Parki narodowe w Australii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdjęcie satelitarne Australii

Parki narodowe w Australii – obszary prawnie chronione na terenie Australii, spełniające kryteria Kategorii II standardów ochrony przyrody Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature, IUCN) – duże obszary naturalne, lub zbliżone do naturalnych, gdzie chroni się wielkoskalowe procesy ekologiczne, ekosystemy i gatunki charakterystyczne dla obszaru; które są dostępne w celach naukowych, rekreacyjnych i edukacyjnych.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature, w skrócie IUCN) – międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody założona w 1948 roku jako pierwsza światowa organizacja skupiona na problemach środowiska naturalnego. Jej siedziba mieści się w Gland w Szwajcarii.Sydney (wym. [ˈsɪdni]) – największe miasto Australii i Oceanii z liczbą ludności wynoszącą ponad 5,3 mln mieszkańców, także stolica stanu Nowa Południowa Walia. Założone w 1788 roku, Sydney jest znaczącym centrum finansowym, handlowym, transportowym, kulturalnym i turystycznym, mając status metropolii o znaczeniu globalnym. Metropolia jest także dużym węzłem komunikacyjnym z największym międzynarodowym lotniskiem w Australii, które obsłużyło prawie 42 milionów pasażerów w 2016 roku, i rozbudowaną siecią drogową i kolejową. Położone jest na wschodnim wybrzeżu nad Oceanem Spokojnym.

Na terenie Australii istnieje 679 parków narodowych, zajmujących 307746,52 km² (stan na 2018) – 7 parków ma status parku Wspólnoty Narodów i jest administrowanych przez Dyrektora Parków Narodowych, zarządzającego parkami narodowymi Wspólnoty Narodów (ang. Commonwealth national parks) poprzez Parks Australia – część Departamentu ds. Rolnictwa, Wody i Środowiska (DAWE), pozostałe zarządzane są przez władze stanowe, a 30 z nich administrowane jest wspólnie z lokalnymi społecznościami aborygeńskimi.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.UNESCO (ang. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization;pol. Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury; łac. unesco – łączę się w jedno) – organizacja wyspecjalizowana ONZ, której podstawowym celem jest wspieranie współpracy międzynarodowej w dziedzinie kultury, sztuki i nauki, a także wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na kolor skóry, status społeczny i religię.

Pierwszy park narodowy na terenie Australii – National Park (wspócześnie Royal National Park) – został założony w 1879 roku na południe od Sydney w stanie Nowa Południowa Walia – był to drugi, po utworzonym w 1872 roku Parku Narodowym Yellowstone w Stanach Zjednoczonych, park narodowy na świecie.

Wiele parków lub terenów, na których leżą zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCOPark Narodowy Kakadu (1981), Park Narodowy Uluru-Kata Tjuta (1987), Park Narodowy Purnululu (2003), Mungo National Park, znajdujący się w Regionie Wyschniętych Jezior Willandra (1981), 6 parków na terenie obszaru Tasmanian Wilderness (1982), 16 parków na obszarze lasów deszczowych środkowo-wschodniej Australii (1986), parki na terenie wilgotnego lasu równikowego Queensland oraz w Górach Błękitnych.

Tasmanian Wilderness (pol. Rezerwat Przyrody Tasmania)- obszar światowego dziedzictwa UNESCO położony w południowo-zachodniej, zachodniej i centralnej części Tasmanii.Fauna Australii – różni się zasadniczo od fauny z innych rejonów świata. Wiele australijskich zwierząt nie występuje nigdzie indziej. 83% ssaków, 89% gadów, 90% ryb i 93% płazów żyjących w Australii jest endemitami. Tak duża liczba endemicznych gatunków jest wynikiem długiej geologicznej izolacji kontynentu. W Australii żyją dwa gatunki stekowców będących ogniwem pośrednim pomiędzy gadami i ssakami.

Parki Narodowe[ | edytuj kod]

Parki należą do National Reserve System (tłum. Narodowego Systemu Obszarów Chronionych) i spełniają kryteria Kategorii II standardów ochrony przyrody Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature, IUCN) – są to duże obszary naturalne, lub zbliżone do naturalnych, gdzie chroni się wielkoskalowe procesy ekologiczne, ekosystemy i gatunki charakterystyczne dla obszaru; które są dostępne w celach naukowych, rekreacyjnych i edukacyjnych.

Kategorie ochrony przyrody Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) służą jako globalny standard przy definiowaniu form ochrony przyrody, które mogą się znacząco różnić w systemach prawnych poszczególnych państw. System powstał w 1978 r. i został uzupełniony w 1994 r.Park Narodowy Yellowstone (ang. Yellowstone National Park) – park narodowy położony w Stanach Zjednoczonych, na terenie stanów Wyoming, Montana i Idaho. Park narodowy Yellowstone jest najstarszym parkiem narodowym na świecie. Na terenie parku znajdują się słynne gejzery, gorące źródła, wulkany błotne, fumarole i wodospady.

Ne terenie Australii istnieje 679 parków narodowych, zajmujących 307746,52 km² (stan na 2018). 7 parków ma status parku Wspólnoty Narodów i są administrowane przez Dyrektora Parków Narodowych, zarządzającego parkami narodowymi Wspólnoty Narodów (ang. Commonwealth national parks) poprzez Parks Australia – część Departamentu ds. Rolnictwa, Wody i Środowiska (DAWE). 9 parków ma status naukowy a 30 zarządzanych jest wspólnie z lokalnymi społecznościami aborygeńskimi.

Australia Południowa – jeden ze stanów Australii, położony jest w centralno-południowej części kontynentu australijskiego, u brzegów Oceanu Południowego. Ma obszar 1 043 514 km². Stolicą Australii Południowej jest Adelaide, znana jako "City of Churches" (Miasto Kościołów). Australia Południowa została założona jako kolonia Wielkiej Brytanii w 1836 roku i przyłączyła się do Związku Australijskiego (Australii) w 1901. Ludność Południowej Australii to w przybliżeniu 1,60 mln osób (IX 2008), większość z nich mieszka w stolicy stanu, w pobliżu brzegu oceanu i wzdłuż rzeki Murray .Royal National Park (z ang. „Królewski Park Narodowy”) – park narodowy w hrabstwie Sutherland, w australijskim stanie Nowa Południowa Walia, około 29 km na południe od centrum Sydney.

Pierwszym parkiem narodowym założonym na terenie Australii był National Park (wspócześnie Royal National Park) na południe od Sydney w stanie Nowa Południowa Walia powstały w roku 1879 – jest to drugi park narodowy na świecie po Parku Narodowym Yellowstone w Stanach Zjednoczonych utworzonym w 1872 roku.

Australia Południowa[ | edytuj kod]

Na terenie Australii Południowej znajduje się ponad 350 rezerwatów i parków narodowych, które zajmują ponad 20% jej obszaru (stan na 2020). Pierwszym parkiem założonym na terytorium stanu był Belair National Park w roku 1891.

Park Narodowy Kakadu – park narodowy położony w północnej części Terytorium Północnego w Australii. Utworzony w 1981, następnie dwukrotnie rozszerzony, w 1987 i 1992. Zajmuje powierzchnię 19 804 kilometrów kwadratowych (rozciąga się mniej więcej na powierzchni prostokąta o bokach 100 i 200 kilometrów). W 1981 park został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.Góry Błękitne (ang. Blue Mountains) – pasmo górskie w Nowej Południowej Walii (Australia), około 100 km na zachód od Sydney. Najwyższy szczyt gór, One Tree Hill ma wysokość 1 111 m n.p.m., góry stanowią część Wielkich Gór Wododziałowych. Mają powierzchnię 1 436 km². Park Narodowy Gór Błękitnych znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Organem zarządzającym parkami narodowymi położonymi na terytorium Australii Południowej jest Departament ds. Środowiska i Wody (ang. Department for Environment and Water) stanu Australii Południowej, przy czym niektóre parki zarządzane są wspólnie z lokalnymi społecznościami aborygeńskimi.

Regulacje prawne dotyczące parków narodowych zawarte są w Ustawie o parkach narodowych i dzikiej przyrodzie z roku 1972 (ang. National Parks and Wildlife Act 1972).

Queensland (QLD) – jeden z sześciu stanów Związku Australijskiego, położony w północno-wschodniej części kraju.Park Narodowy Purnululu – park narodowy położony w północno-wschodniej części stanu Australia Zachodnia. Jego powierzchnia wynosi niecałe 2400 km² (2397,23 km²). W roku 2003 został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Australii Południowej (stan na marzec 2019): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Australia Zachodnia[ | edytuj kod]

Na terenie Australii Zachodniej znajduje się 100 parków narodowych i 17 parków morskich. Parki zarządzane są przez stanowy Department of Biodiversity, Conservation and Attractions (DBCA) poprzez Parks and Wildlife Service. Łącznie wszystkie obszary chronione w Australii Zachodniej zajmują 23,39% jej powierzchni (stan na rok 2018).

Park Narodowy Uluru–Kata Tjuta - (Uluru-Kata Tjuta National Park) - park narodowy utworzony w roku 1958, położony na obszarze Terytorium Północnego w Australii.Wiktoria (ang. Victoria, VIC) – jeden ze stanów Australii, położony w południowo-wschodniej części kontynentu australijskiego. Odznacza się największą w kraju gęstością zaludnienia.

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Australii Zachodniej (stan na rok 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, wpisu do stanowego rejestru dziedzictwa, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Australijskie Terytorium Stołeczne[ | edytuj kod]

Obecnie (stan na 2018 rok) na terytorium Australijskiego Terytorium Stołecznego (ang. Australian Capital Territory, ACT) zlokalizowany jest tylko jeden park narodowy – Namadgi, który został założony w 1993 roku. Łącznie obszary chronione w ACT zajmują 55,65% powierzchni terytorium (stan na 2018 rok).

Tasmania – wyspa u południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu australijskiego, a zarazem najmniejszy stan Australii. W skład stanu Tasmania wchodzą też mniejsze wyspy w Cieśninie Bassa oraz wyspa Macquarie - pow. 128 km² (w południowej części Oceanu Indyjskiego).Mount Field National Park – park narodowy położony w południowej części Tasmanii; w granicach administracyjnych obszaru samorządu lokalnego Central Highlands Council i Derwent Valley Council.

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Australijskiego Terytorium Stołecznego (stan na rok 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok proklamacji parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Nowa Południowa Walia[ | edytuj kod]

Na terenie Nowej Południowej Walii znajduje się 205 parków narodowych (stan na 2018 rok). Łącznie wszystkie obszary chronione w Nowej Południowej Walii zajmują 9,31%% powierzchni terytorium (stan na 2018 rok). Organem zarządzającym parkami narodowymi położonymi na terytorium Nowej Południowej Walii jest NSW National Parks and Wildlife Service (NPWS), część stanowego Departamentu ds. Planowania, Przemysłu i Środowiska (ang. Department of Planning, Industry and Environment), przy czym niektóre parki zarządzane są wspólnie z lokalnymi społecznościami aborygeńskimi.

Nowa Południowa Walia (ang. New South Wales, NSW) – najstarszy i najbardziej zaludniony stan Australii. Leży w południowo-wschodniej części kraju. Na północy graniczy ze stanem Queensland, od zachodu z Australią Południową, a od południa ze stanem Wiktoria. Ponadto sąsiaduje z Australijskim Terytorium Stołecznym, który jest enklawą wewnątrz Nowej Południowej Walii, oraz z Terytorium Jervis Bay, będącym półenklawą. Stolicą stanu i jego największym miastem jest Sydney.Park Narodowy Freycineta (ang. Freycinet National Park) znajduje się na wybrzeżu Tasmanii (Australia), 125 km na północny wschód od Hobart. Zajmuje większość powierzchni Półwyspu Freycineta, nazwanego tak na cześć francuskiego podróżnika i odkrywcy Louisa de Freycineta. Najbliżej Parku położoną miejscowością jest Coles Bay, a najbliższym większym miastem Swansea. Park Freycineta składa się z fragmentów dzikiego, poszarpanego wybrzeża Tasmanii, a w jego obrębie znajduje się Zatoka Wineglass, uważana przez niektórych znawców turystyki za jedną z dziesięciu najpiękniejszych plaż świata.

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Nowej Południowej Walii (stan na 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Queensland[ | edytuj kod]

Obecnie (stan na 2018 rok) na terytorium stanu Queensland znajduje się: 271 parków narodowych, 9 narodowych parków naukowych (ang. National Park (Scientific)) i 30 narodowych parków aborygeńskich (ang. National Park Aboriginal). Łącznie obszary chronione zajmują 8,68% powierzchni terytorium stanu (stan na 2018 rok).

Flora Australii – Australia stanowi osobne państwo roślinne (Australis) o swoistej florze, z dużą liczbą endemitów (np. 750 gat. eukaliptusów i 450 gat. akacji); w zbiorowiskach roślinnych przeważają formacje charakterystyczne dla klimatów suchych i gorących. Wnętrze kontynentu zajmują pustynie piaszczyste (bez roślinności) oraz półpustynie ze słonoroślami i kolczastymi krzewinkami (karłowate akacje, eukaliptusy, kazuaryny, łobody i in.) tworzące tzw. skrub. Pustynie i półpustynie graniczą, zwłaszcza od północy, ze stepami twardolistnych traw. Na północy stepy przechodzą w sawanny, a te — w lasy monsunowe; wybrzeża pd.-wsch. i pd.-zach. porastają lasy wawrzynolistne i zimozielone zarośla. Odrębna jest roślinność wsch. części Australii: na obszarach o dużych opadach (gł. płw. Jork) rosną wiecznie zielone lasy podrównikowe (figowce, palmy, pandanusy, liany i epifity), a na wybrzeżach pn. — namorzyny; dalej na p.d., w górach, występują wiecznie zielone lasy araukarii i notofagusów (bukanów), natomiast na najwyższych wzniesieniach Alp Australijskich — roślinność alpejska. Plagą gospodarczą Australii są zawleczone tu i mnożące się opuncje.Lasy Deszczowe Gondwana Australii - (Gondwana Rainforests of Australia), dawniejsza nazwa; "Środkowo-Wschodni Rezerwat Lasów Deszczowych" - (Central Eastern Rainforest Reserves). Rezerwat przyrody położony na granicy stanów Nowej Południowej Walii oraz Queensland w Australii. W 1986 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO i rozszerzony w roku 1994.

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Queensland (stan na rok 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok proklamacji parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Tasmania[ | edytuj kod]

Obecnie (stan na 2018 rok) na terytorium stanu Tasmania znajduje się 18 parków narodowych, zarządzanych przez Tasmania Parks and Wildlife Service. Pierwszymi parkami założonymi na Tasmanii były utowrzone w 1916 roku Park Narodowy Freycineta i Mount Field National Park.

Park narodowy – forma ochrony przyrody występująca w większości państw świata; obszar powołany przez władzę szczebla krajowego celem ochrony występującej tam przyrody ożywionej (rzadziej np. cech krajobrazu, także kulturowego), na którym prawnie ograniczona jest możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, osiedlania się itd., jednak obszar przynajmniej w pewnym zakresie jest udostępniony do zwiedzania.

Łącznie obszary chronione zajmują 42,35% powierzchni terytorium stanu (stan na 2018 rok).

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Tasmanii (stan na 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Terytorium Północne[ | edytuj kod]

Na terenie Terytorium Północnego znajduje się 16 parków narodowych, zarządzanych przez Parks and Wildlife Commission of the Northern Territory oraz dwa parki narodowe o statusie parku Wspólnoty Narodów. Łącznie wszystkie obszary chronione Terytorium Północnego zajmują 24,86% jego powierzchni (stan na rok 2018).

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Terytorium Północnego (stan na rok 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Wiktoria[ | edytuj kod]

Na terenie stanu Wiktoria znajduje się 45 parków narodowych, zarządzanych przez Parks Victoria. Regulacje prawne dotyczące parków narodowych zawarte są w Ustawie o parkach Wiktorii z 2018 roku (ang. Parks Victoria Act 2018). Łącznie wszystkie obszary chronione Terytorium Północnego zajmują 17,50% jego powierzchni (stan na rok 2018).

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie Wiktorii (stan na rok 2018): Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Terytorium zależne[ | edytuj kod]

Poniższa tabela przedstawia parki narodowe na terenie terytoriów zależnych: Nazwa parku narodowego – polska nazwa wraz z nazwą w języku angielskim; Rok utworzenia – rok utworzenia parku; Powierzchnia – powierzchnia parku w km²; Położenie – współrzędne geograficzne; Uwagi – informacje na temat statusu parku Wspólnoty Narodów, statusu rezerwatu biosfery UNESCO, posiadanych certyfikatów, przyznanych nagród i wyróżnień międzynarodowych itp.

Podstrony: 1 [2] [3]




Reklama