Parada (literatura)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Parada – pierwotnie krótka scenka grana dawniej za darmo na zewnątrz jarmarcznej budy, aby przyciągnąć widzów. Z czasem parady przeniesiono z teatru jarmarcznego do dworskiego przekształcając je na coś w rodzaju skeczu. W XVIII w. parada (podobnie jak commedia dell’arte) miała swoje określone postacie: Kasander – naiwny ojciec, opiekun bądź oszukiwany mąż Izabelli; Izabella – płocha i fałszywa wykwintnisia; Leander – amant Izabelli, łączył w sobie cechy prostego żołnierza jak i zarozumiałego fircyka; Gil – prostoduszny, chociaż rozsądny służący Kasandra. Parady obfitowały w gry słowne, kalambury, przejęzyczenia i dowcipy.

Jan Potocki herbu Pilawa, pseud. i krypt.: Graf***; M. L. C. J. P.; hr Courchamps, (ur. 8 marca 1761 w Pikowie w powiecie winnickim województwa bracławskiego lub w Kuryłówce, zm. 23 grudnia 1815 w Uładówce koło Pikowa) – polski powieścio- i dramatopisarz (tworzący w języku francuskim), podróżnik, polityk, historyk, publicysta, etnograf, jeden z pierwszych polskich archeologów, badacz starożytności słowiańskich, inżynier, pierwszy polski aeronauta, kawaler maltański zaszczycony Krzyżem Devotionis.Jarmark (niem. Jahrmarkt – targ doroczny) – rodzaj targu średniowiecznego o znaczeniu ponadlokalnym, będącego centrum wymiany towarów handlu dalekosiężnego.

Do najsłynniejszych autorów parad zalicza się Jan Nepomucen Potocki, który napisał dla łańcuckiej sceny sześć parad w języku francuskim: „Gil zakochany”, „Kalendarz starych mężów”, „Mieszczanin aktorem”, „Podróż Kasandra do Indii”, „Kasander literatem”, „Kasander demokrata”.

Kalambur (z języka francuskiego) – zabawna gra słów o zbliżonym (paronomazja) bądź identycznym brzmieniu (homonim), lecz o różnych znaczeniach. Efekt powstaje dzięki przeprowadzanym przekształceniom wyrazów, m.in. usamodzielnieniu lub przestawieniu członów.Teatr – rodzaj sztuki widowiskowej, w której aktor lub grupa aktorów na żywo daje przedstawienie dla zgromadzonej publiczności. Terminem teatr określa się też sam spektakl teatralny lub też budynek, w którym jest grany.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Nepomucen Potocki Parady „Czytelnik” Warszawa 1966
  • Commedia dell’arte – komedia ludowa, powstała we Włoszech w połowie XVI wieku, wywodząca się z tradycji antycznego mimu, rzymskiej pantomimy i błazeńskich popisów średniowiecznych histrionów. Komedia, w której niezwykle ważną rolę odgrywała plastyka. Stanowiła ona nieodłączną część tego zabawnego przedsięwzięcia. Powtarzalność postaci scenicznych w każdym scenariuszu doprowadziła do utrwalenia się pewnych komicznych typów, o charakterystycznym wyglądzie i zachowaniu, zwanych maskami i w maskach często występujących.




    Reklama