył 8065 mieszkańców.

Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.Biedronka – sieć sklepów dyskontowych należących do spółki akcyjnej Jeronimo Martins Polska (JMP), której właścicielem jest portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins.

Spis treści

  • 1 Położenie
  • 2 Historia
  • 2.1 Średniowiecze
  • 2.2 Nowożytność
  • 2.3 Od 1918 do 1939
  • 2.4 II wojna światowa
  • 2.5 Czasy współczesne
  • 2.6 Nazwa miasta
  • 2.7 Kalendarium dziejów miasta
  • 2.8 Zestawienie chronologiczne przynależności Pelplina
  • 3 Środowisko
  • 3.1 Klimat
  • 3.2 Lasy
  • 3.3 Parki i skwery
  • 3.4 Wody (rzeki)
  • 4 Demografia
  • 5 Gospodarka
  • 5.1 Handel
  • 5.2 Inwestycje
  • 6 Turystyka
  • 6.1 Zabytki
  • 6.2 Pozostałe obiekty historyczne
  • 6.3 Szlaki turystyczne
  • 6.4 Baza noclegowa
  • 7 Edukacja
  • 8 Media
  • 9 Sport
  • 9.1 Obiekty sportowe i rekreacyjne
  • 10 Kultura
  • 11 Transport
  • 11.1 Drogowy
  • 11.2 Kolejowy
  • 11.3 Lotniczy
  • 12 Osiedla
  • 13 Wspólnoty wyznaniowe
  • 14 Honorowi obywatele Miasta i Gminy Pelplin
  • 15 Powiązania z Pelplinem
  • 15.1 Budowle, ulice i miejsca nazwane imieniem Pelplina
  • 16 Administracja
  • 16.1 Obszar metropolitarny
  • 16.2 Miasta i gminy partnerskie
  • 16.3 Współpraca międzynarodowa
  • 17 Przypisy
  • 18 Linki zewnętrzne
  • Położenie[ | edytuj kod]

    Miasto położone jest w południowej części województwa pomorskiego, w powiecie tczewskim, nad rzeką Wierzycą. Geograficznie Gmina i Pelplin położony jest w obrębie dwóch mezoregionów fizycznogeograficznych – Pojezierza Starogardzkiego (część centralna i zachodnia) oraz Doliny Kwidzyńskiej (część wschodnia), która jest częścią makroregionu Doliny Dolnej Wisły. Etnograficznie należy do regionu zwanego Kociewiem, leżącego na Pomorzu Gdańskim. Położenie geograficzne, a także struktura środowiska przyrodniczego (wynik zlodowacenia bałtyckiego oraz procesów przyrodniczych po ustąpieniu lądolodu) determinują większość warunków naturalnych – jest to gmina o wiodącej funkcji rolniczej. Największym wzniesieniem jest góra Jana Pawła II (dawniej Góra Biskupia), o wysokości 92,3 m n.p.m. Pelplin znajduje się ok. 55 km na południe od Gdańska, 12 km od Starogardu Gdańskiego, 20 km od Tczewa, 32 km od Malborka, 39 km od Kwidzyna, 62 km od Grudziądza, 70 km od Elbląga, 78 km od Gdyni.

    Dolina Kwidzyńska (314.81) – mezoregion fizycznogeograficzny w północnej Polsce, stanowiący północną część Doliny Dolnej Wisły.Etnografia – dyscyplina naukowa zajmująca się całościowym opisem i analizą kultur ludowych różnych społeczności i grup etnicznych. Jej zakres obejmuje teorię kultury ludowej jak i badanie poszczególnych jej dziedzin i wytworów materialnych. W zależności od tradycji naukowej, pod pojęciem etnografia rozumie się wszystkie nauki etnologiczne, bądź też jedną z tych nauk.

    Historia[ | edytuj kod]

    Zabudowa dawnego opactwa

    Średniowiecze[ | edytuj kod]

    Nie wiadomo kiedy dokładnie założony został Pelplin, pierwsze wzmianki w kronikach to rok 1274. Wtedy książę pomorski Mszczuj II przekazał cystersom wieś Pelplin. Cystersi zaczęli osiedlać się na terenach Pelplina, zbudowali klasztor i prowadzili tam swoją działalność zakonną. W 1433 Pelplin stał się ofiarą najazdu czeskich sierotek pod wodzą Jana Čapka z Sán, który zniszczył wieś, w kolejnych latach odbudowaną.

    Bad Doberan (do 1921 Doberan) – miasto w północno-wschodnich Niemczech nad Morzem Bałtyckim, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Rostock, siedziba urzędu Bad Doberan-Land. Do 3 września 2011 siedziba powiatu Bad Doberan. Leży 15 kilometrów na zachód od centrum Rostocku. Według danych z 31 grudnia 2008 miasto zamieszkiwało 11 294 ludzi.Decka Pelplin (czyt. "Deka Pelplin") – klub koszykarski założony w 2008 roku w Pelplinie jako Uczniowski Klub Sportowy "Jedynka" Pelplin. Klub w sezonie 2020/21 występuje w Suzuki 1. Lidze koszykówki mężczyzn.

    Nowożytność[ | edytuj kod]

    Most kolejowy nad Wierzycą
    Wieżyczki murów ogrodu biskupiego
    Zabytkowa kamienica na Placu Grunwaldzkim

    Pelplin był odwiedzany przez wielu znanych władców, m.in.: Zygmunta III Wazę w 1623 roku, króla Szwecji Gustawa Adolfa w 1626 roku, Władysława IV Wazę w 1623 i 1635 roku, Jana III Sobieskiego w 1668 i 1677 oraz wdowę po królu Michale Korybucie Wiśniowieckim królową Eleonorę. W 1659 roku w czasach "potopu" Szwedzi niszczą miejscowość. Po II rozbiorze Pelplin 1793 przechodzi pod panowanie Prus, wprowadzono wtedy ograniczenia w działalności klasztoru. Mimo tego w 1821 roku Pelplin staje się stolicą diecezji chełmińskiej, a w 1836 utworzono Collegium Marianum. W roku 1852 oddano do użytku linię kolejową z Bydgoszczy do Gdańska przebiegającą przez Pelplin. Uroczyste otwarcie żelaznego szlaku z udziałem króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV odbyło się 5 sierpnia 1852 r. Na powitanie monarchy dzień wcześniej udał się do Bydgoszczy biskup Anastazy Sedlag, który towarzyszył królowi aż do Pelplina. Pociąg specjalny z dworem królewskim zatrzymał się przy moście nad Wierzycą (naprzeciwko obecnej ulicy Kościuszki). Tu król Fryderyk wyszedł ze swoją świtą z pociągu i podziwiał nowy most. W 1869 zaczęto wydawanie gazety Pielgrzym, a w 1878 zostaje uruchomiona cukrownia

    Jaz – budowla hydrotechniczna wybudowana w poprzek rzeki lub kanału piętrząca wodę, w celu utrzymania stałego poziomu rzeki dla celów żeglugowych lub (w ograniczonym zakresie) zabezpieczenia przed powodzią, zaopatrywania w wodę oraz do celów energetycznych. Równolegle do jazu czasami buduje się też śluzy umożliwiające żeglugę poniżej jazu i przepławki dla ryb.Katedra Wniebowzięcia NMP w Pelplinie – gotycki kościół, pierwotnie świątynia klasztoru Cystersów, od 1824 siedziba miejscowego biskupa. Z dawnego zespołu klasztornego zachowała się katedra oraz część zabudowań zakonnych skupionych wokół czworobocznego wirydarzu. Katedra jest jedną z największych świątyń gotyku ceglanego w Polsce (swego czasu druga w Polsce po kościele mariackim w Gdańsku). Posiada bogaty wystrój z XV-XVIII wieku, m.in. monumentalny, 25-metrowy ołtarz główny, liczne ołtarze boczne, zespół stalli, ambonę, organy boczne.
     Osobny artykuł: Cukrownia Pelplin.

    Od 1918 do 1939[ | edytuj kod]

    Powitanie gen. Józefa Hallera na dworcu kolejowym w Pelplinie

    W 1920 Pelplin, po blisko 148 latach zaboru pruskiego, powrócił do Polski. Oddziały frontu pomorskiego wkraczając do miasta dokonały jego przyłączenia do Polski. Do Pelplina przyjechał generał Józef Haller, którego mieszkańcy hucznie przywitali na pelplińskim dworcu kolejowym. W 1931 roku miastu nadano prawa miejskie, a w 1937 herb w postaci mitry biskupiej.

    Franciszek Sawicki (ur. 13 lipca 1877 w Godziszewie, zm. 7 października 1952 w Pelplinie) – ksiądz katolicki, profesor, filozof, jedyny członek Kapituły Chełmińskiej, który przeżył tzw. krwawą jesień pelplińską w 1939. Rossmann, właśc. Dirk Rossmann GmbH – jedna z największych sieci drogeryjnych w Europie, funkcjonująca w Niemczech, Polsce, Czechach, Albanii, Turcji i na Węgrzech założona przez Dirka Rossmanna w 1972 roku.

    II wojna światowa[ | edytuj kod]

    Wybuch II wojny światowej otworzył najbardziej tragiczny rozdział w historii Pelplina. Seminarium Duchowne stało się m.in. więzieniem, gdzie przeprowadzano połączone z torturami przesłuchiwania więźniów. W pozostałych zabudowaniach seminaryjnych hitlerowcy utworzyli szkołę policyjną, z czasem zakwalifikowaną jako filia obozu koncentracyjnego w Stutthofie. Samą bazylikę zaś sprofanowali. – Odbyła się tu promocja oficerska, tyłem do ołtarza, z hitlerowskimi flagami na organach. 20 października 1939 r. po procesji, jaka przeszła przez miasto, zamordowano pelplińskich profesorów, kanoników i pracowników Kurii, którzy znajdowali się na miejscu. Śmierć poniosło także kilku świeckich mieszkańców Pelplina. Mimo bombardowania miasta jedna z bomb wpadła nawet do środka katedry, za prezbiterium, ale na szczęście nie wybuchła.

    Powiat tczewski − powiat w Polsce (województwo pomorskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Tczew.Krwawa jesień pelplińska – nazwa, którą pomorska historiografia nadała wymordowaniu jesienią 1939 r. przez okupantów niemieckich niemal całego składu kapituły diecezji chełmińskiej (jej siedziba mieściła się naówczas w Pelplinie) oraz profesorów pelplińskiego seminarium duchownego i słynnego Collegium Marianum. Większość spośród 24 ofiar „krwawej jesieni” zamordowano 20 października 1939 r. na terenie koszar wojskowych w Tczewie.
     Osobny artykuł: Krwawa jesień pelplińska.

    Czasy współczesne[ | edytuj kod]

    W 1990 r. wybrano pierwszą samorządną radę miasta i gminy. W 1992 roku miasto zostało stolicą nowej diecezji pelplińskiej, a pierwszym biskupem został ksiądz prof. dr hab. Jan Bernard Szlaga. W 1993 r powstało wydawnictwo Bernardinium, w 1994 Radio Głos, a w 1989 nastąpiła reaktywacja "Pielgrzyma".

    Mściwój II (Mszczuj, Mściwoj, Mściwuj, pom. Mestwin) (ur. ok. 1220, zm. 25 grudnia 1294) – książę świecki od ok. 1250 i gdański od 1270.Bronisław Maria Komorowski (ur. 4 czerwca 1952 w Obornikach Śląskich) – polski polityk, z wykształcenia historyk. Od 6 sierpnia 2010 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

    Najważniejszym wydarzeniem w tym okresie był pobyt Jana Pawła II dnia 6 czerwca 1999 roku. To jedyna w historii pielgrzymka papieża na Ziemię Kociewską. Podczas wizyty w Pelplinie Ojciec Święty celebrował mszę świętą na górze w pobliżu miasta, w której wzięło udział ponad 300 tys. wiernych. Ponadto papież zatrzymał się na posiłku w rezydencji biskupa pelplińskiego Jana Bernarda Szlagi oraz modlił się w bazylice katedralnej. Miasto w związku z wizytą Ojca Świętego przeszło w 1988 r. gruntowną modernizację, zaś w 2010 r. została otwarta obwodnica.

    Uniwersytet Gdański (w skrócie UG) – uczelnia z siedzibą rektora w Gdańsku, powstała 20 marca 1970, na mocy decyzji Rady Ministrów, z połączenia Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie (założonej w 1945 jako Wyższa Szkoła Handlu Morskiego) i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku (założonej w 1946).Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku – jest jednostką podległą Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Powierzchnia gruntów zarządzanych przez RDLP w Gdańsku wynosi ponad 301 tys. ha. Działa w województwach: pomorskim, warmińsko-mazurskim oraz kujawsko-pomorskim.

    Nazwa miasta[ | edytuj kod]

    W tekstach średniowiecznych pojawiają się nazwy: Poplin (1274), Polplyn (1298), Poplin (1301), Polpelin (1306), a później Paplin lub Peplin (1583). Nazwę tę wywodzono dawniej od rzeczownika „pło”, czyli wyspy na jeziorze. Dziś przeważa opinia, że jest ona patronimiczna i pochodzi od nazwiska Pepła.

    Tczew – stacja kolejowa w Tczewie, w województwie pomorskim, w Polsce. Jest to ważna stacja ruchu pasażerskiego, jak i towarowo-przeładunkowa. Posiada kategorię A. Rocznie odprawia się na stacji ponad 2,5 mln pasażerów.Gmina miejsko-wiejska – gmina, w skład której wchodzi miasto oraz wsie. Siedzibą gminy miejsko-wiejskiej jest zazwyczaj miasto, jedynym wyjątkiem jest obecnie gmina Nowe Skalmierzyce, której siedziba mieści się we wsi Skalmierzyce.

    Kalendarium dziejów miasta[ | edytuj kod]

  • 1258 – sprowadzenie cystersów z Doberanu do Pogódek
  • 1274 – książę pomorski Mszczuj II darował cystersom wieś Pelplin
  • 1276 – konwent cysterski na czele z opatem Wernerem przenosi się z Pogódek do Pelplina
  • 1281 – cysterska wieś Lignowy została przekazana Krzyżakom
  • 1433 – klasztor pelpliński padł ofiarą najazdu czeskich sierotek pod wodzą Jana Čapka z Sán
  • XVI-wieczne sklepienie w bazylice katedralnej
  • 1623 – pobyt króla polskiego Zygmunta III Wazy wraz z królewiczem Władysławem
  • 1626 – król szwedzki Gustaw Adolf podziwiał obraz Hermana Hana w kościele opactwa
  • 1635 – król Polski Władysław IV Waza odwiedza Pelplin z okazji podpisywania rozejmu w Sztumskiej Wsi
  • 1659 – Szwedzi podczas "potopu" dokonują kradzieży w dobrach cysterskich i niszczą je
  • 1668 – pobyt Hetmana Wielkiego Koronnego i Jana III Sobieskiego w klasztorze pelplińskim
  • 1675 – klasztor odwiedza królowa Eleonora, wdowa po polskim królu Michale Wiśniowieckim
  • 1677 – Jan III Sobieski z rodziną gościł w opactwie cysterskim
  • 1772 – po I rozbiorze Polski Pelplin wraz z większością Pomorza Gdańskiego trafia do zaboru pruskiego
  • 1776 – prawo ogranicza przyjmowanie nowicjuszy do klasztoru tylko za zgodą władz pruskich
  • 1807 – w klasztorze, w drodze do Gdańska, stacjonowała dywizja gen. Mennarda
  • 1810 – zakaz przyjmowania kandydatów do klasztoru cystersów w Pelplinie
  • 1821 – papież Pius VII zmienia terytorium diecezji chełmińskiej, jej stolicą zostaje Pelplin, a kościół pocysterski katedrą
  • 1823 – przeniesiono oficjalnie stolicę biskupów chełmińskich do Pelplina
  • 1823 – po 548 latach istnienia następuje zniesienie (kasata) opactwa cysterskiego w Pelplinie
  • 1824 – biskup chełmiński obejmuje kościół pocysterski
  • 1829 – przeniesiono z Chełmna do Pelplina seminarium duchowne
  • 1836 – założono szkołę katedralną – słynne „Collegium Marianum”
  • 1852  – oddano do użytku linię kolejową. Wizyta króla pruskiego Fryderyka Wilhelma IV
  • 1859 – zmarł ostatni z cystersów pelplińskich Wilhelm Miecznikowski
  • 1869 – rozpoczęto wydawanie „Pielgrzyma”, reaktywowanego po wojnie w 1989 r.
  • 1878 – uruchomiona została cukrownia pelplińska
  • 1920 – powrót Pelplina do Polski. Wizyta generała Józefa Hallera w Pelplinie
  • 1931 – nadanie praw miejskich, a w 1937 r. herbu w postaci mitry biskupiej
  • 1939 -1945 – okupacja niemiecka
  • 1939 – Krwawa jesień pelplińska
  • 1992 – Pelplin został stolicą diecezji pelplińskiej, a pierwszym biskupem zostaje ksiądz prof. dr hab. Jan Bernard Szlaga
  • 1993 – powstanie Wydawnictwa Bernardinum
  • 1994 – powstaje Radio Głos
  • 1998 – gruntowna modernizacja ulic miasta (w tym ul. Mickiewicza, ul. Sambora) z okazji wizyty Ojca Świętego – Jana Pawła II
  • 1999 – z pielgrzymką apostolską przybył Jan Paweł II
  • 2010 – otwarcie obwodnicy miasta
  • 2011-2014 – Prezydent RP Bronisław Komorowski dwukrotnie odwiedza Pelplin. W czasie swojej drugiej wizyty w 2014 r. dokonał uroczystego aktu wpisania zespołu pocystersko-katedralnego w Pelplinie na listę Pomników Historii.
  • 2018 – Prezydent RP Andrzej Duda, oraz premier Mateusz Morawiecki odwiedzają Pelplin.
  • Zestawienie chronologiczne przynależności Pelplina[ | edytuj kod]

    Przez lata swojej historii Pelplin był kolejno częścią:

    Tabulatura pelplińska - sześciotomowy zbiór wielogłosowych kompozycji organowych lub wokalnych transkrybowanych na organy, zawierający 892 utwory, odnaleziony w roku 1957, podczas prac porządkowych w katedrze pelplińskiej.Gmina Pelplin – to gmina miejsko-wiejska w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie gdańskim.
  •  ???–1227: POL Przemysł II 1295 COA.svg Królestwa Polskiego
  • 1227–1294: POL województwo pomorskie COA.svg Księstwa Pomorskiego
  • 1294–1308: POL Przemysł II 1295 COA.svg Królestwa Polskiego
  • 1308–1454: Insignia Germany Order Teutonic.svg Zakonu krzyżackiego
  • 1454–1466: ziem spornych podczas wojny trzynastoletniej
  • 1466–1569: POL Przemysł II 1295 COA.svg Królestwa Polskiego
  • 1569–1793: Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Rzeczypospolitej Obojga Narodów
  • 1793–1871: Królestwa Prus
  • 1871–1918: Cesarstwo Niemieckie Cesarstwa Niemieckiego
  • 1918–1920: Republiki Weimarskiej
  • 1920–1939: Polska II Rzeczypospolitej
  • 1939–1945: III Rzesza Niemiec nazistowskich (Gdańsk-Prusy Zachodnie)
  • 1945–obecnie: Polska Rzeczypospolitej Polskiej (1952–1989 Polska Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej )

  • Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor teologii, sekretarz i kapelan arcybiskupa metropolity krakowskiego Karola Wojtyły w latach 1966–1978, osobisty sekretarz papieża Jana Pawła II w latach 1978–2005, arcybiskup metropolita krakowski od 2005, kardynał prezbiter od 2006.Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.




    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]




    Warto wiedzieć że... beta

    Diecezja chełmińska została utworzona 28 lipca 1243 roku decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, a bullą papieża Jana Pawła II z 25 marca 1992 r. przemianowana na diecezję pelplińską. Tereny dotychczasowej diecezji weszły częściowo w skład zreorganizowanej diecezji (pelplińskiej), a częściowo w skład diecezji toruńskiej.
    Jan Čapek z Sán (XV wiek) – był czeskim dowódcą wojskowym, husytą, w l. 1431-34 dowodził wojskiem polnym sierotek.
    Wirydarz (łac. viridarium – gaj, park) – kwadratowy lub prostokątny ogród umieszczony wewnątrz zabudowań klasztornych.
    Pomnik przyrody – prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych.
    UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.
    Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego – fundusz utworzony w 1975 na podstawie art. 160 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Zgodnie z tym przepisem, celem funduszu jest „przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie poprzez niwelowanie różnic w poziomach rozwoju oraz zacofania regionów’’.
    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.

    Reklama