Park Fosa i Stoki Cytadeli w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Park Fosa i Stoki Cytadelipark znajdujący się wokół murów Cytadeli Warszawskiej w warszawskiej dzielnicy Żoliborz, między ulicami: Wybrzeże Gdyńskie, Kaniowskiej i Krajewskiego.

Ulica Wybrzeże Gdyńskie w Warszawie – ulica biegnąca wzdłuż lewego brzegu Wisły, część jednej z głównych tras komunikacyjnych miasta - Wisłostrady. Fragment trasy europejskiej E77 i Drogi Krajowej nr. 7.Walki o przyczółki warszawskie – walki żołnierzy 1 Armii WP stoczone w dniach 16–23 września 1944 roku o opanowanie przyczółków na lewym brzegu Wisły w Warszawie.

Opis[ | edytuj kod]

Urządzanie parku rozpoczęto po II wojnie światowej według projektu Zygmunta Stępinskiego, Kazimierza Marczewskiego i Krystyny Onitzchowej. Powstał on w miejscu dawnej strzelnicy i miejsca ćwiczeń żołnierzy stacjonującego w Cytadeli 21 Pułku Piechoty „Dzieci Warszawy” w celu upamiętnienia rozstrzelania tam w 1925 trzech komunistów: Władysława Hibnera, Władysława Kniewskiego i Henryka Rutkowskiego. Jego centralnym elementem było mauzoleum w postaci granitowego sarkofagu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Powszechna Organizacja „Służba Polsce” (SP) – polska państwowa organizacja paramilitarna, utworzona 25 lutego 1948 i przeznaczona dla młodzieży w wieku 16 – 21 lat.

Pierwotnie park miał powierzchnię 1,7 ha i był ograniczony ulicami Kaniowską i Wybrzeżem Gdyńskim oraz murem Cytadeli. Po oczyszczeniu koryta i spiętrzeniu wody rzeki Drny powstał tam m.in. staw o powierzchni 1400 m². W pracach przy urządzaniu parku uczestniczyły m.in. brygady junaków Służby Polsce i ochotnicy ze Związku Młodzieży Polskiej. Przy wejściu planowano ustawienie na cokołach rzeźb kamiennych lwów dłuta Mieczysława Lubelskiego, które znajdowały się przed zniszczonym podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 gmachem Ministerstwa Spraw Wojskowych, jednak wojsko przejęło rzeźby i wybudowane cokoły pozostały puste.

Związek Młodzieży Polskiej (ZMP) – młodzieżowa organizacja ideowo-polityczna, działająca w Polsce w latach 1948-1957 i wzorowana na radzieckim Komsomole. Powołana została przez rządzących krajem komunistów do realizowania polityki ich partii wobec młodzieży, służyła indoktrynacji młodych, kształceniu nowych kadr dla władzy oraz pomocy w przebudowie społeczeństwa na modłę komunistyczną. Stanowiła jeden z symboli polskiego stalinizmu.Władysław Hibner (ur. 1 maja 1893 w Łodzi, zm. 21 sierpnia 1925 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, stracony za zabójstwa.

Park został otwarty w 1950. Nadano mu nazwę parku im. Kniewskiego, Hibnera i Rutkowskiego, jednak używano skróconej nazwy park Hibnera lub park im. Hibnera.

W 1954 na skraju parku, przy ul. Wybrzeże Gdyńskie, odsłonięto płytę upamiętniającą żołnierzy 2 Dywizji Piechoty poległych w czasie walk na przyczółku żoliborskim we wrześniu 1944.

W późniejszych latach park został rozszerzony i otoczył całą Cytadelę.

Drna, nazywana też Drzasną lub Drzęsną, to rzeka w Warszawie, obecnie praktycznie niewidoczna na powierzchni ziemi. Skanalizowana w XIX wieku, a jej koryto widoczne jest w rejonie ujścia do Wisły.Cytadela Warszawska – twierdza w Warszawie. Po upadku powstania listopadowego twierdza była punktem kontrolno-pacyfikacyjnym na całą Warszawę, będącą ośrodkiem polskiego ruchu niepodległościowego. Pełniła także rolę więzienia śledczego (X Pawilon) oraz miejsca straceń polskich działaczy narodowych i rewolucjonistów.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Tomasz Pawłowski, Jarosław Zieliński: Żoliborz. Przewodnik historyczny. Warszawa: Rosner i Wspólnicy, 2008, s. 380. ISBN 978-83-60336-27-4.
  2. Jarosław Zieliński: Realizm socjalistyczny w Warszawie. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2009, s. 413. ISBN 978-83-927791-3-1.
  3. Zygmunt Stępiński: Gawędy warszawskiego architekta. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984, s. 150. ISBN 83-03-00447-6.
  4. Zygmunt Stępiński: Gawędy warszawskiego architekta. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984, s. 152. ISBN 83-03-00447-6.
  5. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 468.
  6. Stanisław Ciepłowski: Wpisane w kamień i spiż. Inskrypcje pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w.. Warszawa: Argraf, 2004, s. 3350. ISBN 83-912463-4-5.
  7. Jarosław Zieliński: Realizm socjalistyczny w Warszawie. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2009, s. 414. ISBN 978-83-927791-3-1.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Park Fosa i Stoki Cytadeli na stronach m.st. Warszawy
  • 2 Warszawska Dywizja Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego (2 DP) – związek taktyczny piechoty ludowego Wojska Polskiego.Park – teren rekreacyjny, przeważnie z dużą ilością flory, w tym często zadrzewiony. W miastach ma charakter dużego, swobodnie ukształtowanego ogrodu z alejami spacerowymi. W Polsce 9249 parków jest objętych ochroną prawną poprzez wpisanie ich do rejestru zabytków lub rejestru pomników przyrody. Łącznie zajmują obszar 50354,65 ha.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kazimierz Marczewski (ur. 14 sierpnia 1903 w Gdańcówce (Ukraina), zm. 7 lipca 1977 w Warszawie) – polski architekt i urbanista.
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
    Żoliborz – dzielnica Warszawy położona w północno-zachodniej części miasta na lewym brzegu Wisły. Po podziale administracyjnym z 2002 roku Żoliborz graniczy z dzielnicami: Bielany, Bemowo, Wola i Śródmieście. W latach 1951-1994 w skład Żoliborza wchodziły Bielany, obecnie będące odrębną dzielnicą (w latach 1994–2002 samorządną gminą). Jest najmniejszą warszawską dzielnicą pod względem powierzchni.
    Władysław Kniewski (ur. 14 czerwca 1902 w Grodzisku Mazowieckim, zm. 21 sierpnia 1925 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, stracony.

    Reklama