Partia Konserwatywna (Wielka Brytania)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Partia Konserwatywna (ang. Conservative Party, CP, oficjalna nazwa: Partia Konserwatywno-Unionistyczna, ang. Conservative and Unionist Party) – brytyjska partia polityczna powstała w 1832 roku w wyniku przekształcenia ugrupowania torysów, popularnie nazywana w dalszym ciągu torysami. Jedna z dwóch (obok Partii Pracy) głównych partii w Wielkiej Brytanii.

Socjalizm reakcyjny – ideologia o charakterze konserwatywnym i solidarystycznym. Terminem „socjalizm” posługiwali się w XIX w. niektórzy konserwatyści, broniący ustroju feudalnego przed rewolucją burżuazyjną. W ich ujęciu socjalizm miał być systemem korporacyjnym odzwierciedlającym organiczny ład społeczny, zapewniającym ludowi opiekę ze strony monarchii. Manifest z Tamworth – manifest polityczny, wydany w Tamworcie w 1834 roku przez Brytyjczyka sir Roberta Peela. Na postulatach manifestu opiera się program brytyjskiej Partii Konserwatywnej.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwsza deklaracja programowa Partii Konserwatywnej (manifest z Tamworth) została opracowana przez Roberta Peela i ogłoszona w 1834 roku. Manifest eksponował tradycyjne konserwatywne wartości, w szczególności elitaryzm. Reformy Benjamina Disraelego (początkowo liberała) z lat 1868–1874 spowodowały otwarcie się partii na szersze grono wyborców.

Benjamin Disraeli, 1. hrabia Beaconsfield KG (ur. 21 grudnia 1804 w Londynie jako Benjamin D’Israeli, zm. 19 kwietnia 1881 tamże) – brytyjski polityk należący do Partii Konserwatywnej, premier Wielkiej Brytanii (w 1868 i w latach 1874–1880). Jego pierwsza kadencja była krótka, natomiast podczas drugiej kadencji znacznie umocnił swoją pozycję i wprowadził wiele znaczących reform. Prowadził imperialistyczną politykę zagraniczną, wykupując większość udziałów w Kanale Sueskim i doprowadzając do objęcia bezpośredniej władzy nad Indiami przez królową Wiktorię. W 1876 r. za swoje zasługi otrzymał tytuł 1. hrabiego Beaconsfield. Margaret Hilda Thatcher LG (z domu Roberts, ur. 13 października 1925 w Grantham, zm. 8 kwietnia 2013 w Londynie) – brytyjska polityk, premier Wielkiej Brytanii w latach 1979–1990, chemiczka, prawniczka. Stanowczość w stosunku do strajkujących górników oraz do państw komunistycznych spowodowała nadanie jej przydomku Żelaznej Damy (Iron Lady). Liberalną politykę gospodarczą jej gabinetu ochrzczono mianem thatcheryzmu. Jedna z czołowych „eurosceptyczek”, zwolenniczka ograniczonej integracji europejskiej.

W XIX w. konflikt z opierającymi się na burżuazji przemysłowej liberałami doprowadził do wytworzenia się nurtu tzw. „konserwatyzmu jednego narodu”. Na początku XX w. w Partii Konserwatywnej, m.in. pod wpływem rosnącego znaczenia Partii Pracy, zaczął dominować nurt paternalistyczny, dopuszczający interwencjonizm państwowy (m.in. Joseph Chamberlain). Tendencje interwencjonistyczne zostały jeszcze bardziej wzmocnione po II wojnie światowej (Karta przemysłowa z 1947 roku).

Elitaryzm - pogląd zgodnie z którym niektóre jednostki są bardziej wartościowe od innych (ze względu na swoje urodzenie, umiejętności, wiedzę, posiadanie), i z tego powodu powinny zajmować uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie (należeć do elit). Elitaryzm jest przeciwieństwem egalitaryzmu i stoi w opozycji do myśli demokratycznej.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

Znaczący zwrot w programie partii nastąpił w 1976 roku wraz z objęciem przywództwa przez Margaret Thatcher. Od 1979 roku Thatcher na stanowisku premiera konsekwentnie realizowała politykę Taczeryzmu, opierającą się na liberalizmie ekonomicznym, monetaryzmie, prywatyzacji wielu gałęzi przemysłu, niechęci do pogłębiania integracji europejskiej i centralizacji państwa. Po ustąpieniu Thatcher w 1990 roku polityka ta została nieco złagodzona przez nowego lidera partii i premiera Johna Majora, co umożliwiło m.in. przystąpienie Wielkiej Brytanii do Traktatu z Maastricht.

Torysi - angielskie ugrupowanie polityczne powstałe w końcu XVII wieku. Wyraziciele interesów ziemiaństwa, dworu, Kościoła. W opozycji do wigów.John Major KG (ur. 29 marca 1943 w Carshalton w hrabstwie Surrey) – brytyjski polityk, minister w trzecim rządzie Margaret Thatcher, lider Partii Konserwatywnej i premier Wielkiej Brytanii w latach 1990-1997. Na czas jego urzędowania przypada koniec zimnej wojny oraz dyskusje dotyczące stopnia integracji Wielkiej Brytanii z Unią Europejską, które doprowadziły do podziałów wewnątrz konserwatystów. Stanowisko premiera utracił po największej od 1832 r. wyborczej porażce Partii Konserwatywnej.

Konserwatyści oddali władzę dopiero w 1997, kiedy zdecydowanie przegrali wybory. Nowym liderem wybrany został William Hague, przeciwnik bliższej integracji europejskiej. Po kolejnych przegranych wyborach w 2001 roku Hague'a zastąpił Iain Duncan Smith, jeszcze bardziej eurosceptyczny. Zmiana przywództwa nie poprawiała notowań partii, które były najgorsze od wielu lat; poprawiły się na skutek sprzeciwu większości społeczeństwa wobec popierania przez premiera Blaira amerykańskiej polityki w stosunku do Iraku. W latach 20032005 przewodniczącym partii był Michael Howard, w latach 2005–2016 David Cameron, a 2016–2019 Theresa May. 23 lipca 2019 została zastąpiona na tym stanowisku przez Borisa Johnsona. Pod jego przywództwem partia wygrała wybory w 2019 roku, formułując rząd większościowy.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Joseph Chamberlain (ur. 8 lipca 1836 w Londynie, zm. 2 lipca 1914) – brytyjski polityk i przedsiębiorca, jako członek Partii Liberalnej w rządach Williama Ewarta Gladstone’a. Po rozłamie wśród liberałów na tle Home Rule Bill stanął na czele secesjonistów, którzy założyli Partię Liberalno-Unionistyczną. W trakcie sojuszu z Partią Konserwatywną członek rządów lorda Salisbury’ego i Arthura Balfoura. Ojciec Austena, późniejszego ministra spraw zagranicznych, i Neville’a, premiera w latach 1937-1940.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Partia Pracy (ang. Labour Party, LP), potocznie laburzyści – brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna powstała w lutym 1900 r. ze zjednoczenia Niezależnej Partii Pracy, Towarzystwa Fabiańskiego i Federacji Socjaldemokratycznej; do 1906 roku pod nazwą Komitet Przedstawicielstwa Robotniczego (Labour Representation Comitee).
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Liberalizm (łac. liberalis – wolnościowy, od łac. liber – wolny) – ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością, ma charakter indywidualistyczny i przeciwstawia się kolektywizmowi. Innymi wartościami cenionymi przez liberałów są wartości demokratyczne, wolności i prawa obywatelskie czy własność prywatna i wolny rynek.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
David William Donald Cameron (ur. 9 października 1966 w Londynie) – brytyjski polityk, od 11 maja 2010 premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, od 2005 lider Partii Konserwatywnej.
Partia polityczna ("partia" od łac. pars, część) – dobrowolna organizacja społeczna o określonym programie politycznym, mająca na celu jego realizację poprzez zdobycie i sprawowanie władzy lub wywieranie na nią wpływu.
Theresa Mary May (z domu Brasier, ur. 1 października 1956 w Eastbourne) – brytyjska polityk, członkini Partii Konserwatywnej. Od 12 maja 2010 pełni urząd ministra spraw wewnętrznych Wielkiej Brytanii oraz równocześnie ministra ds. kobiet i równości.

Reklama