Pasja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pasja (łac. passio cierpienie, męka) – fragmenty Ewangelii opowiadające o męce Pańskiej – ostatnich 12 godzinach życia Jezusa Chrystusa, od pojmania w Ogrójcu do śmierci na krzyżu na wzgórzu zwanym Golgota.

Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Reinhard Keiser (ur. w styczniu 1674, zm. 12 września 1739) – niemiecki kompozytor epoki baroku. Tworzył głównie w Hamburgu. Skomponował ponad 100 oper. W roku 1745 Johann Adolph Scheibe stwierdził, że Keiser jest równie dobrym kompozytorem jak Johann Kuhnau, Georg Friedrich Händel i Georg Philipp Telemann (również związany z operą hamburską - Theather am Gänsemarkt), lecz po śmierci został zapomniany i dopiero od niedawna wraca do łask. Najsłynniejszą z jego oper jest Croesus (Krezus) z roku 1710, wystawiona ponownie w 1730 r.

Jej rozpamiętywanie stanowi treść nabożeństw Drogi krzyżowej i Gorzkich żali oraz liturgia Wielkiego Tygodnia zapoczątkowana jeszcze liturgią Niedzieli Palmowej.

W średniowieczu powstawały liczne dzieła związane z pasją, wtedy narodził się też kanon muzyki liturgicznej zwany pasją, któremu następnie towarzyszyły również teksty i rzeźby (np. Pieta), opisujące lub zawierające elementy oparte na poszczególnych epizodach Nowego Testamentu, szczególnie Ewangelii.

Chronologia Pasji według Ewangelii[ | edytuj kod]

  • Jezus kończy modlitwę w Ogrójcu.
  • Pocałunek Judasza.
  • Zgraja z mieczami rzuca się na Jezusa.
  • Św. Piotr odcina ucho jednemu ze sług arcykapłanów, Malchosowi.
  • Pojmanie Jezusa.
  • Uczniowie Jezusa uciekają.
  • Za Jezusem idzie pewien młodzieniec, „odziany prześcieradłem na gołym ciele. Chcieli go chwycić, lecz on zostawił prześcieradło i nago uciekł od nich”. (Mk 14,51-52)
  • W nocy ludzie pilnujący Jezusa wyszydzali go. (por. Łk 22,63-65)
  • Nastaje dzień.
  • Zaprowadzenie Jezusa do Annasza, emerytowanego arcykapłana, cieszącego się powagą wśród ludu.
  • Annasz pyta Jezusa o jego naukę. Jeden ze sług Annasza policzkuje Jezusa.
  • Annasz odsyła Jezusa do arcykapłana Kajfasza, swojego zięcia
  • Fałszywe świadectwa przeciw Jezusowi. (por. Mk 14,55-59)
  • Zaparcie się Piotra.
  • Kajfasz odsyła Jezusa do pałacu Poncjusza Piłata (zwanego w Ewangeliach pretorium).
  • Judasz opamiętał się i przyznał do grzechu. Poszedł oddać srebrniki. Potem z rozpaczy powiesił się. (por. Mt 27,3-10)
  • Piłat pyta Żydów o winę Jezusa.
  • Piłat sugeruje Żydom, by sami osądzili Jezusa. Oni jednak odrzekli, że sami nie mogą nikogo zabić.
  • Piłat przepytuje Jezusa, czy jest królem. Jezus przyznaje, że jest królem.
  • Piłat oznajmia Żydom, że Jezus jest niewinny.
  • Piłat dowiedział się, że Jezus jest Galilejczykiem, dlatego kieruje go do Heroda, „który w tych dniach również przebywał w Jerozolimie” (Łk 23,7).
  • Herod ucieszył się widząc Jezusa, „od dawna bowiem chciał Go ujrzeć, ponieważ słyszał o Nim i spodziewał się, że zobaczy jaki znak, zdziałany przez Niego” (Łk 23,8).
  • Jezus nic nie odpowiada na pytania Heroda.
  • Herod każe ubrać Jezusa w purpurowy płaszcz i odesłać z powrotem do Piłata.
  • Piłat pyta Żydów, czy z okazji Paschy ma uwolnić Jezusa czy Barabasza. Żydzi proszą o uwolnienie Barabasza.
  • Biczowanie i ukoronowanie cierniem Jezusa.
  • Adam Chmielowski – Ecce Homo
  • Piłat pokazuje umęczonego Jezusa Żydom (Ecce Homo).
  • Piłat dalej chciał uwolnić Jezusa.
  • Żydzi zagrozili Piłatowi: «Jeżeli Go uwolnisz, nie jesteś przyjacielem Cezara. Każdy, kto się czyni królem, sprzeciwia się Cezarowi».
  • Piłat usiadł na Lithostrotos.
  • Około południa, wobec uporczywych nalegań Żydów Piłat skazał Jezusa na śmierć.
  • Jezus wziął krzyż na Golgotę.
  • Żołnierze zmuszają Szymona z Cyreny, by pomógł Jezusowi nieść krzyż.
  • Jezus pociesza płaczące niewiasty. (por. Łk 23,27-31)
  • Ukrzyżowanie Jezusa, wraz z dwoma złoczyńcami.
  • Zmrok opanował ziemię. (por. Mt 27,45)
  • Jezus został poczęstowany winem z goryczą (mirrą), ale nie chciał pić. (por. Mt 27,33-34)
  • Piłat na krzyżu kazał zawiesić przyczynę skazania: INRI.
  • Żołnierze podzielili szaty Jezusa między siebie.
  • Jezus jest lżony przez przechodzących ludzi i złoczyńców na krzyżu.
  • Jezus obiecuje raj dobremu łotrowi. (por. Łk 23,39-43)
  • Testament z krzyża.
  • Jezus skosztował octu z hizopu.
  • Jezus zawołał: «Eli, Eli, lema sabachthani?» (patrz: słowa Jezusa na krzyżu).
  • Jezus woła: „Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego”.
  • Jezus umiera.
  • „A oto zasłona przybytku rozdarła się na dwoje z góry na dół; ziemia zadrżała i skały zaczęły pękać”. (por. Mt 27,51)
  • Nawrócenie się jednego z setników.
  • Przebicie włócznią boku Jezusa.
  • Wieczorem Józef z Arymatei, członek Sanhedrynu, poprosił Piłata o ciało Jezusa.
  • Józef z Arymatei i Nikodem zabierają ciało Jezusa i owijają je w czyste płótno.
  • Józef i Nikodem chowają ciało Jezusa w grobie.
  • Józef zatoczył przed grobem duży kamień.
  • Arcykapłani poprosili Piłata, by zabezpieczył grób i ustawił straż.
  • Piłat zgodził się.
  • Arcykapłani poszli i zabezpieczyli grób opieczętowując kamień i stawiając straż. (por. Mt 27,66)
  • Opracowania muzyczne Pasji[ | edytuj kod]

    Pasja według św. Jana

    Wielki Tydzień – w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa, przygotowujący do największego święta chrześcijan, Zmartwychwstania Pańskiego. Szczególnym czasem w Wielkim Tygodniu jest Triduum Paschalne.Józef z Arymatei – według Nowego Testamentu człowiek, który ofiarował grób przygotowany dla siebie, na pochówek ukrzyżowanego Jezusa. Był osobą majętną i członkiem Sanhedrynu. Józef wyczekiwał królestwa Bożego i według Ewangelii św. Jana był uczniem Jezusa, święty Kościoła katolickiego, prawosławnego, ewangelickiego i ormiańskiego.
  • Cypriano de Rore – Passio Domini Nostri Jesu Christi Secundum Johannem
  • Leonhard Lechner – Johannes-Passion (1594)
  • Heinrich Schütz – Pasja według św. Jana, SWV 481
  • Alessandro Scarlatti – Domini Nostri Jesu Christi secundum Ioannem (1679)
  • Georg Friedrich HändelPasja według św. Jana (1704)
  • Johann Sebastian BachPasja według św. Jana (BWV 245) Wersja I (1724), Wersja II (1725), Wersja III (1728/30?), Wersja IV (1749)
  • Gottfried August Homilius – Pasja według św. Jana, HoWV I.4
  • Pasja według św. Łukasza

    Muzyka liturgiczna, muzyka kościelna – muzyka służąca obrzędowi religijnemu, która według zaleceń władz danego kościoła jest odpowiednia przy odprawianiu liturgii.Johann Friedrich Fasch, (15 kwietnia 1688 w Buttelstedt - 5 grudnia 1758 w Zerbst/Anhalt) - skrzypek i kompozytor niemiecki epoki późnego baroku.
  • Heinrich Schütz – Pasja według św. Łukasz, SWV 480
  • Reinhard Keiser – Pasja według św. Łukasza (zachowane fragmenty)
  • Jan Sebastian BachPasja według św. Łukasza (BWV 246)
  • Krzysztof PendereckiPasja według św. Łukasza
  • Pasja według św. Mateusza

  • Heinrich Schütz – Pasja według św. Matusza, SWV 479 (1666)
  • Jan Sebastian BachPasja według św. Mateusza (BWV 244)
  • Georg Philipp Telemann – Matthäus Passion (1746)
  • Hilarion Alfiejew – Pasja według św. Mateusza
  • Pasja według św. Marka

  • Reinhard Keiser – Passio secundum Marcum (Markuspassion) (Hamburg, 1717)
  • Jan Sebastian BachPasja według św. Marka (BWV 247)
  • Paweł Mykietyn – Pasja według św. Marka
  • Pasja z librettem Bartholda Heinricha Brockesa

    Wielkanoc, Pascha, Niedziela wielkanocna, Zmartwychwstanie Pańskie, mazow. Wielki Dzień – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie wyznające Nicejskie Credo (325 r.).Sanhedryn (hebr. סנהדרין Sanhedrin, gr. συνέδριον Synedrion), inaczej Wysoka Rada lub Wielki Sanhedryn (hebr. Sanhedrin Ha-Gdola) był w starożytnej Judei najwyższą żydowską instytucją religijną i sądowniczą wspomnianą w źródłach po raz pierwszy w 203 roku p.n.e. Sanhedryn zbierał się w Jerozolimie na Wzgórzu Świątynnym i składał się z 71 członków, głównie arystokracji saducejskiej. Od czasu Machabeuszów w skład sanhedrynu wchodzili także faryzeusze. Przewodniczącym (nasim) sanhedrynu był z urzędu arcykapłan.
  • Georg Friedrich Händel – Brockes-Passion (HWV 48)
  • Johann Mattheson – Brockes-Passion
  • Georg Philipp Telemann – Brockes-Passion (1716, wersja zrewidowana 1722)
  • Reinhard Keiser – Brockes-Passion
  • Johann Friedrich Fasch – Brockes-Passion
  • Gottfried Heinrich Stölzel – Brockes-Passion


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ecce homo (łac. oto Człowiek, Jan 19,5) — motyw w sztuce chrześcijańskiej przedstawiający ubiczowanego Chrystusa w koronie cierniowej. Słowa oto Człowiek miał wypowiedzieć Piłat ukazujący Chrystusa ludowi żydowskiemu.
    Pasja według św. Marka – dzieło Jana Sebastiana Bacha powstałe około 1731 roku. Do dnia dzisiejszego nie zachowała się część muzyczna dzieła.
    Golgota (w oryg. gr. Γολγοθᾶ Golgota z aram. גלגלתא Gulgalta, w tłum. łac. Calvaria, co znaczy "czaszka") – wzgórze znajdujące się nieopodal Jerozolimy, gdzie dokonywano egzekucji na skazańcach.
    John Donne (ur. 22 stycznia 1572 w Londynie, zm. 31 marca 1631) – czołowy poeta wczesnego angielskiego baroku, główny przedstawiciel nurtu poezji metafizycznej.
    Święty Dyzma, Dobry Łotr, praw. Rach (zm. ok. 30-36 - prawdopodobnie 3 kwietnia 33) – pierwszy święty chrześcijański.
    Nikodem, (gr. Νικόδημος) – postać biblijna, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, członek Sanhedrynu oraz faryzeusz.
    Georg Friedrich Händel (ang. George Frideric Handel; pol. Jerzy Fryderyk Haendel, ur. 23 lutego 1685 w Halle, zm. 14 kwietnia 1759 w Londynie) – niemiecki kompozytor późnego baroku. W 1727 roku stał się poddanym Wielkiej Brytanii. Jest narodowym kompozytorem tego kraju. Komponował liczne gatunki muzyki baroku, między innymi opery i oratoria. Händel zaliczany jest do najwybitniejszych twórców muzyki późnego baroku.

    Reklama