Parnita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Parnitha)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa satelitarna Attyki z zaznaczonymi granicami Parku Narodowego Góry Parnita, poniżej widoczny jest zespół miejski Aten, z zaznaczonym położeniem Akropolu
Monastyr Moni Kleiston, na południowych zboczach góry Parnita, widoczna tu kaplica cudownego obrazu Madonny z Dzieciątkiem, zbudowana została w 1204 r.
Parnita, lekko ośnieżona, widok z Nowej Filadelfii (dzielnicy Aten)
Widok z punktu Mont Parnes (spacer kolejką linową), w oddali góra Pendeli, w dole Trakomakiedones - przedmieście Aten.

Parnita (nwgr. Πάρνηθα) lub Parnis (stgr. Πάρνης) – porośnięty gęstym lasem masyw górski w Grecji, w Attyce, na północ od Aten, wznoszący się na 1413 m n.p.m.

Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Jodła grecka (Abies cephalonica) – gatunek drzewa występujący w górach Półwyspu Bałkańskiego, w Polsce bardzo rzadka w uprawie. W ojczyźnie dorasta do około 35 m. Ma oliwkowobrązowe pędy pokryte żywicą. Igły sztywne, ostro zakończone, kłujące, osiągają ok. 3,5 cm długości, ustawione promieniście i prostopadle do gałązki. Szyszki do 20 cm długości. Dość dobrze znosi upały i susze, wolno rośnie.

Większość masywu wydzielono jako Park Narodowy Góry Parnita – strefę ochronną bogatej flory i fauny, a wśród nich ostatnich w Europie stad jeleni szlachetnych, opisywanych przez Greków jeszcze w starożytności. Do niedawna całość masywu pokryta była około tysiącletnim lasem, sosnowym na obrzeżach, jodłowym i świerkowym w jądrze puszczy. Latem 2007 główną część tego lasu strawił ogromny pożar. Z pożogi ocalały lasy, na zboczach górskich od strony Aten, park i lasy królewskie w miejscowości Tatoi oraz ich przedłużenie w stronę luksusowego osiedla podmiejskiego Politia Hypokratous. Rozległy obszar pogorzeliska objęły prace zabezpieczające przed erozją oraz zalesienia sadzonkami.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Polemikí Aeroporía (HAF – ang. Hellenic Air Force, gr. Πολεμική Αεροπορία) – wojska lotnicze Republiki Greckiej i jeden z trzech rodzajów greckich sił zbrojnych.

Na florę Parnity składa się 818 gatunków roślin, w tym wiele zagrożonych. Aktualnie zachodnie zbocza gór porośnięte są zwartym, sięgającym do najwyższego ze szczytów drzewostanem jodły greckiej i sosny alepskiej. Inne występujące tutaj gatunki to m.in. dąb ostrolistny, dąb omszony, jesion mannowy, jak również krzaki twardolistne. U podnóża, poniżej 300 m n.p.m., rozpościerają się pastwiska i grunty orne, a od strony wschodniej Ateny.

Język nowogrecki, język grecki nowożytny, greka nowożytna, demotyk(a) (nowogr. η Ελληνική γλώσσα, i Ellinikí glóssa; τα Ελληνικά, ta Elliniká) – język indoeuropejski, używany współcześnie w Grecji (ok. 11 mln mówiących) i na Cyprze (ok. 750 tys.). Jest on jednocześnie językiem urzędowym tych państw (na Cyprze obok tureckiego).Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.

Asfaltowa droga z Aten serpentynami wiedzie do usytuowanego w wyższych partiach masywu hotelu i kasyna Mont Parnes, do schronisk Bafi i Flamburi oraz w pobliże położonych na samym szczycie Parnity wieży telewizyjnej i radaru wojskowego. Roztacza się stąd widok na całą prawie Attykę oraz otaczające ją z trzech stron morza i wyspy. Inna droga wiedzie do parku rodzinnej rekreacji oraz dawnych lasów królewskich w Tatoi, od 2007 także stanowiących część Parku Narodowego Góry Parnita, a dalej do Politii Hypokratous.

Dąb omszony (Quercus pubescens Willd.) – gatunek drzewa lub krzewu należący do rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Jest drzewem ciepłolubnym, występuje w zachodniej i południowej Europie, a także w Azji Mniejszej. Pospolity gatunek w obszarze śródziemnomorskim. W Polsce występuje na izolowanym stanowisku w rezerwacie Bielinek nad dolną Odrą, daleko na północ od północnej granicy zwartego zasięgu.Parnas (gr. Παρνασσός Parnassós) – pasmo górskie w środkowej Grecji, z najwyższym szczytem wznoszącym się na wysokość 2457 m n.p.m. W pobliżu leżało miasto Delfy, siedziba najsławniejszej starożytnej wyroczni i poświęconej Apollinowi świątyni. Obecnie Parnas jest, jednym z ważniejszych w kraju, ośrodkiem sportów zimowych, z rozbudowaną i rozległą bazą turystyczną, której centrum znajduje się w miejscowości Arachowa. Większą część masywu Parnasu pokrywa stary, świerkowy drzewostan. Przy zbliżonej także budowie geologicznej, poza okresem suchego, greckiego lata, znaczna część masywu Parnasu przypomina krajobrazem słowackie Tatry, co nie dotyczy jednak ogołoconego z roślinności wierzchołka góry.

Na najbliższy ze szczytów, zwany Mont Parnes (czyli ten z kasynem, lecz nie najwyższy szczyt masywu Parnita) kursuje też kolej linowa, dużej przepustowości, ogólnodostępna i bezpłatna, podobnie jak parking, zlokalizowany przy dolnej platformie wagoników.

W publikacjach, nawet naukowych, Góra Parnita często bywa mylona z odległym o ok. 180 km od Aten masywem Parnasu (gr. Παρνασσός), także greckim parkiem narodowym. Ponieważ na południowym zboczu Parnity także leży sławna grota, w której czczony był bożek Pan, Ateńczycy sugerują, że to Parnita, a nie Parnas, w starożytności stanowiła siedlisko Muz.

Pożary lasów w Grecji które wybuchły latem 2007 przypisywane są szczególnie gorącej i suchej pogodzie (do 40 °C) oraz podpaleniom, czego dowodem ma być to, że niektóre pożary wybuchały jednocześnie w różnych miejscach. Na dzień 28 sierpnia potwierdzonych są 63 ofiary śmiertelne, a spaleniu uległo 70 000 hektarów lasów.Muzy (lm gr. Μοῦσαι Moûsai, łac. Musae, lp. gr. Μούσα Moúsa, łac. Musa) – w mitologii greckiej boginie sztuki i nauki. Ośrodkami kultu muz były Delfy, Parnas i Helikon w Beocji.

Na południowych zboczach góry, za miejscowością Fili (gr. Φυλή), usytuowane są trzy zabytki architektury. Są to:

  • zamek Fili – ateńska strażnica z IV wieku p.n.e
  • dobrze zachowany starożytny górski szlak handlowy (obecnie ścieżka archeologiczna Fili's)
  • kaplica cudownego obrazu Matki Boskiej z Dzieciątkiem, wybudowana najpóźniej w 1204 przy klasztorze żeńskim Moni Kliston, za Fili.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. nazwy zalecane przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, s. 107
    2. Parnitha (ang.). Greek National Tourism Organisation. [dostęp 2010-02-08].
    3. Wstęp (ang.). Parnitha National Park. [dostęp 2010-02-08].
    4. "Greece" Dana Facaros, Linda Theodorou, str.164: "Sławna grota Pana..."
    5. Jeden z licznych przykładów literatury fachowej, jednak mieszającej te dwie, dobrze widoczne na mapach góry: Parnita i Parnas [1] w tym przypadku chodzi o górę Parnas, a nie Partnita, o czym zaświadcza nazwa miejscowości Korykio. Natomiast w tym przypadku chodzi o górę Parnita: [2] i także z grotą Pana i Muz
    6. "Greece" Dana Facaros, Linda Theodorou, str.165

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Tatoi
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona Parku Narodowego Góry Parnita (ang. • gr.)
  • Dąb ostrolistny (Quercus ilex L.) – gatunek zimozielonego drzewa liściastego z rodziny bukowatych (Fagaceae). Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego.Roślinność twardolistna (ang. Mediterranean Forests, woodlands and scrubs) - zbiorowiska roślinne wykształcające się w strefie klimatu śródziemnomorskiego (gorące i suche lato, mokra i deszczowa zima). Znanych jest pięć miejsc występowania tego typu roślinności - obszar śródziemnomorski, południowo-centralna i południowo-zachodnia Australia, południowa Afryka (fynbos), obszary występowania zarośli typu matorral w Chile oraz w Kalifornii Dolnej (około 1300 km długości). Skupia około 10% wszystkich gatunków roślin. Fynbos wyróżniany jest także jako osobna formacja roślinna, gdyż 68% spośród około 8600 gatunków roślin naczyniowych występuje jedynie na terenie fynbosu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Grunty orne – część użytków rolnych, poddawanych stałej uprawie mechanicznej głównie z użyciem pługa jak i innych narzędzi mechanicznych, przeznaczone pod uprawy polowe. Za grunty orne uważa się też uprawy o czasie użytkowania do 4 lat, uprawy w uprawie bezpłużnej oraz uprawiane odłogi.
    Pan (gr. Πάν Pán, łac. Pan, Faun, Faunus) – wywodzący się z Arkadii grecki bóg opiekuńczy lasów i pól, strzegący pasterzy oraz ich trzód W rzymskim panteonie bogów Pan utożsamiany był z Faunem/Faunusem lub z bogiem lasów Silvanusem.
    Jesion mannowy (Fraxinus ornus) – gatunek drzewa z rodziny oliwkowatych. Występuje naturalnie na terenie Europy Południowej i Środkowej oraz w Azji Zachodniej (Liban, Syria, Turcja). Jest uprawiany w wielu krajach, również w Polsce.
    Tatoi (gr. Τατόϊ) – w Grecji - aktualnie dziki i bardzo malowniczy park krajobrazowy, także dawny pałac królewski, administracyjnie należący do miejscowości Dekelia, położony wśród dawnych lasów królewskich o ok. 5 km na północ od granic zabudowy Wielkich Aten oraz o 27 km, licząc najdogodniejsze połączenia drogowe od centrum Aten. W roku 2007 został włączony w skład Parku Narodowego Góry Parnitha.
    Język starogrecki, greka starożytna (stgr. dialekt attycki: ἡ Ἑλληνικὴ γλῶττα, he Hellenikè glõtta) – ogólna nazwa okresu w rozwoju języka greckiego, trwającego od okresu archaicznego przez okres klasyczny aż po okres hellenistyczny w dziejach starożytnej Grecji. W takim ujęciu nazwa "język starogrecki" odnosi się do następujących faz rozwojowych języka:
    Wielkie Ateny – aglomeracja w Grecji, w Attyce, obejmuje Ateny i Pireus oraz ich miasta satelickie. W 1990 r. region zamieszkiwało 3,5 mln mieszkańców. Obecnie ich liczbę ocenia się na ponad 5 mln, są to jednak dane szacunkowe, gdyż meldunek w nowym miejscu zamieszkania nie jest w Grecji obowiązkowy, wystarcza zameldowanie w miejscu przechowywania rejestru urodzeń. Ponadto w aglomeracji Aten przypuszczalnie mieszka co najmniej 1 mln obcokrajowców – osób bez greckich korzeni. 360 tysięcy z nich jest tu zameldowanych.
    Ateny (nowogr. Αθήνα = Athina, st.gr. Ἀθῆναι = Athenai, łac. Athenae) – stolica i największe miasto Grecji. Jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej.

    Reklama