Parinirwana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Parinibbana)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Śmierć Buddy Gautamy, sztuka Gandhary, II-III w.
Przedstawienie tzw. „Leżącego Buddy”

Parinirwana (sanskryt: परिनिर्वाण parinirvāṇa; pali: परिनिब्बाण parinibbāṇa) „ostateczna nirwana” – w buddyzmie określenie przejścia w stan nirwany Buddy Śakjamuniego. Moment jego śmierci opisuje palijska Mahāparinibbāna sutta, a także szereg późniejszych tekstów, jak Buddha-carita, Avadāna-śataka czy Mahāvaṃsa. W ikonografii buddyjskiej ukazuje się symbolicznie parinirwanę przedstawiając Buddę w pozycji leżącej, wspartego na jednym łokciu, jest to tzw. parinirvāṇa-āsana.

Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.Gandhāra (skt गन्धार; paszt. ګندهارا; chin. Gantuoluo (乾陀羅 ); kor. Kantara (간다라); jap. Kantara ( ); wiet. Càn-đà-la) – sanskrycka nazwa dawnego państwa położonego częściowo na terenie dzisiejszego Afganistanu i Pakistanu.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Mahayana Mahaparinirvana Sutra
  • SN VI.15: Parinibbana Sutta
  • Maha-parinibbana Sutta
  • Budda Siakjamuni (ok. 563-483 p.n.e.), właśc.Siddhartha (imię od rodziców) Gotama (przydomek) z rodu (klanu) Śakjów – mędrzec, założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.




    Reklama