Artykuł na Medal

Paraceratherium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Paraceratheriumwymarły rodzaj bezrogiego nosorożca, a właściwie przedstawiciel rodziny Hyracodontidae z podrodziny Indricotheriinae; jeden z największych ssaków lądowych w historii. Żył od wczesnej do późnej epoki oligoceńskiej (34–23 miliony lat temu). Jego szczątki znaleziono w Eurazji od Chin do terenów byłej Jugosławii. Nazwa Paraceratherium oznacza „obok bezrogiej bestii”, odnosi się do Aceratherium, rodzaju uznawanego niegdyś za podobny.

Formacja – podstawowa formalna jednostka litostratygraficzna wydzielana wyłącznie na podstawie cech litologicznych. Przęślowate (Ephedraceae) – monotypowa rodzina z rzędu gniotowców (Gnetales). Należy tu jeden rodzaj – przęśl (Ephedra L.) z 64 gatunkami. Rośliny te występują na terenach suchych, najczęściej na stepach i pustyniach. Spotykane są we wszystkich częściach świata z wyjątkiem Antarktydy, Australii i Oceanii. W granicach współczesnej Polski nie występują, ale przęśl dwukłosowa rośnie niedaleko – w zachodniej Ukrainie i na Słowacji.

Dokładna wielkość Paraceratherium pozostaje nieznana z powodu niekompletności znalezisk. Masę ciała zwierzęcia szacuje się na 15-20 ton. Wysokość w kłębie wynosiła około 4,8 m, długość zaś około 7,4 m. Długie kończyny przypominały słupy. Długa szyja nosiła głowę o czaszce mierzącej 1,3 m. Długie siekacze przypominały ciosy. Wcięcie nosowe sugeruje obecność chwytnej górnej wargi bądź nawet trąby.

Czaszka (łac. cranium) – struktura kostna lub chrzęstna, która służy jako szkielet głowy. Stanowi naturalną osłonę mózgu i innych narządów znajdujących się w głowie.Wędrówki z bestiami (Walking with Beasts) – sześcioodcinkowy serial dokumentalny z 2001 roku, wyprodukowany przez BBC, opowiadający o ewolucji ssaków po wymarciu dinozaurów. Jest kontynuacją serialu Wędrówki z dinozaurami. Zachowuje jego oryginalną formułę. W Polsce serial po raz pierwszy emitowany był przez TVP 1 w roku 2002. W oryginalnej wersji lektorem był Kenneth Branagh, natomiast w polskiej wersji lektorką jest Krystyna Czubówna, a konsultantem dr Hanna Dobrowolska.

Trybem życia Paraceratherium mogło przypominać współczesne wielkie ssaki, jak słoniowate czy przetrwałe do dziś nosorożcowate. Z uwagi na rozmiary groziło mu niewielu drapieżników, natomiast rozmnażanie następowało wolno. Paraceratherium żywiło się liśćmi, miękkimi roślinami, krzewami. Zwierzęta te zasiedlały zróżnicowane siedliska – od suchych pustyń porosłych nielicznymi drzewami, aż do podzwrotnikowych lasów. Przyczyny wyginięcia tych zwierząt nie są znane, zaproponowano różne czynniki mogące odgrywać tu rolę.

Kość udowa (łac. femur) — kość kończyny dolnej będąca elementem wspierającym tkanki miękkie uda. Jest to kość długa, dlatego wyróżnić w niej można trzon i dwa końce: koniec bliższy i koniec dalszy. Jednocześnie jest to najcięższa i najdłuższa z kości długich organizmu; mierząc prawie dokładnie 26% długości ciała człowieka, jest pomocnym wskaźnikiem rekonstrukcji szkieletowych. Występuje u człowieka i zwierząt. U człowieka jest ustawiona pionowo, u zwierząt w kierunku przednio-dolnym.Liczba π (czytaj: liczba pi), ludolfina – stała matematyczna, która pojawia się w wielu dziedzinach matematyki i fizyki. W geometrii euklidesowej π jest równe stosunkowi długości obwodu koła do długości jego średnicy. Można też zdefiniować π na inne sposoby, na przykład jako pole koła o promieniu równym 1 albo jako najmniejszą dodatnią wartość x, dla której funkcja sinus przyjmuje wartość 0.

Taksonomia rodzaju i zaliczanych doń gatunków ma bogatą i skomplikowaną historię. Opisywano inne rodzaje Indricotheriinae, jak Baluchitherium, Indricotherium i Dzungariotherium. Nie znaleziono jednak kompletnych okazów, co utrudnia porównania i klasyfikację. Większość współczesnych naukowców uznaje wymienione rodzaje za młodsze synonimy Paraceratherium, w obrębie którego wyróżnia się 4 gatunki: P. bugtiense (gatunek typowy), P. transouralicum, P. prohorovi i P. orgosensis, choć ten ostatni może stanowić odrębny rodzaj. Najlepiej z nich poznano P. transouralicum, które przedstawia większość rekonstrukcji rodzaju. Różnice pomiędzy P. bugtiense i P. transouralicum mogą być spowodowane w rzeczywistości dymorfizmem płciowym, co czyniłoby z tych dwojga jeden gatunek.

Paleogeografia – jeden z działów geologii historycznej, zajmujący się rekonstrukcją położenia dawnych lądów, mórz i oceanów na kuli ziemskiej w przeszłości geologicznej.Rozmnażanie, reprodukcja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie.

Historia badań i taksonomia[ | edytuj kod]

Ilustracja z 1911 przedstawiająca odginającą się w dół żuchwę P. bugtiense, co stanowiło podstawę odróżnienia rodzaju od Aceratherium

Historia taksonomiczna Paraceratherium jest złożona z powodu fragmentaryczności znalezionych szczątków, a także izolacji zachodnich, radzieckich i chińskich naukowców – przez większość XX wieku pracujących osobno i publikujących swe odkrycia głównie w swych rodzimych językach. Uczeni z różnych części świata starali się porównać swe wyniki, by znaleźć bardziej kompletny obraz tych stworzeń, jednakże utrudniały im to polityka i wojny. Przeciwstawne tendencje taksonomiczne (ang. lumping and splitting, klasyfikowanie z użyciem mniejszych bądź większych kategorii) również przyczyniły się do problematycznej sytuacji. Niedokładne datowanie geologiczne doprowadziło wcześniej naukowców do poglądu, jakoby różne formacje geologiczne, obecnie uznawane za równowiekowe, powstawały w różnym czasie. Wiele nazw rodzajowych utworzono na podstawie subtelnych różnic trzonowców, różniących się pomiędzy populacjami innych taksonów Rhinocerotoidea, większość uczonych nie akceptuje ich jako cech stanowiących o wyróżnianiu gatunków.

Hyracodontidae − wymarła rodzina ssaków z rzędu nieparzystokopytnych, blisko spokrewnionych z dzisiaj istniejącą rodziną nosorożcowatych. Żyły od wczesnego eocenu do wczesnego miocenu.Głowa (łac. caput) – część ciała zwierząt, zajmująca u człowieka i u innych ssaków szczytowe umiejscowienie (ewentualnie przednie). Szyja (collum) stanowi podporę dla głowy oraz drogę łączącą ją z tułowiem i kończyną górną.

Wczesne odkrycia Indricotheriinae nauka zawdzięcza kolonialnym związkom z Azją. Pierwsze znane szczątki Indricotheriinae zebrał w Beludżystanie (współczesny Pakistan) w 1846 żołnierz Vickary, wtedy jednak nie potrafiono ich identyfikować. Pierwsze skamieliny obecnie zaliczane do Paraceratherium odkrył brytyjski geolog Guy Ellcock Pilgrim w Balochistanie w latach 1907–1908. Zebrany przezeń materiał obejmował szczękę, zęby żuchwy i jej tylny fragment. Pochodził on z formacji Chitarwata z Dera Bugti, gdzie Pilgrim prowadził swe badania. W 1908 na podstawie tych pozostałości opisał nowy gatunek nosorożca z rodzaju Aceratherium: A. bugtiense. Aceratherium służył jako takson-worek na śmieci, obejmował kilka niespokrewnionych bliżej gatunków bezrogich nosorożców, z których wiele przeniesiono potem do innych rodzajów. Skamieniałe siekacze przypisane przez Pilgrima do niespokrewnionego z wyżej wymienionym rodzaju Bugtitherium okazały się później należeć do tego nowego gatunku.

Szkliwo (łac. enamelum) - tkanka pokrywająca zębinę w obrębie korony zęba warstwą grubości do 1400μm (np. na guzku żującym kłów lub na powierzchniach żujących trzonowców). Szkliwo jest zbudowane w 96-98% z materii nieorganicznej w postaci kryształów dwuhydroksyapatytu, czego efektem jest niezwykła twardość. Pozostałe 2-4% szkliwa stanowią związki organiczne i woda. Jako jedyna część zęba powstaje z komórek nabłonkowych, ameloblastów (adamantoblastów).Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.
Ilustracja z 1913 przedstawiająca kość skokową, kość stopy i dźwigacz, na podstawie których opisano Baluchitherium osborni

W 1910 odkryto więcej niekompletnych skamielin w Dera Bugti, podczas wyprawy brytyjskiego paleontologa Clive’a Forstera-Coopera. Na podstawie tych szczątków Foster-Cooper przeniósł A. bugtiense do nowego rodzaju Paraceratherium, którego nazwa znaczy „obok bezrogiej bestii”, odnosząc się do Aceratherium. Reklasyfikację uzasadniał wydatnie zakręcającymi w dół dolnymi ciosami zwierzęcia. W 1913 Forster-Cooper nazwał nowy rodzaj i gatunek Thaumastotherium osborni. Nazwa rodzajowa oznacza „wspaniałą bestię”. Uczony bazował na większych skamieniałościach z tych samych wykopalisk, jednak zmienił nazwę na Baluchitherium później tego samego roku, gdyż poprzedniej użyto już dla określenia owada z grupy pluskwiaków. Skamieniałości Baluchitherium były tak fragmentaryczne, że Foster-Cooper był zdolny stwierdzić jedynie, że zwierzę należy do nieparzystokopytnych, wspomniał jednak możliwość pomyłki z Paraceratherium. Amerykański paleontolog Henry Fairfield Osborn, na cześć którego nazwano B. osborni, zasugerował, że może należeć do Titanotheriidae.

Eurazja (błędnie Euroazja) – największy kontynent na kuli ziemskiej o powierzchni 54,9 mln km², zamieszkany przez 4,918 mld ludzi,co stanowi 70,65% ludności świata (2012) (z czego 60,25% zamieszkuje Azję). Dzielony umownie na Europę i Azję. Termin Eurazja wprowadzono w XIX wieku dla podkreślenia ścisłego połączenia Azji z Europą.Paleontologia (od gr. palaios – stary + on – byt + logos – nauka) – dziedzina biologii zajmująca się organizmami kopalnymi, wyprowadzająca na podstawie skamieniałości i śladów działalności życiowej organizmów wnioski ogólne o życiu w przeszłości geologicznej. Ściśle związana z geologią, posługuje się często fizyką i chemią.

Ekspedycja Rosyjskiej Akademii Nauk znalazła później skamieliny w formacji Aral w pobliżu Jeziora Aralskiego w Kazachstanie. Był to najbardziej kompletny znany szkielet Indricotheriinae, brakowało mu jednak czaszki. W 1916, bazując na tych szczątkach, Aleksiej Aleksiejewicz Borissiak wskrzesił rodzaj Indricotherium, nazwany po mitologicznym potworze, Indriku. Nie przypisał mu epitetu gatunkowego aż do 1923, gdy utworzył nazwę I. asiaticum, jednak Maria Pawłowa zdążyła już nazwać je I. transouralicum w 1922. Również w 1923 Borissiak utworzył nową podrodzinę Indricotheriinae, by objąć nią różne spokrewnione ze sobą znane wtedy formy. W 1939 Borissiak również nazwał nowy gatunek Paraceratherium z Kazachstanu, P. prohorovi.

Kość jarzmowa (łac. os zygomaticum), parzysta kość czaszki, tworząca część boczną twarzy. Od ustawienia kości jarzmowej w dużej mierze zależą również kształty twarzy. Ustawienie tych kości w płaszczyźnie czołowej nadaje twarzy wyraz mongoloidalny u odmiany białej.Mastodont Borsona (†Mammut borsoni) - jest gatunkiem mastodonta znanym ze szczątków znalezionych na obszarach dzisiejszej Europy. Żył około trzech milionów lat temu i w tym okresie najprawdopodobniej wyginął.

W 1922 amerykański odkrywca Roy Chapman Andrews poprowadził dobrze udokumentowaną wyprawę do Chin i Mongolii, sponsorowaną przez Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej. Różne szczątki Indricotheriinae odnaleziono w formacjach mongolskiej pustyni Gobi, w tym kończyny osobnika stojącego w pozycji wyprostowanej, co wskazuje, że umarł on w kurzawce. Zalicza się doń również czaszka o dużym stopniu kompletności. Pozostałości te stały się podstawą opisu Baluchitherium grangeri, nazwanego przez Osborna w 1923.

Żyrafa (Giraffa camelopardalis) – afrykański ssak parzystokopytny z rodziny żyrafowatych, najwyższe obecnie żyjące zwierzę lądowe, a także największy z przeżuwaczy. Jego epitet gatunkowy odnosi się przypominającego wielbłąda wyglądu i łat na futrze. Zwierzę wyróżnia się zwłaszcza bardzo długą szyją. Mierzy 5-6 m wysokości, ważąc średnio 1600 kg w przypadku samców i 830 kg w przypadku samic. Jego najbliższym żyjącym krewnym jest okapi (Giraffidae liczy obecnie tylko tych 2 przedstawicieli). Wyróżnia się 9 podgatunków, bazując na wzorze ubarwienia.Mózg (cerebrum) – narząd ośrodkowego układu nerwowego, złożony ze zwojów mózgowych (cerebralnych, głowowych) występujący u większości zwierząt dwubocznie symetrycznych.

Dzungariotherium orgosensis opisano w 1973 głównie w oparciu o zęby z Dżungarii w Sinciang na północnym zachodzie Chin. Na podstawie kolejnych szczątków, kierując się różnicami w wielkości, kształcie pyska i ułożeniu przednich zębów ukuto wiele innych nazw rodzajowych i gatunkowych. Skamieniałości przypisywane Paraceratherium cały czas odkrywa się w Eurazji, jednak sytuacja polityczna w Pakistanie stała się zbyt niestabilna, by prowadzić w tym kraju dalsze wykopaliska.

JSTOR (/dʒeɪ-stɔːr/, skrót od ang. Journal Storage) – biblioteka cyfrowa utworzona w 1995 roku. Początkowo zawierała cyfrowe kopie czasopism naukowych o wyczerpanym nakładzie. Następnie zaczęła zbierać także książki, materiały źródłowe oraz aktualne numery czasopism naukowych. Pozwala na wyszukiwanie w pełnej treści niemal 2000 czasopism naukowych. Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący ok. 25 gatunków. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Ulmus campestris L..

Gatunki i synonimy[ | edytuj kod]

Preparator Otto Falkenbach z czaszką P. transouralicum (okaz AMNH 18650), wcześniej przypisywanej gatunkowi Baluchitherium grangeri, Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej

W 1936 amerykańscy paleontolodzy Walter Granger i William K. Gregory zaproponowali uznanie Forster-Cooperowego Baluchitherium osborni za prawdopodobnie młodszy synonim Paraceratherium bugtiense, ponieważ okazy zebrano w tej samej lokalizacji i należały prawdopodobnie do tego samego gatunku wykazującego zmienność morfologiczną. William Diller Matthew i Forster-Cooper wyrażali podobne wątpliwości kilka lat wcześniej. Choć uznano ją już za młodszy synonim, nazwa rodzajowa Baluchitherium stała się popularna w różnych mediach dzięki rozgłosowi wokół osbornowego B. grangeri.

Synonim w taksonomii (skrót syn.) – nierównoważne określenia odnoszące się do tego samego taksonu. Wyróżnia się synonimy nomenklatoryczne (homotypowe) i taksonomiczne (heterotypowe). Taksony opisane synonimami pierwszego rodzaju oparte są na tym samym typie nomenklatorycznym. Zgodnie z międzynarodowymi kodeksami nomenklatorycznymi tylko jedna nazwa może być ważna, tj. zgodna z tymi przepisami. W sytuacji, gdy dwie lub więcej nazw opisują ten sam takson, ustalana jest nazwa ważna (pierwsza prawidłowo opisana), pozostałe stają się synonimami nomenklatorycznymi. Synonimy taksonomiczne powstają, gdy w wyniku rozwoju wiedzy, pewne taksony są dzielone, łączone lub przenoszone. Nazwy określane jako synonimy taksonomiczne odnoszą się do taksonów posiadających różne typy nomenklatoryczne i stają się synonimami w wyniku taksonomicznego osądu.Amficjony (Amphicyonidae) – wymarła rodzina ssaków drapieżnych żyjących od późnego eocenu do późnego miocenu 37 - 9 milionów lat temu (MLT). Z jęz. angielskiego nazywane niedźwiedziopsami. Wcześniej zaliczane były w randze podrodziny Amphicyoninae do psowatych.
Ilustracja z 1911 przedstawiająca siekacze P. bugtiense

W 1989 paleontolodzy Spencer G. Lucas i Jay C. Sobus opublikowali rewizję taksonów Indricotheriinae, którą popiera do dziś większość zachodnich specjalistów. Autorzy przedstawili konkluzję, że Paraceratherium, jako najstarsza z nazw, stanowi jedyny pewny rodzaj Indricotherinae z oligocenu, zawierając 4 pewne gatunki: P. bugtiense, P. transouralicum, P. prohorovi i P. orgosensis. Wiele innych nazw uznano za młodsze synonimy tych taksonów bądź też nomina dubia bazujące na szczątkach zbyt fragmentarycznych, by umożliwiały dokładną identyfikację. Analiza rzekomych różnic pomiędzy nazwanymi rodzajami i gatunkami Lucasa i Sobusa pokazała, że najprawdopodobniej reprezentują one zmienność pomiędzy populacjami, a większość cech była nie do odróżnienia pomiędzy osobnikami, jak zauważono w latach trzydziestych XX wieku. Fakt, że jedna czaszka, przypisywana do P. transouralicum lub Indricotherium, była kopulasta, podczas gdy inne miały płaskie sklepienie, przypisano dymorfizmowi płciowemu. Możliwe jest więc, że skamieniałości opisywane jako P. bugtiense reprezentują w rzeczywistości samice, podczas gdy P. transouralicum są samcami tego samego gatunku.

Sinciang (chiń. Xinjiang, wym. [ɕínt͡ɕjɑ́ŋ]; pełna nazwa: Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur, ujg. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni) – region autonomiczny w Chinach. Jest to duży, rzadko zaludniony obszar, będący ok. 1/6 częścią terytorium kraju. Sinciang sąsiaduje z Tybetem od południa, z prowincjami Qinghai i Gansu od południowego wschodu, z Mongolią od wschodu, Rosją od północy, a Kazachstanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Afganistanem, Pakistanem oraz kontrolowanymi przez Indie obszarami Kaszmiru od zachodu. Region Sinciang obejmuje większą część Aksai Chin – obszaru, który Indie uznają za część stanu Dżammu i Kaszmir. Przewód pokarmowy – fragment układu pokarmowego w postaci mięśniowej cewy podzielonej na odcinki o różnej budowie lub funkcjach.

Wedle Lucasa i Sobusa gatunek typowy P. bugtiense z późnego oligocenu z Pakistanu ma następujące młodsze synonimy: B. osborni i P. zhajremensis. P. transouralicum, wcześniej Indricotherium, z późnego oligocenu z terenów Kazachstanu, Mongolii i północnych Chin obejmuje B. grangeri i I. minus. P. orgosensis, wcześniej Dzungariotherium, ze środkowego i późnego oligocenu z północnego zachodu Chin ma D. turfanensis i P. lipidus. P. orgosensis może wykazywać wystarczającą odrębność dla własnej nazwy rodzajowej, jednak jego właściwa pozycja wymaga jeszcze oceny. P. prohorovi z późnooligoceńskiego Kazachstanu może być reprezentowany przez zbyt mało kompletny materiał dla ustalenia jego pozycji. To samo odnosi się do zaproponowanych gatunków I. intermedium i P. tienshanensis, jak również dla rodzajów Benaratherium i Caucasotherium. Choć nazwa rodzajowa Indricotherium stanowi obecnie młodszy synonim Paraceratherium, podrodzina zachowała swą nazwę Indricotheriinae, ponieważ synonimizacja nazwy rodzajowej nie pociąga za sobą zmiany nazw wyższych taksonów, nawet jeśli pochodzą one od niej.

Sklepienie czaszki (łac. calvaria) - w anatomii kręgowców, poza bezżuchwowcami i rybami chrzęstnoszkieletowymi, górna część mózgoczaszki.Zęby trzonowe (łac. dentes molares) – rodzaj zębów występujących u ssaków, w tym człowieka – w uzębieniu stałym. Położone są najbardziej z tyłu ze wszystkich zębów jamy ustnej. Górne i dolne zęby trzonowe różnią się znacznie. Posiadają 2 lub 3 korzenie i wiele guzków. Ostatni trzonowiec, często niewystępujący i bardzo zmienny, to tzw. ząb mądrości.

W przeciwieństwie do rewizji Lucasa i Sobus, publikacja chińskich badaczy z 2003 sugeruje uznanie Indricotherium i Dzungariotherium za pewne rodzaje, w związku z czym P. prohorovi nie należałby do Paraceratherium. Uznają także takie gatunki, jak P. lipidus, P. tienshanensis i P. sui. Praca z 2004 napisana przez chińskiego paleontologa nazwiskiem Tao Deng i współpracowników podaje trzy odrębne rodzaje. Niektórzy autorzy zachodni także używają nazw uznawanych za niepewne od rewizji 1989, nie podając jednak drobiazgowej analizy i nie próbując uzasadniać takiego stanowiska.

Łasicowate, kunowate (Mustelidae) – najliczniejsza w gatunki rodzina ssaków z rzędu drapieżnych obejmująca zwierzęta małe lub średniej wielkości, o wysmukłym ciele i krótkich nogach, doskonale przystosowane do drapieżnego trybu życia w różnych środowiskach. Zalicza się do niej około 60 gatunków, w tym łasice, kuny, wydry, norki i borsuki. Łasicowate są blisko spokrewnione z pandami, skunksami i szopami, z którymi są wspólnie zaliczane do drapieżnych ssaków łasicokształtnych (Musteloidea). Są bardzo sprawnymi i wytrwałymi łowcami. Niektóre są hodowane dla futra lub oswajane i trzymane jako zwierzęta domowe. W zapisie kopalnym łasicowate są znane od oligocenu. Analiza zasięgu występowania sugeruje, że współcześnie żyjące łasicowate wywodzą się z Eurazji, a następnie skolonizowały Afrykę, Amerykę Północną i Południową.Ciepło w fizyce – jeden z dwóch, obok pracy, sposobów przekazywania energii wewnętrznej układowi termodynamicznemu. Jest to przekazywanie energii chaotycznego ruchu cząstek (atomów, cząsteczek, jonów).


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Człowiek rozumny (Homo sapiens) – gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju Homo. Występuje na wszystkich kontynentach.
Nosorożec biały (afrykański, szerokopyski, tęponosy) (Ceratotherium simum) – gatunek ssaka nieparzystokopytnego z rodziny nosorożców. Jest to największy z żyjących obecnie nosorożców, a także największe – oprócz słoni – współczesne zwierzę lądowe. Uzbrojony jest w dwa rogi. Pierwszy osiąga długość do 1,5 metra. Na wolności nosorożce białe mogą żyć nawet do 40 lat. Nie są tak agresywne jak nosorożce czarne. Mogą biec z prędkością 45 km/h.
Paliczki (łac. phalanges) − kości tworzące przednią część stopy, palców stóp i palców rąk. W budowie palucha i kciuka występują po dwa paliczki, pozostałe palce mają ich trzy.
Kość przedszczękowa, u ssaków nazywana kością przysieczną (łac. os pr(a)emaxilla, os intermaxillare, os incisivum) – para małych kości czaszki występująca u większości kręgowców. Jest połączona z kością szczękową i nosową. U niektórych zwierząt zawiera siekacze, kolec nosowy przedni oraz obszar skrzydłowy.
Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji, gutacji i wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.
Nosorożec czarny, nosorożec wąskopyski, nosorożec zwyczajny, (Diceros bicornis) – nosorożec występujący w południowej i wschodniej Afryce, na obszarze Angoli, Kenii, Mozambiku, Namibii, Republiki Południowej Afryki, Tanzanii i Zimbabwe; dodatkowo reintrodukowany w Botswanie, Malawi, Suazi i Zambii. Wymarły w Czadzie, Kamerunie, Rwandzie i prawdopodobnie w Etiopii.
Dymorfizm płciowy, dwupostaciowość – rodzaj dymorfizmu przejawiający się różnicami w morfologii samicy i samca jednego gatunku. Zjawisko to jest widoczne u wielu grup zwierząt, np.:

Reklama